40 năm làm đồ chơi Trung thu

Nghề làm đồ chơi trung thu Ông Hảo bắt nguồn từ Hợp tác xã làm trống thôn Ông Hảo với cả thảy 20 hộ làm trống. Mỗi mùa Tết Trung thu, làng trên xóm dưới rộn ràng ngày cấy cày đêm căng trống, tạo nên những chiếc trống gỗ vang danh làng nghề. Sau này, hợp tác xã tan rã, nông dân buông liềm chuyển qua làm công nhân xí nghiệp, cả làng còn sót lại chưa đầy 10 hộ bám giữ lấy nghề.

Trong những hộ ấy, cơ sở sản xuất đồ chơi trung thu của ông Vũ Huy Đông và bà Vũ Thị Hạnh nổi tiếng với tuổi đời gần 40 năm, là một địa chỉ cung cấp sỉ mặt hàng trống gỗ, đầu lân và mặt nạ giấy bồi cho các trường mầm non và cửa hàng bán lẻ trong nhiều tỉnh thành trên cả nước. Những mùa Trung thu phát đạt, gia đình ông bà thu về cả trăm triệu đồng từ nghề làm đồ chơi.

Không gian sản xuất đồ chơi của cơ sở gia truyền Đông Hạnh

Trước sự lấn át của đồ chơi hiện đại, đồ chơi truyền thống đã qua giai đoạn thịnh hành. Năm nay, cơ sở đồ chơi Đông Hạnh đứng trước nỗi lo lượng hàng tồn kho khổng lồ trước thời điểm Trung thu cận kề, trong khi các đơn hàng nào ngày một thưa thớt. So với những năm nghề còn thịnh hành, số lượng hàng bán ra giảm đến 40-50%.

Khó khăn dồn dập đã thôi thúc ông Vũ Huy Đông cải tiến để tự cứu mình, cứu nghề.

Cá nhân hoá sản phẩm cách tân

Theo ông Vũ Huy Đông, đồ chơi truyền thống có lợi thế cạnh tranh khi được làm hoàn toàn thủ công nên chứa đựng sự tỉ mỉ của đôi tay con người, lại không cần đầu tư máy móc giúp giá thành rẻ hơn hẳn so với đồ chơi hiện đại. Hạn chế của đồ chơi truyền thống chính là sự nghèo nàn về hình thức.

Để cách tân sản phẩm làng nghề, nâng cao sức cạnh tranh, ông Đông bắt đầu với việc cách tân mẫu mã sản phẩm. Trong khi mặt nạ truyền thống đã trở nên quen mắt với những mẫu Tôn Ngộ Không, Chú Tễu, Chí Phèo,...ông đã đưa vào mẫu mặt nạ 12 con giáp, đồng thời học hỏi các thiết kế mặt nạ mới được nhiều người ưa chuộng trên internet, qua đó vừa đa dạng hóa sản phẩm, vừa phục vụ đúng nhu cầu sở thích cá nhân của từng khách hàng.

Nếu trống cổ chỉ cần quét phẩm màu, thì trống cách tân của ông Đông phải được sơn và quét nước bóng cho đều, mịn và bắt mắt hơn.

Một số mẫu mặt nạ và trống cách tân của nghệ nhân Vũ Huy Đông.

“Tôi không sợ mình bị bỏ lại vì tôi luôn thay đổi, cách tân. Thương trường là chiến trường, nếu không cải tiến được thì nên giải tán”, ông Đông quả quyết.

Thiết kế tour du lịch làng nghề

Niềm đam mê với làng nghề cùng sự nhạy bén thời đại đã thôi thúc nghệ nhân Vũ Huy Đông sáng tạo tour du lịch trải nghiệm làm đồ chơi trung thu đầu tiên tại làng Ông Hảo.

Sau nhiều ngày trăn trở, ông tự thiết kế lộ trình tham quan trải nghiệm cho du khách, tuy còn thô sơ nhưng đầy đủ các hoạt động như đón tiếp và giới thiệu, trải nghiệm vẽ mặt nạ, trải nghiệm làm trống,...

Nghệ nhân Vũ Huy Đông tự hào chia sẻ tấm bằng chứng nhận của một đoàn khách tham quan.

Kết nối thành công với các tổ chức văn hoá, công ty lữ hành, ông biến cơ sở sản xuất đồ chơi của mình trở thành địa điểm tồ chức tour du lịch, hàng năm đón nhiều đoàn khách trong và ngoài nước về tham quan, trải nghiệm. Ông Đông nhớ mãi những vị khách Pháp thân thiện, không giấu được vẻ thích thú đến ngỡ ngàng khi lần đầu trải nghiệm quá trình làm ra một sản phẩm của làng nghề Việt Nam. Ông trân trọng từng bút tích, giấy khen mà các đoàn khách trao tặng sau mỗi chuyến tham quan.

Trước thực trạng làng nghề đứng trước nguy cơ mai một, những sáng tạo như nghệ nhân Vũ Huy Đông đã tiên phong gợi mở lối đi mới đầy tiềm năng cho du lịch làng nghề Việt Nam.

Bài và ảnh: Ban Pháp luật Bạn đọc