Biến gỗ thành tác phẩm mỹ nghệ độc đáo

Giữa không gian trưng sản phẩm đồ gỗ của Nghệ nhân Đỗ Văn Cường có đến hàng trăm tác phẩm điêu khắc về sen. Không chỉ là hoa sen khoe sắc mà còn có muôn vàn sắc thái của cây sen, lá sen, đài sen được bàn tay của nghệ nhân chế tác công phu, tỉ mỉ.

Một số mẫu điêu khắc hình sen được anh Đỗ Văn Cường chế tác

Chia sẻ về những tác phẩm sen, anh Đỗ Văn Cường cho biết: “Đối với tôi, hoa sen là món quà vô giá từ thiên nhiên mang nét đẹp giản dị, tao nhã và thuần khiết. Sen hiện thân cho sức sống vươn lên, tinh thần mạnh mẽ của người Việt “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Sen còn được gắn với hình ảnh của Đức Phật, với hình tượng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Chính vì vậy, khi làm nghề điêu khắc gỗ, tôi nhận được nguồn cảm hứng đặc biệt để sáng tác nhiều tác phẩm về sen.”

Thông qua bàn tay lành nghề của nghệ nhân Đỗ Văn Cường sen đã trở thành những tác phẩm có hồn và sống động. Từng chi tiết đều được người thợ đục đẽo, chạm trổ, khắc họa tỉ mỉ để mang đến những sản phẩm có tính độc bản. Loại gỗ được ưu tiên lựa chọn để làm sen là gỗ lũa hoặc gỗ khối bền đẹp, nghệ nhân sẽ tính toán làm sao cho thành phẩm có giá trị thẩm mỹ cao nhất.

Nghệ nhân Đỗ Văn Cường đang điêu khắc tác phẩm Quả mít

Không dừng lại ở các tác phẩm về sen, cơ sở gỗ mỹ nghệ Cường Hồng hiện có nhiều sản phẩm độc đáo về tượng gỗ, tranh gỗ, điêu khắc động vật... Trong đó, phần lớn đều do chính tay Nghệ nhân Đỗ Văn Cường tự thiết kế sáng tạo và trực tiếp điêu khắc. Hiện sản phẩm của anh Cường đã tới tay nhiều khách hàng và đối tác bày bán ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bắc Ninh, Hưng Yên… Một số sản phẩm đã được xuất khẩu sang nước ngoài.

Anh Đỗ Văn Cường cũng thường xuyên tham gia các cuộc thi, hội chợ, triển lãm để giới thiệu mẫu mã sản phẩm, chất lượng và tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng. Năm 2017, anh Đỗ Văn Cường đã được UBND Thành phố Hà Nội tặng danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội trong lĩnh vực chạm khắc gỗ mỹ nghệ. Từ năm 2019, anh Cường cũng đưa các sản phẩm tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và đạt thứ hạng cao.

Tác phẩm Đài nến hoa sen đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao

Đến nay, cơ sở đồ gỗ của anh Cường đã 1 sản phẩm đạt chất lượng OCOP 4 sao là Điêu khắc Chúa Sơn Lâm và 5 sản phẩm OCOP 3 sao bao gồm: Đài nến Hoa Sen, Điêu khắc quả mít, Điêu khắc cá Kim Long, Tê giác 1 sừng, Lợn phú quý. Ngoài ra, tháng 12/2022, anh Cường còn có thêm 4 sản phẩm tham gia chương trình đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP của huyện Đông Anh là Tượng gỗ mèo con, Voi mẹ con, Lá sen thu và Sen ếch.

Giữ gìn để phát triển

Nằm ở phía bắc của huyện Đông Anh, làng nghề mộc truyền thống Thiết Úng (xã Vân Hà) đã có lịch sử gần 400 năm. Nghề này không chỉ đem lại giá trị kinh tế cho người dân địa phương mà còn góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống của dân tộc. Để duy trì được sức sống làng nghề thì không thể không nói đến tâm huyết của những nghệ nhân, thợ giỏi bao đời học nghề và giữ nghề bằng tài năng. Không ồ ạt chạy theo thị trường, những người điêu khắc gỗ nơi đây quyết tâm xây dựng phong cách riêng, vừa khéo léo thay đổi theo thời đại nhưng vẫn kiên định giữ hồn cốt làng nghề và nét văn hóa của Việt Nam.

Nghệ nhân Đỗ Văn Cường là một trong nhiều nghệ nhân, thợ giỏi khác tại xã Vân Hà đang nỗ lực học hỏi, nâng cao tay nghề và tìm hướng đi hiệu quả cho sản phẩm làng nghề truyền thống. Nghề điêu khắc gỗ mỹ nghề vốn là công việc đòi hỏi người nghệ nhân, nhà điêu khắc phải có sự sáng tạo và bàn tay khéo léo để tạo ra nhiều tác phẩm độc đáo. Ngày nay, trước nhiều xu hướng mới, mẫu mã và phương pháp làm điêu khắc cũng đổi thay nhưng nếu chạy theo thị trường sẽ vô tình đánh mất đi bản sắc riêng của làng nghề. Theo những nghệ nhân ở Thiết Úng, giá trị của đồ thủ công mỹ nghệ truyền thống không chỉ nằm ở chất liệu mà quan trọng hơn cả là công sức và tâm huyết của người làm ra nó.

Ông Nguyễn Văn Nhuẩn – Phó Chủ tịch UBND xã Vân Hà cho biết: Hiện nay, nghề sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ là công việc mang lại thu nhập chính cho người dân trên địa bàn. Từ khi có Chương trình OCOP, UBND xã đã tuyên truyền, vận động để người dân tích cực tham gia nhằm nâng cao giá trị thương hiệu. Các chủ thể OCOP như cơ sở của Nghệ nhân Đỗ Văn Cường đã có nhiều cố gắng để phát triển sản phẩm, sáng tạo nhiều tác phẩm đồ gỗ mỹ nghệ độc đáo. Thời gian tới, UBND xã sẽ tiếp tục vận động nhân dân duy trì và phát triển nghề truyền thống, đề nghị cơ quan cấp trên tạo điều kiện cho bà con có mặt bằng ổn định để làm chợ gỗ, khu công nghiệp và tạo nguồn vốn cho sản xuất.

Bài, ảnh: Thúy Vi