Cực Bắc - Hà Giang

Cách Hà Nội khoảng 300km, Hà Giang có diện tích tự nhiên khoảng 7884km2 là vùng đất địa đầu Cực Bắc của Tổ quốc, sở hữu trong đó quần thể núi non hùng vĩ với nhiều ngọn núi cao đến 2500m so với mực nước biển với đường biên giới trải dài đến hơn 277km. Đây là nơi sinh sống của 22 dân tộc anh em, hơn 90% dân số làm nông nghiệp - lâm nghiệp tạo nên sự đa dạng, phong phú bản sắc văn hóa đặc sắc các dân tộc thiểu số có quá trình lịch sử lâu đời.

Nhắc đến Hà Giang, dù chưa một lần đặt chân, du khách nào cũng có thể nhớ ngay đến những địa danh, sản vật gắn liền với vùng đất này như: Cực bắc Tổ quốc - Cột cờ Lũng Cú, công viên địa chất toàn cầu - Cao nguyên Đá Đồng Văn, Dinh thự Vua Mèo, hoa Tam giác mạch,… Mỗi năm Hà Giang đón khoảng hơn nửa triệu lượt khách du lịch (trong đó huyện lỵ Đồng Văn khoảng 300.000 lượt – số liệu 2016,2017) đẩy tỷ trọng thương mại - dịch vụ toàn tỉnh chiếm khoảng 40% tổng cơ cấu nền kinh tế. Đây cũng là một trong những hướng đi mạnh mẽ, đột phá của một tỉnh miền núi trong những năm gần đây.

Trẻ em Hà Giang

Homestay - Hà Giang đi đầu

Chỉ với 250.000 đ/ngày đêm chi trả cho 2 bữa ăn và chỗ ngủ, các điểm du lịch homestay nơi đây đang là lựa chọn hàng đầu cho du khách muốn trải nghiệm. Bỏ qua một số khách sạn/nhà nghỉ tại trung tâm thị trấn, thành phố, được trải nghiệm một đêm giữa rừng núi tĩnh mịch, thưởng men say rượu ngô bên các món ăn dân tộc hay nhấm nháp ly cà phê đắng bên cạnh những tà áo dân tộc, thả hồn ngắm điểm Cực biên… sẽ giúp tâm hồn thanh tịnh, gạt bỏ những mưu toan, căng thẳng của đời sống phố phường trong mỗi con người.

Anh Nguyễn Văn Sơn (Du khách Hà Nội) sẵn sàng vượt gần 500km đường rừng, bỏ qua các điểm đến hấp dẫn khác để hàng năm đưa gia đình, bạn bè lên Lũng Cú (Đồng Văn), Nậm Dăm (Quản Bạ) mỗi dịp Lễ hội hoa tam giác mạch. Theo anh, những ngày rời xa phố phường, được ăn các món ăn dân tộc, được sinh hoạt cùng bà con giữa cảnh tĩnh mịch - hùng vĩ của núi rừng giúp anh và mọi người thấy cuộc sống thêm ý nghĩa, các con anh thêm tự tin hơn… Anh Sơn cho biết, bà con Hà Giang rất mến khách, lên đây anh như được sống trong nhà của chính mình.

Lý giải nguyên do sẵn sàng vượt đường xa hiểm trở mà không lựa chọn các điểm homestay gần Hà Nội hơn, chuyên nghiệp hơn, anh cười tươi: “…Để được là chính mình…”.

Được biết, Hà Giang hiện có cả nghìn điểm Homestay, tập trung tại các huyện vùng cực biên như: Đồng Văn, Mèo Vạc, Quản Bạ, Yên Minh… Mô hình tổ chức theo cụm thôn, bản, theo từng hộ dân; được chính quyền các cấp trực tiếp chỉ đạo, hỗ trợ đào tạo, tập huấn cũng như trực tiếp quản lý nhằm đảm bảo an ninh trật tự cho du khách…

Phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới gắn liền du lịch, dịch vụ - Những vấn đề cần quan tâm

Từ một địa phương nghèo, đặc biệt khó khăn, nhờ những hướng đi mới, tuyên truyền đúng đích,… nay Hà Giang đã khác. Những đoàn người, xe tấp nập rời xa phố phường, len lỏi tới những vùng sâu giữa các dãy núi hùng vĩ của cao nguyên đá, những trung tâm du lịch nườm nượp khách ra vào bên cạnh bạt ngàn và hoang dại của hoa Tam giác mạch… đã đủ minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của nơi đây.

UVTV, Trưởng ban nghiệp vụ Hội nhà báo Việt Nam -TS.Trần Bá Dung cùng đoàn khảo sát tại Hà Giang

Một ví dụ được đưa ra, mỗi du khách lên với Hà Giang với thời gian 2 ngày 1 đêm, chi phí bình quân tối thiểu 500.000 đ/du khách/ngày đêm (tương đương 1,5 - 2 triệu đồng/lượt khách - cả mua sắm, mức tối thiểu) ngành du lịch Hà Giang đang đóng góp vào GDP của tỉnh một con số không nhỏ, góp phần quan trọng nâng cao đời sống của bà con nơi đây.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam, CVP VPĐP NTM TW Nguyễn Minh Tiến dự lễ công nhận Asean homestat Standard tại Nậm Dăm

Tuy nhiên, dạo vòng qua tuyến đường du lịch Quản Bạ - Yên Minh - Đồng Văn - Mèo Vạc, đâu đó vẫn còn những hình ảnh chưa đẹp gây phản cảm, ảnh hưởng đến cảm nhận của du khách, đặc biệt du khách quốc tế mà Hà Giang cần có giải pháp khắc phục cụ thể:

Dọc các điểm du lịch, chạy dài trên các đường núi quanh co là hình ảnh những tốp trẻ em vẻ ngoài đói kém mang gùi những bó hoa tam giác mạch - mục đích chào mời du khách chụp ảnh, những hàng dài gương mặt ngây ngô, trẻ thơ ngồi bán hoa, đồ lưu niệm dưới nền đất trên đường vào các điểm du lịch đang làm mất đi hình ảnh đẹp của Hà Giang trong lòng mỗi du khách. Nhiều du khách nước ngoài đã ngán ngẩm lắc đầu khi biết rằng các em đang coi mỗi tờ 5000-1000/bức ảnh, bó hoa kia là nguồn thu nhập chính, là công việc chính không phải việc học và chơi mà lẽ ra các em được hưởng.
Đó còn là loạn cảnh xe ôm chạy như bay chào mời, đưa đón khách tại cột cờ Lũng Cú. Hơn 300 chiếc xe dream, ware cho đoạn đường dốc gấp tạo việc làm - thu nhập cho hàng trăm gia đình nhưng lại là hình ảnh xấu tại địa danh mang tính chất lịch sử - linh thiêng của Tổ quốc. Theo chính quyền địa phương, đội xe được huyện cho phép hoạt động song song với tổ xe điện song quản lý thế nào thì đang cân nhắc?

Cám cảnh, giữa điệp trùng sản vật địa phương, du khách lại đang mua phải sản phẩm “nhái” mang về từ Trung Quốc, ngay cả nghề thêu - dệt truyền thống dân tộc cũng nhập một phần hàng sẵn có trong cấu tạo những trang phục dân tộc để bán du khách nhằm giản tiện thời gian, công sức, tăng thu nhập trên mỗi đơn vị sản phẩm - theo chia sẻ của một hộ dân. Ít ai biết được rằng, chi phí du khách sẵn sàng bỏ ra để mua được sản phẩm tốt, truyền thống dân tộc cao hơn nhiều lần với giá mà bà con đang tính.

Nhiều và nhiều nữa!... như cách biện minh từ đại diện UBND huyện Đồng Văn, chúng tôi đã làm hết sức, mong các anh hiểu và chia sẻ…

Thiết nghĩ, xây dựng Nông thôn mới hay sắp tới là Chương trình OCOP, chỉ tính riêng Đồng Văn đã có 42 sản phẩm thuộc 5 nhóm, trong đó chủ yếu là sản phẩm mang đặc trưng địa phương. Hàng trăm nghìn lượt người ngày đêm lên với Hà Giang nói chung, Đồng Văn nói riêng vẫn mỏi mắt tìm kiếm. Bài học OCOP Quảng Ninh là minh chứng cho phát triển gián tiếp dựa vào du lịch đòi hỏi Hà Giang có những giải pháp, chỉ đạo mạnh mẽ hơn nữa, giúp nâng cao nhiều hơn chất lượng đời sống - thu nhập của người dân, xóa dần các hình ảnh chưa được của mưu sinh nhỏ hiện tại. Các điểm homestay cần chú trọng hơn công tác dịch vụ, các điểm phục vụ nhu cầu du khách cũng như quan tâm hơn đến cảnh quan, môi trường trong và ngoài điểm nghỉ…/.

Bài và ảnh: NMH - Hương Ly-Hoàng Nam