Bộ sản phẩm đang được Hội đồng OCOP cấp quốc gia đã thống nhất kiến nghị xếp hạng là sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia

Phóng viên: Thưa bà, được biết công ty gốm sứ Quang Vinh đã trải qua những giai đoạn phát triển thăng trầm trong nghề, thậm chí có những lúc đã rơi vào khủng hoảng, xin bà cho biết kinh nghiệm nào đã giúp sản phẩm gốm Quang Vinh vượt những cơn “thập tử nhất sinh” và phát triển mạnh mẽ cho đến bây giờ?

Bà Hà Thị Vinh: Những năm 1997, 2008, những doanh nghiệp xuất khẩu như Quang Vinh chịu ảnh hưởng nặng nề của suy thoái kinh tế. Sản phẩm liên tục bị ép giá, doanh thu giảm xuống đáy. Trong bối cảnh đó, gốm Quang Vinh phải họp bàn “tiến” hay dừng.

Đứng trước nguy cơ phá sản, chúng tôi phải đổi mới chính mình, sáng tạo các sản phẩm mang xu hướng mới độc và lạ để đủ sức cạnh tranh với thị trường thủ công mỹ nghệ quốc tế. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ nhằm giảm chi phí nguyên-nhiên liệu, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng sản phẩm, an sinh xã hội, môi trường… May mắn, Quang Vinh có nguồn lao động cấp cao được đào tạo ở nước ngoài, học hỏi tinh hoa những vùng “đất gốm” trứ danh và nắm bắt các xu hướng thẩm mỹ của các vùng, quốc gia.

Bà Hà Thị Vinh - Giám đốc công Ty gốm sứ Quang Vinh bên những dòng sản phẩm của mình.

Gốm Quang Vinh là sự phối hợp tinh hoa của nghề gốm, sự khéo léo của nghệ nhân và áp dụng công nghệ máy móc, dây chuyền tiên tiến để làm ra các sản phẩm gốm. Cụ thể đó là các khâu như: chế biến nguyên liệu, đa dạng hóa dòng nguyên liệu, đa dạng hóa dòng sản phẩm… Chúng tôi sử dụng máy móc để tạo hình, kiểm soát chất lượng giúp sản phẩm có độ mịn, an toàn cao, không cong vênh, nứt mẻ… Đặc biệt, ở doanh nghiệp có hơn 90% lao động là nữ thì máy móc hỗ trợ giảm sức lao động và tăng năng suất lao động.

Ngoài ra, khi đưa công nghệ vào sản xuất giúp chúng tôi tiến gần hơn với các thị trường quốc tế. Ví dụ như công nghệ nung bằng gas giúp bảo vệ môi trường, sản xuất hàng hóa tốt, đồng thời đảm bảo yếu tố an sinh cho người lao động trong xưởng. Khi làm được điều này, tức doanh nghiệp đã bước một chân vào thị trường quốc tế.

Song, máy móc không thể thay thế sự khéo léo, sáng tạo của con người. Sản phẩm gốm của Quang Vinh là sự kết hợp giữa thủ công và công nghệ. Các họa tiết, tạo hình được thực hiện thủ công giúp sản phẩm có sự độc đáo, tính thẩm mỹ cao.

Phóng viên: Gốm sứ Quang Vinh đã kết hợp gu thẩm mỹ của khách hàng nước ngoài và bản sắc văn hóa Việt Nam như thế nào, thưa bà?

Bà Hà Thị Vinh: Gốm sứ mỹ nghệ phải chạm vào cảm xúc của người mua và mỗi thị trường Quang Vinh đặt chân đến đều có nét văn hóa, gu thẩm mỹ riêng. Đơn cử như người Bắc Âu thích gốm đơn giản, trang nhã, người Nhật Bản lại ưa chuộng phong cách tinh tế, uyên thâm… Do đó, đỉnh cao của nghệ thuật làm gốm xuất khẩu là vừa chiều lòng được khách hàng ngoại quốc, vừa khiến họ tò mò, thích thú với bản sắc Việt Nam. Còn, văn hóa của người Việt được Quang Vinh thể hiện trong thiết kế, kết cấu, hoa văn, họa tiết trên sản phẩm gốm.

Những cái méo mó có duyên được nghệ nhân “cố tình” sáng tạo, mang tính thủ công cao, mang tính thẩm mỹ. Người tiêu dùng nhìn vào để biết được các sản phẩm thủ công mà máy móc không làm được. Để khi người tiêu dùng cầm sản phẩm, họ hiểu, nâng niu sản phẩm thủ công, cũng như trân trọng sự cầu kỳ của người làm ra sản phẩm.

Sản phẩm gốm sứ Quang Vinh thị trường chủ yếu xuất khẩu tại các nước trên thế giới

Phóng viên: Thưa bà, chương trình OCOP đã tác động như thế nào đến tình hình sản xuất, kinh doanh của công ty gốm sứ Quang Vinh?

Bà Hà Thị Vinh: Chương trình OCOP tạo nên những cú hích, động lực để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa trong quy trình, chất lượng sản phẩm để đảm bảo đủ tiêu chuẩn OCOP. Khi đó, sản phẩm OCOP là sản phẩm sáng tạo đổi mới, sản phẩm trau chuốt, tinh hoa của làng nghề.

Đặc biệt, khi sản phẩm OCOP được cấp sao thì chúng tôi có thêm điều kiện, là tờ giấy thông hành cho chúng tôi có thêm động lực phát triển trên các sàn đấu quốc tế. Bản thân, gốm Quang Vinh cũng được tiếp cận các chính sách hỗ trợ nâng cao công nghệ sản xuất, tiếp cận Quỹ phát triển KH-CN của Hà Nội, tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm…

Phóng viên: Cuối cùng xin bà cho biết, theo như chúng tôi tìm hiểu trên 80% sản phẩm gốm sứ Quang Vinh là thị phần xuất khẩu. Vậy, gốm Quang Vinh đã đối mặt với ảnh hưởng của dịch Covid-19 như thế nào?

Bà Hà Thị Vinh: Covid-19 khiến các khách hàng của Quang Vinh giãn đơn, hủy đơn hàng. Ở tình thế chung, công ty phải chia sẻ với đối tác, nỗ lực vượt qua cơ bĩ cực này.

Chúng tôi cũng coi đây là giai đoạn nghỉ ngơi, rà soát lại quy trình sản xuất để chuẩn hóa quy trình sản xuất và tập trung phát triển thị trường nội địa. Bởi ngoảnh lại thì thị trường nội địa rất tiềm năng. Trong năm 2021, chúng tôi phát triển nhiều sản phẩm mới với giá cả hợp lý, hướng đến phân khúc thị trường là giới trẻ.

Chúng tôi hướng đến mọi người Việt đều có thể sử dụng gốm – tinh hoa của dân tộc. Gốm sẽ đến gần hơn với người tiêu dùng mọi lứa tuổi, xuất hiện trong những ngôi nhà dù cổ kính hay hiện đại.

Bài và ảnh: Xuân Mai – Thanh Hậu
(Bài viết thực hiện theo phối hợp từ VPĐP NTM Thành phố Hà Nội)

Vừa qua, Hội đồng OCOP cấp quốc gia đã thống nhất kiến nghị xếp hạng sản phẩm bát đĩa gốm sứ Quang Vinh ( Bát Tràng – Hà Nội) là sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia và tập trung phát triển thành sản phẩm xuất khẩu chủ lực. Hiện nay, trên 80% sản phẩm gốm sứ Quang Vinh đã được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới, kể cả các thị trường khó tính nhất như Đức, Mỹ, Nhật, Đan Mạch... Việc xếp hạng sản phẩm OCOP quốc gia hạng 5 sao sẽ tạo điều kiện hơn nữa cho các sản phẩm của Công ty mở rộng xuất khẩu ra thị trường quốc tế.