Đồng Tháp: Sống cùng nghề đan 1
Chiến tranh khiến cha mẹ anh mất sớm, để lại ba anh em đùm bọc nhau ở nhờ nhà người chú. Mười hai tuổi, Ba Triệu phải nghỉ học theo chú xuống ghe dao, thớt, thúng, rổ... ở Long Giang, Chợ Mới (An Giang) rồi xuôi theo dòng sông Tiền ngoặt qua sông Hậu ghé Định Yên lấy thêm chiếu để đi bán khắp nơi.

Ba Triệu chở hàng đi giao cho khách.
Đó là những ngày phải ăn gạo chợ uống nước sông mà Ba Triệu không thể nào quên. Những lần ghe của chú ghé Long Giang lấy hàng, Ba Triệu thường để ý đến những bàn tay đan đát thoăn thoắt của những người làm ra thúng, rổ ở đây.
Anh quan sát tỉ mỉ từng công đoạn một. Lắm lúc thấy "ngứa tay", anh sà xuống xin làm thử. Chủ một cơ sở ở đây là bà con bên nội anh thấy Ba Triệu sáng dạ nên nhận vào học việc. "Ít nhiều gì cũng có cái nghề nuôi thân chú ơi. Chú cho con lên bờ vài năm nghe chú", Ba Triệu nói.
Thấy cháu mình năn nỉ quá nên người chú cũng xiêu lòng và quyết định gửi đứa cháu mình ở lại vùng Long Giang nổi tiếng với nghề đan thúng, rổ, sề, nia... hàng trăm năm nay.
Ba năm học nghề, Ba Triệu nắm hết mọi công đoạn của cái nghề tẩn mẩn tỉ mỉ này.

Những vật dụng được đan bằng tre, trúc qua đôi tay điêu luyện của Ba Triệu.
Có được cái nghề trong tay, Ba Triệu cưới vợ sinh con rồi dắt nhau về quê vợ ở Định Yên, Lấp Vò lập nghiệp bằng nghề đan rổ, sề.
Một tuần Ba Triệu đi mua tre, trúc tận miệt Giồng Riềng, Kiên Giang mướn ghe máy bè về. Một tuần, ngày nào cũng cặp cây mác vào nách chẻ, vót từ sáng tới chiều. Một tuần ngồi đan. Được cái nào phơi nắng cho thật khô. Một tuần chất xuống ghe chạy đi bán. Đợt nào mua tre, trúc ít cũng kiếm gần năm ba triệu, đủ lo cho ba mẹ con ở nhà cả tháng. Đợt nào mua được nhiều thì vừa bán vừa bỏ mối cũng dư ra vài ba triệu.
Đang sống được với nghề, thì đùng một cái nào là nhựa dẻo, nhựa dai đủ màu xanh, đỏ, vàng, tím tràn về khắp chợ huyện, chợ xã. Rổ rá, nia sề, lồng bàn bằng tre, trúc không ai thèm để ý. Thu nhập càng lúc càng teo tóp lại. Hai đứa con ngày một lớn. Ngồi không ăn riết núi cũng lở. Vợ chồng bồng chống nhau lên Bình Dương làm công nhân.
Dốt đặc cán mai như Ba Triệu không nơi nào chịu nhận. Đành đi làm phụ hồ tiếp vợ nuôi con. Làm được hai tuần chưa nhận đồng lương nào thì chủ thầu ôm tiền bỏ trốn. Ở cũng không xong, về lại quê nhà cũng dở. Ba Triệu dốc hết những đồng bạc cuối cùng chạy chiếc honda cà tàng của mình xuống Củ Chi mua trúc về đan rổ bán.
Ngày mua, ngày vót nan, ngày đi bán. Cứ vậy mà sống lay lắt rồi dần dần cũng khấm khá. Vợ anh và đứa con gái lớn vào làm công nhân. Thằng con trai mười bốn tuổi đầu cũng đi giúp việc lặt vặt nên gia đình Ba Triệu bắt đầu sung túc lên.
Có những lúc Bình Dương nhà hàng, quán ăn mọc lên như nấm. Nhu cầu dùng các sản phẩm thủ công bằng tre, trúc trang trí khiến Ba Triệu làm ngày làm đêm không đủ giao cho khách hàng. Cứ tưởng nhất nghệ tinh, nhất thân vinh nào ngờ... thằng con trai Ba Triệu, mười chín tuổi bị tai biến qua đời. Công ty của vợ và con gái anh làm phá sản.
Thua buồn, Ba Triệu bán đổ bán tháo tài sản gom hết vốn liếng về quê mượn tạm miếng đất của người chị vợ cất nhà và trở lại nghề tre, trúc như mười năm trước đó.
Về quê cũng có nhiều người bĩu môi: Tưởng bỏ xứ đi cả chục năm làm giàu, làm có gì. Giờ trở về còn tệ hơn. Không có cái nền nhà để ở. Ba Triệu gạt bỏ ngoài tai mọi gièm pha. Họ đâu ở trong cảnh mình mà hiểu. Trước khi đi Bình Dương làm ăn, cái nền nhà trong khu dân cư dưới chợ Định Yên, Ba Triệu cho đứa em trai mình ở. Về thấy em mình nghèo quá, đòi lại thì vợ chồng nó ở đâu. Nên thôi, đã nói cho thì cho luôn. Đã vậy, mà cái họa cũng chưa chịu buông tha Ba Triệu.
Chiều 23 tết năm 2019, trộm bẻ khóa nhà gom một lúc sạch hết tiền bạc, vợ chồng cắc ca cắc củm dành dụm cả năm trời. Hơn hai chục triệu với người khác thì không là bao nhưng với vợ chồng Ba Triệu nó lớn lắm. Đời Ba Triệu cho tới giờ phút này nghiệm lại toàn gặp chuyện trần ai khổ ải.
May thay, hai năm nay, mặt hàng tre, trúc "ăn khách" trở lại. Nhất là các mặt hàng rổ rế, sáng, nia "thu nhỏ" dạng thủ công để trang trí, khách hàng ưa chuộng.
Ba Triệu cho biết: Làm nghề đan lát tuy cực một chút nhưng bán được và có lời nhiều. Mới hôm qua, có người đặt tôi cả trăm bộ gồm tám món. Một tuần lễ mà kiếm được 5 triệu đồng thì không phải ai muốn cũng được? Còn không thì tuy không bằng hồi xưa, nhưng hàng tháng cũng kiếm được năm ba triệu. Sống đắp đổi cũng được. Đất Định Yên này mà, ổn định và yên tâm lắm.
Bài, ảnh: Hữu Nhân
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hội thảo “Tư vấn Hỗ trợ xúc tiến thương mại sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn”
12:38 | 11/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Thành công Đại hội Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng mở ra kỳ vọng lớn lao
10:57 | 08/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Nước Mắm Việt Nam: Từ một phần di sản biển đến chiến lược phát triển bền vững
10:55 | 08/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống
10:34 | 05/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế với sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam
18:42 | 03/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề hương xạ ở Sơn Nam: Nơi gìn giữ tinh hoa hương Việt
10:06 | 03/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Làng nghề mỳ Chũ Thủ Dương vào vụ Tết
10:05 | 03/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Từ lễ hội đến lan tỏa giá trị khẳng định vị thế vùng đất nghề
10:05 | 03/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ lửa nghề qua từng sợi bánh
10:04 | 03/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Hướng đi mới trong giáo dục trải nghiệm khi nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy
09:54 | 02/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Người giữ hồn âm nhạc Khmer giữa nhịp sống hiện đại
09:53 | 02/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề lấy yến sào ở Nha Trang
09:53 | 02/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Đưa khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ lên bản đồ thế giới
10:00 | 01/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Hà Nội ban hành chính sách hỗ trợ mới cho nghệ nhân và cơ sở ngành nghề nông thôn
09:59 | 01/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Hành trình gìn giữ làng nghề di sản Chăm
09:56 | 01/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Thủ đô - Hướng tới hệ sinh thái xanh và sáng tạo
09:55 | 01/12/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Vẻ đẹp làng Việt qua những khung hình đoạt giải Ảnh Di sản 2025
21:40 | 29/11/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Phú Xuyên tổ chức cuộc thi trong khuôn khổ Lễ hội vinh danh làng nghề 2025
21:35 | 29/11/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Đắk Lắk chung tay vượt qua mùa nước lớn
21:34 | 29/11/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Người đàn ông nửa đời thuần rắn với đôi tay đặc biệt
16:46 | 28/11/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề xứ Thanh khởi sắc từ phát triển tiểu thủ công nghiệp
14:09 | 28/11/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Thúc đẩy nông thôn mới và giảm nghèo bền vững trong thập kỷ tới
14:23 Tin tức
Hội thảo “Tư vấn Hỗ trợ xúc tiến thương mại sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn”
12:38 Làng nghề, nghệ nhân
Măng tây Tuấn Tú ở Ninh Thuận nâng cao thương hiệu và chất lượng
09:28 OCOP
Táo Ninh Thuận tỏa sáng tại Hội chợ đặc sản vùng miền Việt Nam 2025
09:27 OCOP
Đông Kinh tạo động lực tăng trưởng từ tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ
09:27 Kinh tế
