Lan tỏa hương vị bánh gai xứ Dừa

LNV - Khởi nguồn là món ăn dân dã, theo dòng thời gian, bánh gai xứ Dừa, thuộc xã Tường Sơn, huyện Anh Sơn (Nghệ An) trở thành món ăn đặc sản, được đưa đến mọi miền đất nước. Nhờ đó, nghề làm bánh gai đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ gia đình ở xứ Dừa.

Anh-tin-bai

Một cơ sở làm bánh gai ở xã Tường Sơn (Anh Sơn). Ảnh: Công Kiên

Sản vật truyền thống

Hành khách xuôi, ngược quốc lộ 7A thường dừng chân ở xã Tường Sơn, huyện Anh Sơn (Nghệ An) thưởng thức và mua bánh gai xứ Dừa. Những chiếc bánh nhỏ, xinh xắn được xếp vào túi xách, ngăn hành lý theo khách về với đồng bằng, phố thị hay ngược lên bản mường, rồi vào Nam, ra Bắc làm quà.

Theo các bậc cao niên ở xứ Dừa, bánh gai ở đây có từ lâu đời, trở thành sản vật truyền thống. Thông thường, bánh gai được dùng để “lót dạ”, ăn vào giữa buổi, xa bữa ăn chính để cảm nhận đầy đủ hương vị thơm ngon. Vì thế, bánh được người dân xứ Dừa dùng đãi khách quý, khách đến từ nơi xa.

Cùng với bánh chưng, mâm cỗ và hoa quả, bánh gai xứ Dừa thường được chọn làm lễ vật cúng gia tiên trong các dịp lễ, tết, đám giỗ và cúng ngày rằm, đầu tháng. Có lúc, bánh còn được nhiều gia đình lựa chọn làm lễ vật cho đám hỏi, nghĩa là nhà chú rể chọn mấy cặp bánh gai kèm sính lễ mang đến xin hỏi cưới cô dâu.

Bánh gai xứ Dừa được chế biến từ những nguyên liệu hết sức gần gũi, gồm bột nếp, lá gai, đậu xanh, cùi dừa và đường kính. Tất cả đều có sẵn ở miền quê trung du đầy nắng gió. Bột nếp được xay từ thứ nếp dẻo, thơm, được người nông dân dày công chăm sóc. Bột nếp được xay mịn, hòa với nước và nhào thật nhuyễn, rồi trộn với nước lá gai.

Anh-tin-bai

Bánh gai xứ Dừa được gói bằng lá chuối khô lau kỹ và sạch. Ảnh: Công Kiên

Cây gai mọc nhiều ở chân dãy núi đá chạy dọc theo địa bàn của xứ Dừa. Gần đây, khi bánh gai trở thành sản vật được người dân khắp nơi ưa chuộng, cây gai trên núi không đủ cung cấp lá, người dân mang cây về trồng trong vườn và trên bãi đất màu để đáp ứng nhu cầu. Lá gai được hái về giã lấy nước rồi nấu lên và trộn với bột nếp đã được xay nhuyễn.

Anh-tin-bai

Nguyên liệu chính làm bánh gai là bột nếp, nước lá gai, đường kính và đậu xanh. Ảnh Công Kiên

Từ màu trắng, khi được trộn với nước lá gai và lượng đường kính vừa đủ, bột nếp trở thành màu đen. Người làm bánh sẽ vò bột thành khối hình tròn, đậu xanh giã dập, luộc chín và cùi dừa xắt nhỏ được trộn vào làm nhân bánh. Bánh được gói bằng lá chuối khô đã lau sạch rồi cho vào hông cách thủy, đun bằng bếp củi chừng 2 giờ đồng hồ là có thể lấy xuống ăn.

Anh-tin-bai

Bánh gai xứ Dừa được gói thành hình khối hình tam giác, cặp bánh gai ghép với nhau thành khối hình vuông. Ảnh: Công Kiên

Về hình dáng, bánh gai xứ Dừa có nét đặc trưng là được gói theo hình khối tam giác. Khi cặp bánh khối tam giác buộc vào nhau bằng vòng dây chun sẽ trở thành khối hình vuông vừa tay cầm, kiểu dáng xinh xinh và giàu tính thẩm mỹ. Với đặc trưng về hình dáng, khi có mặt ở trong Nam, ngoài Bắc, bánh gai xứ Dừa không dễ lẫn với các thứ bánh đến từ khắp mọi miền.

Anh-tin-bai

Theo các chuyến xe khách, bánh gai xứ Dừa đã đến với khắp mọi miền đất nước. Ảnh: Công Kiên

Được chế biến từ những thứ gần gũi, thân quen và có phần dân dã, sản vật của xứ Dừa mang đậm hương vị thôn quê. Vị dẻo, thơm của bột nếp hòa cùng vị thơm nồng của lá gai, vị mát lành của đậu xanh, vị thoảng ngọt của đường và phảng phất hương thơm của lá chuối khô. Nghĩa là, ở đây có sự hội tụ hương vị của núi rừng, đồng ruộng, bãi sông và vườn quê để làm nên hương vị của bánh gai xứ Dừa.

Lan tỏa khắp mọi miền

Như lời của các bậc cao niên, bánh gai gắn bó với người dân xứ Dừa từ bao đời, cùng đi qua bao cuộc thăng trầm, dâu bể. Những năm chiến tranh, đĩa bánh gai có trong cuộc liên hoan chia tay người trai làng lên đường nhập ngũ, theo bước chân người chiến sĩ trong những ngày đầu.

Rồi có những giai đoạn đói kém, dân gian thường gọi “gạo châu, củi quế” vẫn có những gia đình dành dụm từng cân nếp, chai mật để làm bánh gai. Ở đây, có những người gần như trọn đời gắn bó với sản vật bánh gai quê hương như bà Trần Thị Bảy, Ngô Thị Lịch… Họ không thể nhớ bắt đầu làm bánh từ khi nào và đến bao giờ sẽ ngừng làm bánh.

Cuộc sống ngày thêm khởi sắc, bánh gai lại trở lại với cuộc sống thường nhật, là thức quà hàng ngày được trẻ em yêu thích. Tuyến quốc lộ 7A ngày càng nhộn nhịp, hành khách và các loại phương tiện qua lại đông đúc, bánh gai xứ Dừa có cơ hội vươn xa. “Hữu xạ tự nhiên hương”, hương vị thơm ngon lan tỏa khắp các vùng, miền, bánh gai xứ Dừa được khắp nơi ưa chuộng và từng bước khẳng định thương hiệu.

Hiện nay, ở xã Tường Sơn có khoảng 10 cơ sở chuyên sản xuất bánh gai, đáp ứng nhu cầu của khách ngược xuôi quốc lộ 7A, nhất là khách trên những xe khách tuyến cố định Vinh - Con Cuông - Tương Dương - Kỳ Sơn. Bên cạnh đó, những chuyến xe chạy tuyến Bắc - Nam, ra Hà Nội, Hải Phòng; vào tận Sài Gòn, Bình Dương và Tây Nguyên cũng ghé các cơ sở sản xuất bánh gai để khách mua làm quà biếu.

Nhu cầu về bánh gai ngày càng cao, nghề làm bánh gai ở xứ Dừa càng có cơ hội phát triển, góp phần giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động. Bởi từ khâu trồng cây gai, lấy lá chuối khô, xử lý nguyên liệu và gói bánh cần rất nhiều công sức mới có thể cho “ra lò” những cặp bánh gai dẻo, thơm và đậm đà hương vị.

Công Kiên

Tin liên quan

Tin mới hơn

Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng thành công tốt đẹp

Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng thành công tốt đẹp

LNV - Trong 02 ngày 21-22/8/2026, được sự nhất trí của Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam; sự nhất trí của Đảng ủy, HĐND - UBND xã Sơn Đồng, Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng - Thành phố Hà Nội long trọng tổ chức Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng - Thành phố Hà Nội lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) thành công tốt đẹp. Địa điểm tổ chức tại Hội trường UBND xã Sơn Đồng (cũ), thôn Nội, xã Sơn Đồng, Thành phố Hà Nội.
Phát huy vai trò văn hóa trong tăng cường hiểu biết, gắn kết nhân dân ASEAN

Phát huy vai trò văn hóa trong tăng cường hiểu biết, gắn kết nhân dân ASEAN

LNV - Ngày 19/8 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội phối hợp với Đại sứ quán Philippines và Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam tổ chức Chương trình Giao lưu hữu nghị “Sắc màu văn hóa ASEAN năm 2026”, góp phần tăng cường hiểu biết, gắn kết và tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước trong khu vực.

Làng nghề trong xây dựng nông thôn mới tại Thanh Hóa

LNV - Làng nghề Thanh Hóa góp phần nâng cao thu nhập, giữ gìn văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững góp phần xây dựng nông thôn mới qua các sản phẩm đặc trưng
Góp ý xây dựng Đề án phát triển sản phẩm quà tặng đặc trưng của Hà Nội

Góp ý xây dựng Đề án phát triển sản phẩm quà tặng đặc trưng của Hà Nội

LNV - Chiều 20/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức hội nghị góp ý dự thảo Đề cương Đề án phát triển sản phẩm quà tặng thành phố Hà Nội, với sự tham gia của đại diện các sở, ngành, hiệp hội, nghệ nhân và chuyên gia. Hội nghị nhằm hoàn thiện định hướng xây dựng, phát triển các sản phẩm quà tặng mang dấu ấn, bản sắc Thủ đô, làm cơ sở báo cáo UBND thành phố.
Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy kinh tế làng nghề Mê Linh

Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy kinh tế làng nghề Mê Linh

LNV - Từ sản xuất, quảng bá đến kết nối tiêu thụ sản phẩm, công nghệ số đang từng bước được đưa vào hoạt động của các làng nghề tại xã Mê Linh (Hà Nội). Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế địa phương.
Đổi mới sáng tạo hướng đi nâng tầm quà tặng gốm Bát Tràng

Đổi mới sáng tạo hướng đi nâng tầm quà tặng gốm Bát Tràng

LNV - Hà Nội sở hữu nhiều tiềm năng phát triển ngành thủ công mỹ nghệ với hệ thống làng nghề phong phú, giàu bản sắc và giá trị văn hóa. Tuy nhiên, để nâng cao sức cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường, các làng nghề vẫn cần tháo gỡ những hạn chế về thiết kế, đổi mới mẫu mã, năng lực sáng tạo và khả năng nắm bắt xu hướng tiêu dùng.

Tin khác

Hà Nội: Khởi công xây dựng Cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến

Hà Nội: Khởi công xây dựng Cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến

LNV - Sáng ngày 08/8/2026, UBND xã Phú Xuyên (Thành phố Hà Nội) phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng và đô thị Hoàng Tín long trọng tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến.
Kết hợp truyền thống và công nghệ hiện đại phát triển nghề ở Nghệ An

Kết hợp truyền thống và công nghệ hiện đại phát triển nghề ở Nghệ An

LNV - Nghệ An phát triển nghề truyền thống qua ứng dụng công nghệ, giữ vững bản sắc, nâng cao năng suất, mở rộng thị trường trong và ngoài nước.
Giá trị làng nghề miền Tây qua dự án nghệ thuật

Giá trị làng nghề miền Tây qua dự án nghệ thuật

LNV - Lấy cảm hứng từ những làng nghề truyền thống dọc dòng Mê Kông, nhóm sinh viên Trường Cao đẳng FPT Polytechnic TP.HCM tri TP.HCM triển khai dự án tốt nghiệp bằng việc thực hiện dự án nghệ thuật “Xuôi dòng phù sa”.
Cà Mau: Nước mắm truyền thống “lên sàn” thời công nghệ số

Cà Mau: Nước mắm truyền thống “lên sàn” thời công nghệ số

LNV - Từ những khạp ủ chượp thủ công hơn ba thập kỷ đến các gian hàng trên sàn thương mại điện tử, nghề làm nước mắm tại xã Cái Nước (tỉnh Cà Mau) đang chứng minh một công thức mới: Giữ nguyên cốt cách truyền thống, thay đổi tư duy tiếp cận thị trường để tự tìm chỗ đứng trong thời đại số
Làng tranh Đông Hồ Di sản UNESCO đổi tên là tổ dân phố

Làng tranh Đông Hồ Di sản UNESCO đổi tên là tổ dân phố

LNV - Đầu tháng 12/2025, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Chưa đầy một năm sau, cái tên Đông Hồ trở lại trên bản đồ hành chính với tên gọi của một tổ dân phố mới. Hai sự kiện nối tiếp nhau không chỉ khẳng định giá trị của một làng nghề nổi tiếng mà còn mở ra hành trình hồi sinh mạnh mẽ của một di sản văn hóa Việt.
Khi đậu bạc Định Công bước ra khỏi ký ức

Khi đậu bạc Định Công bước ra khỏi ký ức

Giữa một Định Công đang đổi thay từng ngày, những sợi bạc mảnh vẫn được kéo, se, uốn và ghép lại bằng đôi bàn tay người thợ. Nhưng với chị Lê Thị Bích Ngọc, giữ được kỹ thuật của cha ông mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại khó hơn: làm thế nào để một nghề cổ có thể bước vào đời sống hôm nay, để người trẻ không chỉ biết đến đậu bạc như một di sản của quá khứ mà thực sự muốn sở hữu, sử dụng và tiếp tục câu chuyện của nó?
Gia đình say mê nghề sinh vật cảnh và làm vườn

Gia đình say mê nghề sinh vật cảnh và làm vườn

LNV - Nằm ven Quốc lộ 32, gần khu vực cổng làng Vật Phụ, xã Vật Lại, Hà Nội, mô hình sản xuất, kinh doanh sinh vật cảnh của vợ chồng anh Lê Chí Hiếu và chị Đặng Thị Huệ (cùng sinh năm 1984) đang mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Từ niềm đam mê cây cảnh, sự cần cù và tư duy nhạy bén, anh chị từng bước gây dựng cơ nghiệp, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng tại địa phương.
Hiệp hội làng nghề TP Hải Phòng: tăng cường kết nối, mở rộng thị trường cho làng nghề

Hiệp hội làng nghề TP Hải Phòng: tăng cường kết nối, mở rộng thị trường cho làng nghề

LNV - Ngày 8/8/2026, Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả đạt được, tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn và thống nhất các giải pháp thúc đẩy bảo tồn, phát triển làng nghề trong giai đoạn mới.
Xã Phú Xuyên (Hà Nội): Khởi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến

Xã Phú Xuyên (Hà Nội): Khởi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến

LNV - Sáng ngày 8/8/2026, UBND xã Phú Xuyên (Thành phố Hà Nội) phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng và đô thị Hoàng Tín long trọng tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến.
Viện Nghiên cứu, Tư vấn Kiến trúc và Bảo tồn phát triển Làng nghề chính thức đi vào hoạt động

Viện Nghiên cứu, Tư vấn Kiến trúc và Bảo tồn phát triển Làng nghề chính thức đi vào hoạt động

LNV - Ngày 8/8/2026, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Tư vấn Kiến trúc và Bảo tồn phát triển Làng nghề (RICACVCD) tổ chức Lễ công bố chính thức đi vào hoạt động, mở ra hướng đi mới trong nghiên cứu, tư vấn quy hoạch, kiến trúc, bảo tồn và phát triển bền vững các làng nghề Việt Nam.
Nho Lâm - Cái nôi nghề rèn truyền thống của Nghệ An

Nho Lâm - Cái nôi nghề rèn truyền thống của Nghệ An

LNV- Làng Nho Lâm, xã Tân Châu, tỉnh Nghệ An (thuộc xã Diễn Thọ, huyện Diễn Châu cũ), nổi tiếng với nghề rèn truyền thống, lưu giữ di sản văn hóa, gắn với truyền thuyết Thánh tổ Cao Lỗ và tinh thần lao động bền bỉ.
Sinh viên tham gia "Đánh thức"  Di sản Làng nghề Hà Nội

Sinh viên tham gia "Đánh thức" Di sản Làng nghề Hà Nội

LNV - Đầu tháng 7, bầu không khí của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 trở nên sôi động hơn bao giờ hết với sự xuất hiện của hơn 100 sinh viên đến từ nhiều trường đại học. Không gói gọn bản thân trong giảng đường, các bạn trẻ đã chọn dấn thân vào một hành trình đặc biệt: Một tuần cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc với các nghệ nhân tại những làng nghề truyền thống lâu đời của mảnh đất kinh kỳ. Bằng lăng kính tươi mới của thế hệ mình, họ đang viết tiếp câu chuyện di sản theo một cách rất riêng.
Nghệ nhân giữ gìn nghề làm khèn bè truyền thống dân tộc Thái

Nghệ nhân giữ gìn nghề làm khèn bè truyền thống dân tộc Thái

LNV - Với kinh nghiệm hơn 15 năm trong nghề, Nghệ nhân ưu tú Trương Văn Thông (65 tuổi) đã tinh thông việc chế tác khèn bè. Ông hiện là một trong những nghệ nhân làm nhạc cụ người dân tộc thiểu số giỏi bậc nhất ở miền núi Nghệ An.
Nghề làm lưới xứ biển U Minh: Sinh kế bền vững cho phụ nữ nông thôn

Nghề làm lưới xứ biển U Minh: Sinh kế bền vững cho phụ nữ nông thôn

LNV - Thay vì phải ly hương tìm việc làm, nhiều phụ nữ tại xã ven biển U Minh (xã U Minh, tỉnh Cà Mau) đã tìm được nguồn thu nhập ổn định ngay tại quê nhà nhờ duy trì và phát triển nghề làm lưới truyền thống.
Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc chính thức trở thành điểm du lịch của Hà Nội

Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc chính thức trở thành điểm du lịch của Hà Nội

LNV - Sau nhiều năm gìn giữ và phát huy nghề dệt lụa truyền thống, Vạn Phúc tiếp tục ghi dấu ấn khi trở thành điểm du lịch của Hà Nội. Sự kiện này mở ra cơ hội để làng nghề phát huy lợi thế văn hóa, thu hút du khách và phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Hàng vạn khán giả xếp hàng chờ “Tổ quốc trong tim” tại TP. HCM

Hàng vạn khán giả xếp hàng chờ “Tổ quốc trong tim” tại TP. HCM

Hàng vạn khán giả đã xếp hàng từ chiều 23/8 tại Khu đô thị Vạn Phúc, TP. HCM, để chờ vào sân khấu chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim”, diễn ra lúc 20 giờ cùng ngày.
Hội nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo

Hội nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo

(LNV )- Ngày 24/8, tại thành phố Hải Phòng, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức tọa đàm “Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý:
Sóc Sơn tổ chức Lễ Vu Lan Báo Hiếu tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Sóc

Sóc Sơn tổ chức Lễ Vu Lan Báo Hiếu tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Sóc

LNV -Sáng 22/8, tại Chùa Đại Bi, thuộc Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Sóc, xã Sóc Sơn tổ chức Lễ Vu Lan Báo Hiếu năm 2026 trong không khí trang nghiêm, thành kính, thu hút đông đảo tăng ni, phật tử, Nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Trường THPT Bạch Đằng: Nỗ lực nâng chất lượng giáo dục, hướng tới môi trường học đường toàn diện

Trường THPT Bạch Đằng: Nỗ lực nâng chất lượng giáo dục, hướng tới môi trường học đường toàn diện

LNV - Trường THPT Bạch Đằng (Hải Phòng) luôn chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động giáo dục đạo đức, kỹ năng và trải nghiệm cho học sinh. Nhà trường đã đạt nhiều kết quả nổi bật, trong đó có thành tích tại các k
Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng thành công tốt đẹp

Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng thành công tốt đẹp

LNV - Trong 02 ngày 21-22/8/2026, được sự nhất trí của Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam; sự nhất trí của Đảng ủy, HĐND - UBND xã Sơn Đồng, Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng - Thành phố Hà Nội long trọng tổ chức Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-33
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-63
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-47
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-53
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-57
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-58
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-62
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-63
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động