Bắc Ninh: Làng Đình Tổ có nghề làm tương lâu đời
LNV - Tương truyền nghề làm tương ở Đình Tổ huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) có từ lâu đời, gắn với truyền thuyết về vị Trạng nguyên của nước Đại Việt, Lê Văn Thịnh. Chuyện kể rằng khi qua Đình Tổ khi về đến làng, Ngài bị ốm thèm ăn bát cháo Thái, một khúc cá nướng chấm tương. Người dân Đình Tổ lấy mốc thời gian đó là thời gian ra đời của nghề làm tương và nấu cháo Thái.
Khác với các loại tương khác, tương Đình Tổ khác được làm từ nguyên liệu chính là ngô, ngoài ra còn có đỗ tương và gạo nếp cái hoa vàng. Tất cả đều được ủ và lên men tự nhiên không dùng bất kỳ một loại hoá chất hay men phụ trợ nào.
Đỗ tương sau khi đãi sạch, để khô rồi đem rang tới khi có mùi thơm và ngả vàng. Sau khi bỏ vỏ và tách vỡ đôi, cho đỗ tương vào vại, chum sành, ngâm với nước đã đun sôi và ủ cho lên men. Trong suốt quá trình ủ ngâm, phải kiểm tra, đảo đều, vớt bọt để tương có độ sánh, mịn đạt tiêu chuẩn.
Trong lúc chờ đỗ lên men thì làm mốc (men cái). Ngô sau khi phơi khô phải sàng kỹ cho hết sạch mày và vỏ bên ngoài, chỉ giữ lại phần sọ bên trong rồi ngâm mềm. Gạo nếp cái hoa vàng vo sạch, ngâm cho nở hạt gạo rồi trộn với ngô đồ lên thành xôi và cho ủ kín trong túi ni lông hoặc túi vảiđể lên men.
Tương Đình Tổ khác biệt ở chỗ là không để cơm nếp lên men mốc xanh, mà để cơm lên men trong điều kiện yếm khí, hạn chế mất màu và mùi so với lên men tiếp xúc không khí. Công đoạn này người dân gọi là nấu mốc. Sau khi có được mốc thì đổ vào chum đỗ tương đảo đều, cứ 9 bát tương thì 2 bát muối. Tất cả nguyên liệu tiếp tục ngâm 1 tuần rồi đem xay mới tạo ra tương thành phẩm.
Chính màu của ngô đã tạo nên sắc vàng nâu cho tương. Mùi thơm của nếp hòa quyện mùi thơm của đỗ tương rang tạo nên hương vị tương thơm ngon. Độ dẻo của nếp làm cho tương thêm sánh đặc, mịn và béo ngậy chứ không loãng như một số tương khác. Do quá trình lên men tự nhiên trong nước chín, có tỉ lệ muối cụ thể nên tương Đình Tổ có độ ngọt tự nhiên, độ mặn vừa phải.
Tương ăn có giá trị dinh dưỡng cao, dùng chấm các món ăn như: rau luộc, thịt luộc, cá nướng, bánh đúc… hoặc dùng làm gia vị cho các món kho. Hiện nay, tương Đình Tổ không còn nằm trong phạm vi thôn xã nữa mà chở thành thương hiệu lớn được cả nước biết đến.
Đỗ tương sau khi đãi sạch, để khô rồi đem rang tới khi có mùi thơm và ngả vàng. Sau khi bỏ vỏ và tách vỡ đôi, cho đỗ tương vào vại, chum sành, ngâm với nước đã đun sôi và ủ cho lên men. Trong suốt quá trình ủ ngâm, phải kiểm tra, đảo đều, vớt bọt để tương có độ sánh, mịn đạt tiêu chuẩn.
Chum tương Đình Tổ
Trong lúc chờ đỗ lên men thì làm mốc (men cái). Ngô sau khi phơi khô phải sàng kỹ cho hết sạch mày và vỏ bên ngoài, chỉ giữ lại phần sọ bên trong rồi ngâm mềm. Gạo nếp cái hoa vàng vo sạch, ngâm cho nở hạt gạo rồi trộn với ngô đồ lên thành xôi và cho ủ kín trong túi ni lông hoặc túi vảiđể lên men.
Tương Đình Tổ khác biệt ở chỗ là không để cơm nếp lên men mốc xanh, mà để cơm lên men trong điều kiện yếm khí, hạn chế mất màu và mùi so với lên men tiếp xúc không khí. Công đoạn này người dân gọi là nấu mốc. Sau khi có được mốc thì đổ vào chum đỗ tương đảo đều, cứ 9 bát tương thì 2 bát muối. Tất cả nguyên liệu tiếp tục ngâm 1 tuần rồi đem xay mới tạo ra tương thành phẩm.
Chính màu của ngô đã tạo nên sắc vàng nâu cho tương. Mùi thơm của nếp hòa quyện mùi thơm của đỗ tương rang tạo nên hương vị tương thơm ngon. Độ dẻo của nếp làm cho tương thêm sánh đặc, mịn và béo ngậy chứ không loãng như một số tương khác. Do quá trình lên men tự nhiên trong nước chín, có tỉ lệ muối cụ thể nên tương Đình Tổ có độ ngọt tự nhiên, độ mặn vừa phải.
Tương ăn có giá trị dinh dưỡng cao, dùng chấm các món ăn như: rau luộc, thịt luộc, cá nướng, bánh đúc… hoặc dùng làm gia vị cho các món kho. Hiện nay, tương Đình Tổ không còn nằm trong phạm vi thôn xã nữa mà chở thành thương hiệu lớn được cả nước biết đến.
Bài, ảnh: Lam Lam
Tin liên quan
Tin mới hơn
Rượu ngô Mù Tráng Phìn: men say của núi rừng và bản sắc người Mông
22:05 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa núi non hùng vĩ của Si Ma Cai (Lào Cai), làng nghề nấu rượu ngô ở thôn Mù Tráng Phìn từ lâu đã trở thành điểm nhấn văn hóa – ẩm thực đặc sắc. Từ hạt ngô trên nương và nguồn nước suối tinh khiết, người Mông nơi đây đã tạo nên thứ rượu thơm nồng, đậm đà, không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn lưu giữ bản sắc truyền thống của cộng đồng.
Giữ hồn nghề truyền thống để tạo lực tăng trưởng mới
22:04 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Phú Thọ hiện có hơn 110 làng nghề được công nhận, mang lại doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động. Đây không chỉ là nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn mà còn là động lực để địa phương bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh mới.
Về Tam Hải nghe gió kể chuyện làng chài
16:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Giữa tháng Ba, chúng tôi có mặt tại xã đảo Tam Hải (TP. Đà Nẵng). Trưa nắng trải dài trên bãi cát vàng óng. Gió biển thổi nhẹ, luồn qua những rặng dừa xanh rì rào. Khung cảnh mở ra bình yên, mộc mạc. Một vùng đảo nhỏ nhưng mang vẻ đẹp riêng, khó trộn lẫn.
Làng sơn mài Tương Bình Hiệp: Tinh hoa thủ công giữa nhịp sống đô thị
13:22 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từng được biết đến là một trong những cái nôi của nghề sơn mài Nam Bộ, làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (phường Chánh Hiệp, TP Hồ Chí Minh) không chỉ lưu giữ những giá trị thủ công truyền thống lâu đời mà còn đang nỗ lực thích ứng với nhịp sống hiện đại để tiếp tục phát triển.
Làng dệt khăn choàng Long Khánh: Gìn giữ nghề truyền thống, mở hướng phát triển mới
13:19 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề dệt khăn choàng Long Khánh (Đồng Tháp) đang từng bước khẳng định vị thế không chỉ bằng giá trị truyền thống lâu đời mà còn nhờ sự thích ứng linh hoạt với thị trường hiện đại. Từ những khung dệt thủ công, sản phẩm khăn choàng nơi đây đã vươn ra nhiều thị trường, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.
Bộ phim Ngược đường ngược nắng: Câu chuyện về hành trình giữ nghề hương truyền thống
11:12 | 03/04/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Bộ phim “Ngược đường ngược nắng” đang chiếu trên truyền hình VTV, khắc họa đời sống làng nghề hương, đan xen câu chuyện tình yêu và khát vọng gìn giữ, đổi mới nghề truyền thống trong bối cảnh hiện đại
Tin khác
Nghề ươm cây giống cây ăn quả và cây cảnh tại Hưng Yên
11:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Người dân các xã như Châu Ninh, Tiên Hưng (tỉnh Hưng Yên) tận dụng đất trống, kỹ thuật cao để phát triển nghề ươm cây, đáp ứng thị trường trong và ngoài nước.
Nón lá Trường Văn Mạch ngầm văn hóa và khát vọng sinh kế bền vững
10:31 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữa dòng chảy hối hả của nhịp sống hiện đại, làng nghề nón lá Trường Giang (nay là xã Trường Văn, Thanh Hóa) vẫn bền bỉ tồn tại. Thu nhập không cao, nhưng nghề thủ công đang níu giữ sinh kế cho hàng nghìn lao động nông thôn
Nghệ An: Cá trích nướng Hải Châu thu hút du khách
10:00 | 03/04/2026 Kinh tế
LNV - Món cá trích nướng tươi ngon, bình dân từ vùng biển Nghệ An trở thành điểm hẹn ẩm thực hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách và giới trẻ.
Những người giữ lửa làng nghề truyền thống giữa cơn lốc đô thị hóa
09:00 | 03/04/2026 Kinh tế
LNV - Các nghệ nhân làng nghề truyền thống như dệt lụa tơ sen, guốc mộc, đàn đàn, rèn… đang nỗ lực truyền nghề để giữ gìn nét đẹp văn hóa xưa cũ.
Thái Nguyên: Trao quyết định công nhận Làng nghề Chè Shan Tuyết
08:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Ngày 26/3, xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên tổ chức công bố quyết định công nhận làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc, một trong những vùng thuộc"ngũ đại danh trà" của tỉnh
Vị thế của làng nghề trong cấu trúc kinh tế hiện đại
07:15 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề truyền thống Việt Nam từ lâu đã không còn đơn thuần là không gian sản xuất hàng hóa mà là một “bảo tàng sống”, nơi lưu giữ tri thức bản địa và bản sắc dân tộc.
Bắc Ninh đón nhận Bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ
07:00 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tối 27/3, tại Quảng trường 3/2 (phường Bắc Giang), tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch long trọng tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp; công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới; khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh - 2026”
Hơi thở làng nghề giữa không gian Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
06:40 | 03/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm trên phố Nguyễn Thái Học, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không chỉ trưng bày các tác phẩm mỹ thuật mà còn lưu giữ tinh hoa làng nghề truyền thống. Từ lớp sơn mài óng ánh đến những chi tiết điêu khắc gỗ tinh xảo, từng tác phẩm đều phản ánh kỹ thuật, sự khéo léo và tâm huyết của các nghệ nhân, mang đến cái nhìn đầy đủ về giá trị văn hóa và mỹ thuật Việt Nam.
Cao khô Vạn Linh - Làng nghề truyền thống mở lối làm du lịch
15:09 | 02/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ một làng nghề truyền thống của đồng bào Nùng, Vạn Linh (Lạng Sơn) đang từng bước chuyển mình khi đưa sản xuất cao khô gắn với phát triển du lịch trải nghiệm. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở ra mô hình phát triển mới, kết nối làng nghề với không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Ra mắt ban vận động CLB Doanh Nhân Họ Nguyễn Tp. Hồ Chí Minh
12:07 | 02/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng ngày 31/03/2026, trong không gian trang trọng tại Bảo tàng – Siêu thị Đá quý Thiên Vạn (TP.HCM), Ban vận động thành lập Câu lạc bộ (CLB) Doanh nhân họ Nguyễn TP. Hồ Chí Minh đã chính thức ra mắt.
Quốc tửu Bàu Đá: Từ làng nghề trăm tuổi đến sản phẩm OCOP trứ danh
15:17 | 01/04/2026 OCOP
LNV - Giữa núi rừng An Nhơn Tây, nghề nấu rượu Bàu Đá vẫn âm thầm lưu giữ bí quyết thủ công truyền đời. Không máy móc hiện đại, không sản xuất đại trà, từng giọt rượu đều được hun đúc từ nguồn nước tinh khiết, men lá gia truyền và ngọn lửa liu riu suốt nhiều giờ liền. Chính sự tỉ mỉ này đã tạo nên hương vị trứ danh, làm say lòng người suốt hơn 200 năm qua.
Lễ hội làng gốm Bát Tràng tiếp nối sứ mệnh gìn giữ văn hóa làng cổ
15:12 | 01/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng 31/3, tiếng trống khai mạc Lễ hội truyền thống làng gốm Bát Tràng chính thức vang lên, mở ra không gian mang đậm dấu ấn văn hóa di sản dân tộc
'Xanh hóa' làng nghề
11:51 | 01/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Theo thời gian, làng nghề Thủ đô không chỉ đơn thuần là danh lam thắng cảnh và không gian văn hóa đặc sắc, mà đang dần trở thành một trong những mũi nhọn kinh tế, góp phần gia tăng sức hút cho Hà Nội.
Tơ sen nâng tầm sản phẩm làng nghề dệt lụa Phùng Xá
11:16 | 01/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm kế bên dòng sông Đáy, làng nghề dệt lụa Phùng Xá (xã Hồng Sơn, Hà Nội) vẫn miệt mài giữ nhịp thoi đưa hàng trăm năm qua. Từ những sản phẩm dệt truyền thống, bằng sự sáng tạo và khéo léo, nghệ nhân Phan Thị Thuận đã làm mới sản phẩm truyền thống với lụa tơ sen
Phù Yên: Làng mộc chuyển mình nâng tầm giá trị kinh tế
10:16 | 01/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng mộc Phù Yên (xã Phú Nghĩa, TP. Hà Nội) đang từng bước đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, qua đó nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đồng thời, các cơ sở sản xuất trong làng mở rộng thị trường tiêu thụ, đa dạng hóa mẫu mã, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, hướng tới phát triển bền vững và khẳng định vị thế của làng nghề mộc truyền thống Phù Yên trong bối cảnh mới.
Mới nhất
Đọc nhiều
Cồn Cỏ: Đánh thức “viên ngọc xanh” theo hướng kinh tế biển bền vững
22:07 Tin tức
Đặc khu Cồn Cỏ - Cơ hội, tiềm năng phát triển du lịch gắn với bảo tồn biển, sinh kế bền vững, OCOP miền biển.
Rượu ngô Mù Tráng Phìn: men say của núi rừng và bản sắc người Mông
22:05 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa núi non hùng vĩ của Si Ma Cai (Lào Cai), làng nghề nấu rượu ngô ở thôn Mù Tráng Phìn từ lâu đã trở thành điểm nhấn văn hóa – ẩm thực đặc sắc. Từ hạt ngô trên nương và nguồn nước suối tinh khiết, người Mông nơi đây đã tạo nên thứ rượu thơm nồng,
Phát huy nội lực cộng đồng Đa Nhinh 1 chung sức xây dựng nông thôn mới
22:05 Nông thôn mới
LNV - Không trông chờ, ỷ lại, người dân thôn Đa Nhinh 1 (xã Đam Rông 4, Lâm Đồng) đã chủ động góp công, góp của sửa chữa kênh mương, khắc phục hạ tầng thiết yếu, bảo đảm sản xuất. Từ những việc làm cụ thể, tinh thần chủ thể của người dân đang trở thành nề
Giữ hồn nghề truyền thống để tạo lực tăng trưởng mới
22:04 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Phú Thọ hiện có hơn 110 làng nghề được công nhận, mang lại doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động. Đây không chỉ là nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn
Về Tam Hải nghe gió kể chuyện làng chài
16:00 Làng nghề, nghệ nhân
LNV- Giữa tháng Ba, chúng tôi có mặt tại xã đảo Tam Hải (TP. Đà Nẵng). Trưa nắng trải dài trên bãi cát vàng óng. Gió biển thổi nhẹ, luồn qua những rặng dừa xanh rì rào. Khung cảnh mở ra bình yên, mộc mạc. Một vùng đảo nhỏ nhưng mang vẻ đẹp riêng, khó trộn lẫn.
