Trang trại chăn nuôi của gia đình anh Lý Văn Đức, dân tộc Sán Dìu, thôn Giáp Sơn, xã Cẩm Lý (Lục Nam) rộng hơn 1,5 nghìn m2 được phân làm hai khu. Trong chuồng hiện có 7,5 nghìn con với hai loại giống: Lai gà Hồ và lai chọi gần 2 tháng tuổi. Anh Đức kể, từ năm 2003, anh đã quan tâm đến nghề chăn nuôi, nhưng thiếu kiến thức, kinh nghiệm nên anh không nuôi nhiều. Năm 2017, anh được Hội Nông dân (HND) xã Cẩm Lý chọn tham gia lớp đào tạo nghề chăn nuôi thú y. Qua khóa học, anh và các học viên nắm được nhiều kiến thức cơ bản trong chăn nuôi và thú y, như cách mổ gia cầm để chẩn đoán một số bệnh cầu trùng, đầu đen, gumboro, hen… qua quan sát nội tạng.

“Trước đây mỗi lần gà, lợn mắc bệnh, tôi phải tìm tới cán bộ thú y để xử lý, nay tự mình chữa trị”, anh Đức tự tin nói. Quả như lời Đức, chỉ từ đầu năm đến nay, gia đình anh đã xuất bán 7,5 nghìn con gà thịt và 35 con lợn thương phẩm; trừ chi phí, thu lãi hơn 230 triệu đồng.

Cũng qua lớp đào tạo nghề nông nghiệp, anh Nguyễn Đức Quảng ở thôn Đồng Sào 1, xã Quang Tiến (Tân Yên) lại chọn học nghề trồng trọt. Anh Quảng chia sẻ, trước đây bản thân thâm canh khá nhiều loại cây như: Chuối tiêu hồng, sắn dây, cam, bưởi, ổi… nhưng hiệu quả thấp. Vì thế, anh quyết tâm tìm học nghề trồng trọt để nâng cao kiến thức. “Khi chưa qua đào tạo, thấy cây mắc bệnh chỉ chăm sóc theo kinh nghiệm truyền tai, nay mới biết phải tìm nguyên nhân cây mắc bệnh, truy xét từ nguồn giống, cách trồng, chất đất, nước tưới… mới đưa ra hướng chăm sóc hợp lý”, anh Quảng nói. Quan sát vườn cây ăn quả của gia đình anh thấy hàng nghìn trái bưởi Diễn, da xanh, cam Vinh… sai lúc lỉu trên những thân cây khỏe mạnh là minh chứng cho những kiến thức mà chủ nhân khu vườn đã học được và áp dụng vào thực tế.

Không chỉ có anh Đức hay anh Quảng đang phát huy tốt những kiến thức đã được học, mà nhiều nông dân khác cũng đã biết cách biến kiến thức từ sách vở vào thực tiễn, bước đầu đem lại hiệu quả thiết thực. Ông Nguyễn Thái Trường - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn Bắc Giang nói: “Nhìn chung, công tác đào tạo nghề bước đầu đáp ứng được nhu cầu về kiến thức căn bản trong sản xuất của bà con. Nhiều trường hợp đã biết cách áp dụng kiến thức được học vào mô hình trồng trọt, chăn nuôi của mình, giảm chi phí, tăng hiệu quả kinh tế”.

Hiện nay, lực lượng lao động trẻ nông thôn chủ yếu làm việc tại các khu, cụm công nghiệp. Sản xuất nông nghiệp đa phần là lao động trung niên và người cao tuổi. Do vậy, để tạo ra năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp cao đòi hỏi lực lượng lao động này phải có kiến thức căn bản, không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm đơn thuần. Trong giai đoạn 2016-2020, Bắc Giang được Bộ Nông nghiệp và PTNT giao chỉ tiêu đào tạo nghề nông nghiệp cho 25.860 người, tuy nhiên từ năm 2016 đến nay Bắc Giang mới đào tạo được 2.400 người, đạt 9,28%.

Theo kế hoạch năm 2019, ngành nông nghiệp cũng chỉ đề xuất đào tạo 1.400 người, như vậy Bắc Giang sẽ khó hoàn thành chỉ tiêu giao. Theo lãnh đạo Chi cục Phát triển Nông thôn Bắc Giang, nguyên nhân chính là do nguồn kinh phí hạn hẹp. Mức chi phí cho một chỉ tiêu đào tạo, tỉnh phân bổ chỉ đạt trên 50% so với quy định. Đơn cử: Học viên học nghề trồng trọt và chăn nuôi thú y, theo quy định được cấp 2 triệu đồng/người/khóa học nhưng tỉnh chỉ cấp 1,04 triệu đồng. Ngoài ra, việc phân bổ nguồn vốn cũng rất chậm, thường đến giữa năm tỉnh mới triển khai nên ảnh hưởng đến việc tuyển sinh và quá trình học nghề. Có những bài giảng khó thực hành do đã qua giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây trồng, vật nuôi.

Bài và ảnh Thế Đại