Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026.

Tập trung giải áp lực từ biến động địa chính trị

Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường, an ninh năng lượng toàn cầu đối mặt với nhiều rủi ro hiện hữu. Với đặc thù nhập khẩu hơn 70% năng lượng sơ cấp là xăng dầu - trong đó nguồn cung từ Trung Đông chiếm tỷ trọng tuyệt đối thông qua các kênh trực tiếp và gián tiếp - Việt Nam đứng trước bài toán điều hành đầy thách thức.

Trước thực trạng đó, bám sát sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, Bộ Công thương đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó từ sớm, từ xa. Mục tiêu cốt yếu xuyên suốt là: Ưu tiên bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và giảm thiểu tác động của giá cả tới ổn định kinh tế vĩ mô.

Lý giải về sự ổn định của thị trường nội địa, Quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, Chính phủ đã sớm chủ động triển khai đồng bộ "năm mũi nhọn" giải pháp, tạo nên một hệ thống phòng thủ đa tầng.

Trước hết là việc củng cố nền tảng thể chế. Hệ thống hành lang pháp lý đã được kiện toàn kịp thời thông qua hàng loạt quyết sách quan trọng như các Nghị quyết số 36, 55, 72 của Chính phủ và Kết luận 14 của Bộ Chính trị. Đây chính là "chìa khóa" khơi thông các điểm nghẽn, tạo cơ chế vận hành thông suốt cho toàn ngành năng lượng trong tình thế cấp bách.

Bên cạnh đó, chiến lược tối ưu hóa nguồn lực nội sinh được coi là giải pháp căn cơ. Ngành công thương đã chỉ đạo tập trung tối đa năng lực sản xuất của các nhà máy lọc hóa dầu trong nước, đồng thời quyết liệt chuyển đổi cơ cấu sản phẩm theo hướng ưu tiên năng lượng. Đáng chú ý là nỗ lực khôi phục các nhà máy sản xuất Ethanol tại Đồng Nai, Dung Quất (đã đạt 100% công suất) và nhà máy Condensate Phú Mỹ. Những bước đi này đã góp phần nâng khả năng tự chủ nguồn cung thêm 14%. Song song đó, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng tạo nên sự bứt phá ấn tượng khi nâng sản lượng khai thác lên hơn 15% so cùng kỳ.

Đáng ghi nhận hơn cả là sự điều hành giá linh hoạt, bám sát hơi thở thị trường. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ Công thương và Bộ Tài chính đã giúp giá xăng dầu trong nước vận động theo hình "bậc thang", thay vì những cú sốc đột ngột. Chính việc sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn kết hợp với các nguồn lực Nhà nước đã trở thành "bộ giảm chấn" hữu hiệu, ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng từ sớm, từ xa.

Cuối cùng, kỷ cương thị trường được siết chặt là yếu tố then chốt để giữ vững niềm tin. Việc thực thi nghiêm ngặt quy định tồn kho lưu thông tối thiểu 20 ngày theo Nghị định 95 đã được quán triệt xuyên suốt từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp đầu mối. Nhờ hệ thống phân phối được kiểm soát chặt chẽ đến từng "mắt xích", thị trường nội địa đã tuyệt đối không xảy ra tình trạng găm hàng, loạn giá hay đứt gãy nguồn cung tại các điểm bán lẻ.

Điểm sáng giữa bức tranh năng lượng khu vực

So sánh với bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực đang rơi vào tình trạng khủng hoảng năng lượng trầm trọng khi Chính phủ Thái Lan đã phải trực tiếp lên sóng truyền hình để giải đáp các kiến nghị và trấn an dư luận khi giá xăng vọt lên mức 51.500 đồng/lít và dầu Diesel chạm ngưỡng 47.000 đồng/lít.

Tình hình tại các quốc gia khác cũng không kém phần căng thẳng: Lào ghi nhận tới 50% cửa hàng xăng dầu phải đóng cửa, con số này tại Campuchia là 35%; trong khi đó Philippines đã chính thức tuyên bố tình trạng khủng hoảng và ngay cả một quốc gia có nền kinh tế phát triển như Australia cũng phải khuyến khích nhân viên làm việc tại nhà để cắt giảm chi phí di chuyển.

Đối chiếu với những diễn biến đó, Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng về quản trị điều hành. Số liệu thực tế cho thấy, mức dự trữ xăng dầu của nước ta không những được giữ vững mà còn tăng trưởng ấn tượng: từ 15 ngày dự trữ ở thời điểm trước xung đột, đã nâng lên 26 ngày vào cuối tháng 3 và dự kiến xác lập mức 34 ngày vào cuối tháng 4. Đặc biệt, về mặt giá cả, chúng ta đang duy trì mức giá thấp hơn bình quân thế giới khoảng 1,3 USD/lít xăng và thấp hơn tất cả các nước có chung đường biên giới. Đây không chỉ là những con số thống kê thuần túy, mà là kết quả của một chiến lược điều hành bản lĩnh, sát thực tế, giúp bảo vệ nền kinh tế trước những "cú sốc" từ bên ngoài.

Với tổng lượng tồn kho và dự kiến sản xuất, nhập khẩu đạt mức cao, Quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng khẳng định: "Việt Nam hoàn toàn tự tin bảo đảm đủ nguồn cung xăng dầu cho nhu cầu tiêu dùng và phát triển kinh tế cho đến hết quý II năm 2026". Đây là nền tảng quan trọng để giữ vững đà tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh thế giới vẫn còn nhiều biến số bất định.