Bàn chủ trì hội nghị

Hội nghị kết nối, tiêu thụ sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền tại Hà Nội năm 2020 là cơ hội gặp gỡ trao đổi, lấy ý kiến của các chuyên gia, hiến kế, đề xuất tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn triển khai thực hiện.

Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 07/5/2018 về việc phê duyệt Chương trình Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018 - 2020 (Chương trình OCOP), triển khai trên phạm vi cả nước với trọng tâm là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, trong đó Nhà nước với vai trò kiến tạo sẽ ban hành khung pháp lý và chính sách để thực hiện; định hướng quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa, dịch vụ; quản lý và giám sát tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm; hỗ trợ các khâu: đào tạo, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, tín dụng.

Chương trình OCOP tại các tỉnh, thành phố trên cả nước đã phát huy sức mạnh và vai trò của cộng đồng trong bảo tồn và phát triển sản phẩm truyền thống của địa phương

Sau một thời gian triển khai, chương trình OCOP đã đạt được những kết quả tích cực. Cả nước đã có 47 tỉnh, thành phố tổ chức đánh giá, xếp hạng, công nhận cho tổng số 2088 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Cụ thể: hạng 3 sao có 1366 sản phẩm, hạng 4 sao có 674 sản phẩm và 48 sản phẩm đề nghị Trung ương đánh giá và phân hạng năm sao. Dự kiến đến hết năm 2020 sẽ có 3.843 sản phẩm được chuẩn hóa OCOP (vượt gần 1,6 lần so với mục tiêu 2.400 sản phẩm) - Theo tổng hợp của Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương, tính đến ngày 12/10/2020.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nông nghiệp nước ta đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức chung về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh còn thấp, cùng những tác động của diễn biến thời tiết gây hạn hán, lũ lụt, cháy rừng và những biến động thị trường nhiều mặt hàng nông sản có xu hướng giảm giá mạnh và chịu tác động từ chiến tranh thương mại giữa các nước lớn, nhất là đối mặt hàng nông sản xuất khẩu với những quy định mới khắt khe và yêu cầu cao hơn của nước nhập khẩu, thì việc tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm OCOP hướng tới xuất khẩu còn tồn tại nhiều “nút thắt” cần thực hiện nhiều giải pháp bài bản và căn cơ.

Tại hội nghị, PGS.TS.NGƯT. Trần Văn Ơn đưa ra một số định hướng phát triển chương trình OCOP trong thời gian tới: (i) Duy trì chu trình OCOP thường niên: Giống như một cái cối xay: 1 vòng (1 năm) ra nhiều gạo (sản phẩm); Không giới hạn sản phẩm; Tuân thủ quy luật thị trường cạnh tranh để phát triển; các sản phẩm định hướng chủ lực đã đạt sao cần đi vào chiều sâu; Phát triển hệ thống đối tác OCOP (ii) Tăng cường xúc tiến thương mại và bán hàng; chú ý hai hướng: “làm ít bán đắt” và “làm nhiều bán rẻ”; bán hàng ra ngoài tỉnh: đến các thành phố lớn và hướng xuất khẩu; (iii) Quy hoạch sản xuất- kinh doanh khảo sát kỹ lưỡng: điều kiện đất đai, khí hậu; khả năng quản trị chất lượng...(vi) Tái cấu trúc: theo hướng chuyên nghiệp (áp dụng các tiêu chuẩn, ISO, 5S,…); (v) Kiểm soát chất lượng (nhà nước): dán nhãn OCOP; (vi) Tiếp thị tổng hợp: Từ thiết kế sản phẩm theo đúng khái niệm marketing đến các hình thức bổ sung: hệ thống điểm dừng chân gắn với du lịch; (vii) ứng dụng công nghệ 4.0.

Sau hai năm triển khai, Chương trình OCOP tại các tỉnh, thành phố trên cả nước đã phát huy sức mạnh và vai trò của cộng đồng trong bảo tồn và phát triển sản phẩm truyền thống của địa phương. Chương trình tạo phong trào khởi nghiệp mạnh mẽ, hình thành nhiều vùng sản xuất nông sản sạch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với các chuỗi giá trị sản phẩm. Từ đó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại khu vực nông thôn và là giải pháp quan trọng để thực hiện nhóm tiêu chí về sản xuất, thu nhập, hộ nghèo trong xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu.

Tin/ảnh: Thanh Hậu