Một vài nét về Trung tâm Tư vấn pháp luật

Ngày 18/8/2017 Hiệp hội Làng Việt Nam đã có quyết định số 33/2017/QĐ-HHLN thành lập Trung tâm Tư vấn pháp luật (gọi tắt là Trung tâm). Trung tâm có nhiệm vụ cung cấp dịch vụ pháp lý cho cơ sở sản xuất, kinh doanh là hội viên của Hiệp hội khi có nhu cầu; trợ giúp pháp lý cho các đối tượng được hưởng trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật trợ giúp pháp lý; đồng thời tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật cho các cá nhân và tổ chức là hội viên của Hiệp hội khi có nhu cầu theo quy định của luật phổ biến, giáo duc pháp luật. Với tinh thần giúp cho những hội viên có nhu cầu cần nắm được một số quy định chủ yếu về quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của làng nghề.

Nhiệm vụ hoạt động tư vấn pháp luật sắp tới của Trung tâm là:
Thông tin, giải đáp, hướng dẫn;

Tham gia các dịch vụ pháp lý như: Soạn thảo đơn, hợp đồng, di chúc và các giấy tờ khác; đồng thời đại diện ngoài tố tụng cho nười được tư vấn pháp luật để thực hiện các công việc có liên quan đến pháp luật.

Hoạt động Tư vấn pháp luật của Trung tâm nhằm góp phần giám sát việc tuân thủ pháp luật của các cơ quan nhà nước, của tổ chức và công dân; phát hiện những khiếm khuyết của hệ thống pháp luật và kiến nghị sửa đổi, bổ sung, kịp thời hoàn thiện cho phù hợp với thực tiễn làng nghề nước ta trong những năm tới.

Hội nghị tư vấn Hiệp hội Làng nghề Việt Nam mở rộng năm 2018 tại Làng nghề Sơn Đồng, huyện hoài Đức, Hà Nội..

Tuy mới thành lập nhưng Trung tâm đã và đang từng bước xây dựng một đội ngũ gồm những chuyên gia cao cấp, các luật sư, luật gia và các Tư vấn viên có trí tuệ, có bề dày kinh nghiệm trong cơ quan lập pháp và giàu nhiệt tình tham gia tư vấn pháp luật nhằm góp phần đẩy mạnh hoạt động đạt kết quả tốt trong thời gian tới của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Về nhận thức pháp luật của hội viên Hiệp hội hiện nay

Qua nắm tình hình và tham khảo tài liệu báo cáo có liên quan về tình hình chấp hành pháp luật của một số hội viên làng nghề ở khu vực Hà Nội nhận thấy:

Nhìn chung tình trạng chấp hành các quy định về pháp luật lao động của người lao động cũng như người sử dụng lao động trong các làng nghề hiện nay còn nhiều hạn chế. Pháp luật về môi trường làng nghề đến nay tuy đã được Nhà nước quy định khá đầy đủ nhưng sự hiểu biết và việc thực hiện trong thực tế còn nhiều bất cập. Các quy định về dân sự, đất đai, sở hữu trí tuệ và thương hiệu sản phẩm… các hội viên của Hiệp hội chưa biết được nhiều. Từ thực tế đó nên việc tiếp cận các chính sách và pháp luật của Nhà nước quan tâm đến làng nghề còn chưa được bao nhiêu nên đã ảnh đến năng suất lao động và giá trị sản phẩm đạt được còn thấp, đời sống của người lao động làng nghề chưa cải thiện được nhiều, nhất là trong điều kiện thị trường cạnh tranh quyết liệt như hiện nay.

Một số giải pháp và hình thức tư vấn pháp luật cho hội viên

Thứ nhất, Tiến hành đến một số điểm Làng nghề để nắm tình hình thực tế về sự hiểu biết pháp luật của Hội viên: Sự hiểu biết pháp luật của mỗi một hội viên sẽ khác nhau, sự hiểu biết đó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: khu vực sống, trình độ văn hóa, giới tính... Vì vậy, cần biết được thực trạng trình độ hiểu biết pháp luật của các hội viên. Trên cơ sở đó căn cứ vào các yếu tố để xác định nhu cầu cụ thể của từng làng nghề, mà tư vấn pháp luật cho phù hợp.

Thứ hai, Nội dung Tư vấn pháp luật cần thiết thực, đơn giản, dễ hiểu: Nội dung tư vấn pháp luật của Trung tâm sắp tới sẽ là các vấn đề: thông tin về pháp luật, về thực hiện pháp luật, về tình hình vi phạm pháp luật nói chung và trong các làng nghề nói riêng... Đối tượng cần tư vấn pháp luật của Trung tâm là các hội viên của Hiệp hội nắm được các quy định của pháp luật nhất các nội dung có liên quan đến làng nghề để giải quyết công việc và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước các cơ quan nhà nước. Do vậy, nội dung tư vấn Trung tâm sẽ giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản, càng dễ hiểu bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu để tiếp cận được mọi người một cách hiệu quả, đặc biệt là các nội dung liên quan đến kiến thức pháp luật cơ bản liên quan đến hoạt động sản kịnh doanh của làng nghề...

Thứ ba, Để bảo vệ môi trường làng nghề được tốt hơn trong thời gian tới, Trung tâm sẽ phối hợp với các cơ quan có chức năng để tuyên tuyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường làng nghề để các hộ, cơ sở sản xuất trong làng nghề biết và thực hiện. Hướng dẫn các hội viên ứng dụng công nghệ sản xuất và công nghệ xử lý môi trường tiên tiến, bảo vệ sở hữu trí tuệ, xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm thân thiện môi trường tại các làng nghề. Trên cơ sở đó nhằm nâng cao nhận thức cho hội viên về trách nhiệm BVMT; áp dụng các biện pháp kiểm soát tiếng ồn, bụi, nhiệt, khí thải, nước thải và các biện pháp xử lý tại chỗ theo quy định; thực hiện thu gom, phân loại, tập kết rác thải đúng nơi quy định.

Thứ tư, Cung cấp thông tin, văn bản pháp luật, tài liệu pháp lý cho hội viên của Hiêp hội: Trước khi đưa ra một lời khuyên hay các giải pháp để các hội viên lựa chọn, Trung tâm tư vấn sẽ đưa ra những thông tin pháp lý cơ bản, văn bản pháp luật trực tiếp điều chỉnh về vấn đề đó hoặc nội dung chính sách, pháp luật khác có liên quan nhiều nhất. Nhờ vậy, các hội viên đến yêu cầu tư vấn không chỉ hiểu được cụ thể chính sách, quy định pháp luật về chính vấn đề mình cần mà còn có thể tham khảo thông tin liên quan một cách tổng thể, đôi khi rộng hơn hoặc sâu hơn về vấn đề mình cần tìm hiểu.

Thứ năm, Giải đáp pháp luật cho cá nhân, các cơ sở sản xuất được tư vấn hiểu về quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong các quan hệ pháp luật trên cơ sở quy định của pháp luật: Việc tư vấn thường đòi hỏi phải đặt ra các câu hỏi và trả lời từng câu hỏi để làm sáng tỏ vấn đề cần giải quyết. Vì vậy, Trung tâm sẽ phải đưa ra lời giải thích, giải đáp cặn kẽ, bám sát vào tình huống thực tế để phân tích giúp cho các hội viên làng nghề hiểu rõ hơn vấn đề của mình trên cơ sở các quy định của pháp luật.

Thứ sáu, Hướng dẫn cho các hội viên ứng xử đúng pháp luật trong từng hoàn cảnh cụ thể để thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình: Đây sẽ là hoạt động mang lại kết quả trực tiếp, dễ nhận thấy và đánh giá sau một quá trình tư vấn, tuyên truyền pháp luật của Trung tâm. Điều quan trọng nhất là giúp các hội viên được tư vấn pháp luật hiểu rõ hoàn cảnh, vị thế của mình, từ đó lựa chọn cách xử sự phù hợp với pháp luật và đạo đức xã hội.

Thứ bảy, Giúp hội viên nâng cao hiểu biết pháp luật thông qua nhận thức, thái độ và hành vi ứng xử, hình thành và phát huy ý thức tôn trọng và thi hành nghiêm chỉnh pháp luật: Hệ quả của quá trình tư vấn, truyên truyền pháp luật của Trung tâm sẽ là sự chuyển biến trong nhận thức, hiểu biết của từng các hội viên, từ đó hình thành thái độ xử sự tích cực, tôn trọng và tuân thủ pháp luật trong các quan hệ đời sống xã hội hoặc có sự phản kháng, tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật. Mỗi một hội viên hoặc cơ sở sản xuất làng nghề khi đã được tư vấn, phổ biến pháp luật chắc chắn sẽ có hiểu biết ở mức độ nhất định và hành vi ứng xử khác với trước đó đây là mục tiêu tư vấn pháp luật của Trung tâm.

Nhiệm vụ của Trung tâm trong năm 2018

Trong nhiệm kỳ IV Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Trung tâm Tư vấn pháp luật sẽ tham mưu và đề xuất với Hiệp hội tiến hành tổ chức xây dựng “Dư án Luật về bảo tồn và phát triển Làng nghề ”. Trước mắt chuẩn bị nội dung để lãnh đạo Hiệp hội làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội về mội trường làng nghề hiện nay.

Luật sư Trương Quang Cẩn
Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Hiệp hội Làng nghề Việt Nam