Vào những ngày cận kề dịp lễ Quốc khánh 2/9 Làng nghề Từ Vân may cờ Tổ quốc, luôn nhộn nhịp, ngập tràn trong sắc đỏ. Những người thợ, nghệ nhân luôn tất bật, khẩn trương, máy móc chạy hết công suất để đáp ứng các đơn hàng.

Người làng Từ Vân luôn tự hào khi được đóng góp những lá cờ vào các sự kiện lịch sử, ngày lễ lớn của đất nước. Với những mảnh vải mang hai màu đỏ và vàng kết hợp cùng bàn tay khéo léo của người thợ lành nghề đã tạo nên những lá cờ Tổ quốc, cờ Đảng đầy tự hào.

Theo các cụ cao niên trong làng, từ thế kỷ 16, làng Từ Vân đã nổi tiếng trong và cả ngoài nước bởi các sản phẩm thêu, dệt truyền thống. Thời đó, không ít người làng Từ Vân lên các phố ở nội thành Hà Nội mở cửa hàng bán các sản phẩm thêu truyền thống. Vì vậy, để chuẩn bị cho ngày tổng khởi nghĩa tháng 8/1945, Ủy ban kháng chiến mời các thợ may, nghệ nhân của làng Từ Vân thêu, làm cờ Tổ quốc chuẩn bị cho khởi nghĩa. Những người thợ, nghệ nhân ấy được tuyển vào Hợp tác xã cờ đỏ trên phố Hàng Bông, Hà Nội để may cờ Tổ quốc. Đó là thời khắc lịch sử và cũng là cái mốc làm nghề may cờ của làng Từ Vân.

Trải qua 80 năm, nghề may cờ Tổ quốc vẫn được các thế hệ người làng Từ Vân giữ gìn và phát triển. Trong thâm tâm người làng Từ Vân, có lẽ nghề “thổi hồn” cho lá cờ Tổ quốc đã gắn bó máu thịt, và họ tự hào khi được đóng góp những lá cờ vào sự kiện lịch sử của đất nước.

Theo những người thâm niên trong nghề ở Từ Vân, lá cờ mang hồn thiêng dân tộc nên may cờ tuy không đòi hỏi kỹ thuật cao nhưng phải khéo léo, cẩn thận. Nghề may cờ Tổ quốc có nhiều cái khó so với các nghề may thêu khác và kỳ công từ khâu chọn vải, thêu, in, pha màu… làm sao để cờ may xong không chỉ chính xác về tiêu chuẩn mà phải sắc nét, bền đẹp. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi người làm cờ phải thực sự khéo léo, tỷ mỷ trong từng đường kim, mũi chỉ.

Trước đây, việc may cờ chủ yếu làm thủ công bằng tay nên tốn thời gian, cần nhiều nhân công. Hiện nay, các hộ sản xuất quy mô lớn tại Từ Vân đều trang bị máy móc hiện đại, lập trình tự động trên máy tính nên độ chính xác cao, tốc độ cắt vải nhanh mà chi tiết lại sắc nét, đẹp hơn.

Thêu cờ Tổ quốc cũng là công việc mang lại nguồn thu nhập quanh năm cho các gia đình nơi đây, đặc biệt vào dịp cuối năm, Tết, Quốc khánh 2/9, đại hội Đảng, các buổi mít tinh chào mừng hay các sự kiện lớn của đất nước… Có những ngày hàng đặt với số lượng lớn, người nhà và thợ phải thức thâu đêm làm để kịp trả cho khách.

Trải qua biết bao biến cố, thăng trầm, cho đến nay nghề thêu và may cờ Tổ quốc ở thôn Từ Vân vẫn được các thế hệ người làng Từ Vân giữ gìn và phát triển. Khó khăn, vất vả là vậy song những lá cờ được làm ra từ bàn tay tài hoa, cần mẫn của những người thợ Từ Vân vẫn bền bỉ, óng đẹp theo thời gian, tung bay trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Có nhiều yếu tố để một ngôi làng gắn bó với nghề truyền thống. Với làng Từ Vân, đó là lòng yêu nước truyền tải qua những lá cờ đỏ sao vàng. Với người làm cờ Từ Vân, ý nghĩa không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành sản phẩm, mà còn nằm ở sự lan tỏa cảm hứng yêu nước đến cộng đồng. Mỗi lá cờ được treo lên là một lời khẳng định về sự đoàn kết, thống nhất, vẹn nguyên bản sắc quê hương.