Sau cơn bão số 3 (Wipha), chúng tôi đến thăm gia đình anh Đàm Văn Thức ở thôn Đồng Cống đúng lúc anh đang cùng cánh thợ hoàn thiện ngôi nhà mới. Anh Thức tâm sự: “Tháng 4 vừa qua, gia đình tôi khởi công xây dựng ngôi nhà mới kiểu nhà vườn, rộng 140 m2. Dự kiến công trình sẽ hoàn thành vào tháng 8 tới đây, ước tổng kinh phí hơn 1 tỷ đồng. Thành quả ngày hôm nay, phần lớn nhờ thu nhập từ cây dứa”.

Anh Đàm Văn Thức (bên phải) trao đổi kinh nghiệm chăm sóc dứa với Trưởng thôn Trần Đức Mỳ.

Dẫn chúng tôi ra đồi dứa sau nhà, anh Thức cho biết, hiện gia đình có hơn 1 ha dứa với khoảng 6 vạn gốc. Vụ dứa vừa rồi, gia đình anh thu hơn 150 triệu đồng tiền lãi. Cũng như nhiều gia đình khác trong thôn, anh Thức biết cách điều tiết để cây dứa ra quả trái vụ, giá bán cao. Thông thường, quả dứa cho thu hoạch vào tháng 5 âm lịch, nhưng nhờ tác động kỹ thuật đúng cách, anh có thể điều tiết để thu hoạch vào tháng 3, 4 âm lịch hoặc từ tháng 9 đến tháng 12 âm lịch.

Theo ông Trần Đức Mỳ, Trưởng thôn Đồng Cống, từ năm 2010, một vài hộ dân nơi đây đã biết cách điều tiết để dứa cho thu hoạch trái vụ; đến năm 2014 thì các hộ trồng dứa của thôn đều thành thục kỹ thuật này. Bởi vậy, thu nhập từ dứa tăng cao, diện tích dứa của thôn cũng mở rộng. Hiện cả thôn có 40 ha dứa, trong đó ½ diện tích sản xuất theo quy trình VietGAP. Vụ dứa vừa qua, thôn Đồng Cống thu hoạch khoảng 180 tấn quả, trừ chi phí, lãi hơn 2,5 tỷ đồng.

Đến thôn Đồng Cống, chúng tôi còn được biết bà con không chỉ giỏi chăm sóc cây dứa mà còn khéo léo trong tạo thế, tỉa cành, áp dụng đúng kỹ thuật để cây đào huyền nở hoa đúng dịp Tết Nguyên đán. Mặc dù cây đào mới đưa vào trồng ở thôn 4 năm nay, song tổng diện tích đã lên đến 30 ha. Riêng vụ đào Tết năm 2025, người dân trong thôn thu về khoảng 8 tỷ đồng, trừ chi phí lãi 4 tỷ đồng.

Ngoài ra, người dân nơi đây còn khai thác tốt kinh tế rừng. Hiện cả thôn có khoảng 500 ha rừng trồng, chủ yếu là bạch đàn giống mới. Sau 5 năm chăm sóc, mỗi ha rừng mang lại lợi nhuận 120 - 130 triệu đồng. Ở những quả đồi quanh thôn, cây rừng được bà con trồng trên cao, còn phía dưới trồng dứa, đào, tạo ra hệ sinh thái hài hòa, vừa bảo vệ đất không bị xói mòn, vừa có thu nhập quanh năm.

Thôn Đồng Cống hiện có 287 hộ, trong đó khoảng 70% là người dân tộc thiểu số (chủ yếu dân tộc Nùng). Do thôn nằm ở vùng sâu, xa của xã, tiếp giáp với tỉnh Lạng Sơn; 2/3 diện tích đất canh tác phụ thuộc vào nước trời nên từ năm 2014 trở về trước, đời sống kinh tế của người dân nơi đây vô cùng khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo chiếm 60% - 70%. Tuy nhiên, nhờ biết cách khai thác tiềm năng từ đất vườn đồi, cùng sự năng động trong lao động, sản xuất nên đến nay, đời sống kinh tế của người dân đổi thay rõ rệt. Hiện thôn chỉ còn 6 hộ nghèo, chiếm 2% tổng số hộ; hộ khá và giàu chiếm hơn 60%. 100% đường giao thông của thôn được bê tông hóa. Nhờ vậy, đời sống văn hóa tinh thần của người dân được nâng lên. Năm 2022, thôn Đồng Cống được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới và 3 năm liền đạt danh hiệu Thôn văn hóa cấp tỉnh.