Trọng tâm của các đề án là hỗ trợ ứng dụng máy móc, dây chuyền thiết bị tiên tiến, xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, tham gia hội chợ – triển lãm, và lập quy hoạch cụm công nghiệp; trong đó có Đề án khuyến công quốc gia điểm về hỗ trợ phát triển chế biến lâm sản giai đoạn 2023–2025 nhằm nâng cấp công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất gắn với thị trường xuất khẩu.

Từ xưởng gỗ tới nông sản sấy

Câu chuyện tại Công ty TNHH Lâm sản Đại Phát (xã Xuân Khang, Như Thanh) là minh chứng rõ nét. Năm 2023, doanh nghiệp đầu tư nhà máy sản xuất gỗ ván ép gần 16,5 tỷ đồng, trong đó hơn 13,8 tỷ đồng cho hệ thống máy móc hiện đại (thiết bị nâng hạ, máy hút bụi mùn cưa, máy may ván, hệ thống lò hơi, máy lật ván, máy mài lưỡi cưa tự động...). Một số hạng mục được hỗ trợ từ khuyến công địa phương, giúp hoàn thiện đồng bộ quy trình sản xuất, trở thành đơn vị đầu tiên tại tỉnh sản xuất gỗ ván ép xuất khẩu từ gỗ bạch đàn, keo và gỗ tạp, tiến tới ký kết hợp đồng dài hạn với đối tác Nhật Bản.

Trong lĩnh vực nông sản, Công ty TNHH Thảo Ngọc Việt (thị xã Nghi Sơn) được hỗ trợ đổi mới công nghệ sấy và xúc tiến thương mại, từ đó nâng chất lượng – mẫu mã, tăng năng suất và mở rộng doanh số, từng bước tiếp cận kênh bán trên thương mại điện tử.

Bên cạnh doanh nghiệp, HTX Nông lâm nghiệp Bình Sơn và nhiều cơ sở CNNT khác cũng được hỗ trợ máy móc chế biến nông sản, gắn nâng cấp công nghệ với tạo việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn. Các hoạt động khảo sát – tư vấn – chuyển đổi số, trình diễn kỹ thuật, sản xuất sạch hơn và hỗ trợ xử lý môi trường… đang được lồng ghép để lan tỏa hiệu quả theo chiều sâu.

Hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật trong chế biến lâm sản tại Công ty TNHH Lâm sản Đại Phát

Sức lan tỏa: huy động vốn xã hội, nâng sức cạnh tranh

Theo tổng hợp của Tỉnh ủy Thanh Hóa, 29,625 tỷ đồng khuyến công đã kích hoạt tổng nguồn lực hơn 115,82 tỷ đồng cho chương trình, thể hiện vai trò “dẫn dắt” vốn công – tư, giúp cơ sở CNNT giảm chi phí, tăng năng suất, cải thiện chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ, trong đó có xuất khẩu.

Hoạt động xúc tiến thương mại đi kèm khuyến công được tăng tốc: Thanh Hóa tích cực tham gia các hội chợ OCOP, công thương ở nhiều địa phương; tổ chức sự kiện giới thiệu sản phẩm CNNT tiêu biểu, qua đó kết nối cung – cầu và tìm kiếm đối tác mới cho doanh nghiệp tỉnh.

Ở góc độ vận hành, Trung tâm Xúc tiến Công Thương Thanh Hóa được ghi nhận đã triển khai hiệu quả các chương trình khuyến công – tiết kiệm năng lượng – xúc tiến thương mại, đẩy nhanh tiến độ nghiệm thu nhiều đề án hỗ trợ máy móc, thiết bị tiên tiến cho cơ sở CNNT.

Thách thức và hướng đi tiếp theo

Dù kết quả nổi bật, một số nhiệm vụ vẫn còn khoảng trống: hỗ trợ xử lý ô nhiễm môi trường tại cơ sở CNNT và cụm công nghiệp; mô hình sản xuất sạch hơn; duy trì – phát triển làng nghề, tiểu thủ công nghiệp gắn với lao động dư thừa nông thôn. Để khắc phục, các cơ quan chuyên môn đề xuất hoàn thiện chính sách, nâng chất hỗ trợ, tăng đào tạo nhân lực – năng lực tiếp cận công nghệ, đồng thời mở rộng chuỗi liên kết ngành – cụm liên kết, thúc đẩy chuyển đổi số và chuẩn hóa chất lượng nhằm nâng sức cạnh tranh bền vững của sản phẩm CNNT.

Với 85 đề án được triển khai theo hướng trọng tâm, trọng điểm, chương trình khuyến công đang mang lại tác động hai chiều: nâng cấp năng lực sản xuất ở cấp cơ sở và gia tăng giá trị cho chuỗi ngành CNNT của Thanh Hóa. Dữ liệu cập nhật cho thấy nguồn lực khuyến công không chỉ là hỗ trợ tài chính đơn thuần mà là chất xúc tác để doanh nghiệp – HTX đầu tư công nghệ, mở rộng thị trường, cải thiện môi trường sản xuất. Nếu tiếp tục duy trì nhịp độ và ưu tiên “xanh – số – liên kết”, khuyến công sẽ tiếp tục là đòn bẩy đưa công nghiệp nông thôn Thanh Hóa bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn tới.