Hành trình vượt khó

Nằm ôm trọn vịnh Bái Tử Long với 600 hòn đảo lớn, nhỏ, tạo nên cảnh quan thiên nhiên vô cùng quyến rũ, huyện đảo Vân Ðồn còn được nhắc đến như một điểm nhấn đậm nét về tiềm năng phát triển kinh tế - dịch vụ - du lịch của Quảng Ninh. Vì lẽ đó, chúng tôi đã mang theo những hình dung rất khác trên hành trình trở lại vào những ngày thu tháng 8 này.

Đó là một huyện đảo có tới 5 xã thuộc tuyến đảo, 6 xã thuộc diện bãi ngang và từng có nhiều thôn đặc biệt khó khăn. Là một vùng đất với những sôi động của nền kinh tế biển và khai thác khoáng sản như: Nuôi trồng, đánh bắt hải sản, trồng và khai thác lâm nghiệp, dịch vụ du lịch biển, khai thác than, đá vôi, cát trắng, sắt, vàng sa khoáng… Đặc biệt, theo quy hoạch đã được Chính phủ phê duyệt, đây sẽ là một trung tâm du lịch sinh thái biển đảo chất lượng cao và dịch vụ cao cấp, là trung tâm hàng không, đầu mối giao thương quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế của cả vùng.

Với những hình dung ấy, chúng tôi đã không khỏi bất ngờ khi biết Vân Đồn còn gặt hái nhiều thành tựu trong phát triển nông nghiệp, nông thôn, điển hình là Chương trình xây dựng NTM với đích đến là 100% xã đạt chuẩn NTM và huyện đạt chuẩn NTM trong năm nay.

Mô hình nuôi hàu Thái bình dương tại xã Đông Xá, Vân Đồn

Chia sẻ với chúng tôi về hành trình xây dựng NTM của Vân Đồn, Phó Chủ tịch UBND huyện, ông Đào Văn Vũ chia sẻ, năm 2011, huyện bước vào thực hiện Chương trình với không ít khó khăn. Nhiều xã chưa đạt 10 tiêu chí, thu nhập đầu người mới chỉ hơn 14 triệu đồng/năm, trong số 7.000 đồng bào dân tộc thiểu số sống trên địa bàn có rất nhiều hộ nghèo. Trước thực tế đó, Huyện ủy, UBND huyện đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt và triển khai đồng bộ, toàn diện, sâu sát, có trọng tâm, trọng điểm các chương trình, kế hoạch đã đề ra. Công tác tuyên truyền được triển khai sáng tạo, đồng bộ tạo sự thay đổi rõ nét trong nhận thức của toàn thể nhân dân. Huyện đã chủ động tổ chức phát động phong trào “Toàn dân chung sức xây dựng NTM” gắn với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng thụ”. Nhờ vậy, từ huyện đến cơ sở, mọi công việc đều được bàn bạc, dân chủ, minh bạch, tạo sự thống nhất cao.

Đáng chú ý, Vân Đồn đặc biệt quan tâm xây dựng kế hoạch tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xác định kinh tế thủy sản, phát triển dịch vụ du lịch là những ngành kinh tế mũi nhọn và xác định những vùng, những sản phẩm nông nghiệp có thế mạnh để tập trung phát triển. Huyện đã lập quy hoạch và triển khai các vùng sản xuất tập trung như: Vùng sản xuất thủy sản, vùng trồng cam, trồng hoa đào, vùng chăn nuôi… Đồng thời, tuyên truyền, khuyến khích nhân dân phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị kinh tế và cho năng suất cao theo chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm nhưng luôn bảo đảm vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm… Nhờ đó, các sản phẩm nông, thủy sản bản địa của Vân Đồn như: Sá sùng, hàu sữa, ngao hai cùi, tu hài, cam đường, cam giấy... đã có chỗ đứng trên thị trường, khẳng định được thương hiệu và mang lại thu nhập cho người dân nông thôn một cách bền vững.

Trồng cây cam Sen Bản Sen.

Chia sẻ về thành tích Chương trình NTM, Chủ tịch UBND huyện Vân Đồn, ông Trương Mạnh Hùng tự hào: “Tính đến nay, toàn huyện đạt bình quân 18,4/20 tiêu chí và 49,5/53 chỉ tiêu, đã có 8/11 xã đạt chuẩn NTM. Theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2020 sẽ có thêm 2 xã đạt chuẩn NTM cùng một xã đạt xã NTM nâng cao. Có thể nói, những thành quả đạt được trong xây dựng NTM suốt những năm qua, đã khẳng định được sức lan tỏa sâu rộng của Chương trình này”.

Điểm sáng Đông Xá

Trong bức tranh chung về xây dựng NTM của Vân Đồn, xã Đông Xá nổi lên là một điểm sáng với sức vươn mạnh mẽ để trở thành một trong 2 xã cán đích NTM sớm nhất huyện từ năm 2015.
Cũng như nhiều xã của Vân Đồn bước vào Chương trình với xuất phát điểm thấp, nhưng suốt những năm qua, cùng với việc giữ vững các tiêu chí về xây dựng hệ thống chính trị, hoàn thiện kết cấu hạ tầng thuỷ lợi, giao thông nông thôn.., Đông Xá luôn huy động tối đa các nguồn lực để vận động, hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế, giảm nghèo hiệu quả. Nhờ vậy, trên địa bàn đã xuất hiện nhiều vườn mẫu, trang trại, gia trại tổng hợp cho giá trị kinh tế cao.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UDND xã Đông Xá, ông Vũ Thành Sang, ý thức được việc phát triển kinh tế để nâng cao thu nhập cho người dân là một trong những nội dung quan trọng, vừa là động lực, vừa là mục tiêu của Chương trình, những năm qua, địa phương đã tập trung thực hiện chính sách hỗ trợ xây dựng hạ tầng đồng thời với việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, hàng ngàn tấn xi măng, hàng ngàn m2 đất, hàng tỷ đồng, cùng hàng ngàn ngày công… đã được huy động, đầu tư xây dựng trên 12 km đường giao thông liên thôn, các nhà văn hóa thôn, hệ thống tường bao, vỉa hè… góp phần tạo nên diện mạo mới khang trang hơn cho xã. Song hành với đó, Đảng uỷ xã xây dựng nghị quyết chuyên đề chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đẩy nhanh việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nuôi trồng các loại hải sản, đặc biệt là nuôi cá lồng bè; khuyến khích, tạo điều kiện cho những gia đình đã có diện tích ao, hồ chuyển sang nuôi trồng thâm canh, bán thâm canh theo hướng hàng hoá. Nhờ đó, hàng loạt mô hình trang trại, gia trại đã được hình thành và phát triển.

Thống kê của Ban chỉ đạo xây dựng NTM xã Đông Xá, trong 10 năm, xã đã triển khai được 14 mô hình, dự án hư: Chăn nuôi gà Lương phượng, gà mía, hươu sao, nuôi chim bồ câu …; Các mô hình nuôi trồng thủy, hải sản như cá song, ngao hoa, hàu… Các mô hình đều được nhà nước hỗ trợ 100% con giống, nhân dân đối ứng chuồng trại, bè, thức ăn, công chăm sóc… Nhiều mô hình trong số này đạt hiệu quả kinh tế cao.

Cùng với phát triển sản xuất, Đông Xá còn tích cực quan tâm tạo điều kiện thu hút đầu tư và đẩy mạnh sản xuất tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề phụ.Với trên 26 doanh nghiệp, hộ kinh doanh đang hoạt động đã thu hút hàng nghìn lao động tham gia với thu nhập bình quân 5-6 triệu đồng tháng, tỷ lệ lao động có việc làm của xã đạt gần 97%, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1%.

“Sau 10 năm triển khai Chương trình, xã Đông Xá đã đạt được những kết quả quan trọng. Bộ mặt nông thôn ngày càng đẹp hơn, đời sống gười dân cũng sung túc, văn minh. Phát huy kết quả đã đạt được, thời gian tới, Đông Xá sẽ tiếp tục triển khai thực hiện bộ tiêu chí xá nông thôn mới giai đoạn 2020 – 2025 và triển khai bộ tiêu chí xã NTM nâng cao để đưa Đông Xá lên một tầm cao mới”, ông Sang tự tin khẳng định.

Đi trên những con đường liên thôn, liên xã sạch đẹp, khang trang và rực rỡ sắc hoa chiều tím khắp các xã Bản Sen, Hạ Long, Cái Rồng, Đông Xá… hôm nay, không khó bắt gặp những vườn cam giấy, cam đường, đào đá, na dai, nhãn, bưởi… tươi tốt. Và đi về phía biển, san sát những vựa nuôi nhuyễn thể, nuôi hàu, tôm sú, cá song… xôn xao tiếng cười nói của các ngư dân, hứa hẹn vụ mùa bội thu sắp đến. Chương trình xây dựng NTM đã đem đến luồng sinh khí tươi mới cho Vân Đồn, huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc hôm nay.

Bài và ảnh: Nguyễn Thanh Nga