Chính sách tạo nền tảng cho chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp

Xác định phát triển nông nghiệp, nông thôn và kinh tế nông hộ là nhiệm vụ trọng tâm, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành nhiều nghị quyết, cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Các nghị quyết chuyên đề về phát triển cây ăn quả, cà phê, chăn nuôi đại gia súc và chương trình OCOP đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững.

Đặc biệt, Nghị quyết số 08/NQ-TU ngày 27/01/2024 của Tỉnh ủy Sơn La về phát triển nông nghiệp bền vững, xây dựng vùng nguyên liệu lớn, ứng dụng công nghệ cao và liên kết sản xuất – chế biến – xuất khẩu đã trở thành động lực quan trọng, từng bước đưa Sơn La hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao của vùng Tây Bắc. Nhờ triển khai hiệu quả nghị quyết này, năm 2024, giá trị xuất khẩu hàng hóa của tỉnh đạt khoảng 198 triệu USD, tăng 6,1% so với năm 2023, khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của nông sản Sơn La trên thị trường trong và ngoài nước.

Xây dựng nông thôn mới gắn với OCOP và hợp tác xã

Chương trình xây dựng nông thôn mới tiếp tục được tỉnh triển khai đồng bộ, gắn với phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao thu nhập cho người dân. Tính đến tháng 6/2025, toàn tỉnh có 74 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 11 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; sau khi sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 1681/NQ-UBTVQH15, toàn tỉnh còn 64 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, cùng 82 bản đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 28 bản nông thôn mới kiểu mẫu.

Song song với đó, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn. Đến nay, Sơn La có 214 sản phẩm OCOP, trong đó có 01 sản phẩm đạt 5 sao, 69 sản phẩm đạt 4 sao và 144 sản phẩm đạt 3 sao, góp phần nâng tầm giá trị nông sản địa phương, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân.

Hệ thống kinh tế tập thể tiếp tục được củng cố, với 897 hợp tác xã, thu hút hơn 10.600 thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho trên 11.000 lao động, từng bước hình thành các chuỗi giá trị sản xuất – tiêu thụ bền vững.

Hiện nay toàn tỉnh có 74 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 11 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao

Theo ông Vũ Tiến Đỉnh – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La, chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh không chỉ tập trung hoàn thành các tiêu chí, mà được triển khai theo hướng thực chất, bền vững, lấy nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống người dân làm mục tiêu xuyên suốt. Việc gắn xây dựng nông thôn mới với phát triển kinh tế nông thôn, chương trình OCOP và kinh tế tập thể đã tạo động lực rõ nét cho khu vực nông thôn phát triển.

Ông cho biết, các sản phẩm OCOP và hệ thống hợp tác xã đang ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt trong tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị, giải quyết việc làm và tiêu thụ nông sản. Thời gian tới, ngành nông nghiệp Sơn La sẽ tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP theo chiều sâu, đồng thời củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã, hướng tới xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu gắn với phát triển bền vững.

Khoa học – công nghệ và liên kết chuỗi giá trị làm “đòn bẩy” tăng trưởng

Sơn La chú trọng ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, từ khâu giống, canh tác đến bảo quản, chế biến và tiêu thụ. Nhiều mô hình công nghệ cao như hệ thống tưới nhỏ giọt, nhà màng, nhà kính, cảm biến theo dõi độ ẩm và dinh dưỡng đất, tem điện tử truy xuất nguồn gốc đã được triển khai rộng rãi.

Sơn La đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới gắn với OCOP và kinh tế tập thể

Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh liên kết “4 nhà” (Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp – Nông dân), hình thành các chuỗi sản xuất, tiêu thụ nông sản chủ lực như xoài, nhãn, cà phê, chanh leo…, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Sơn La vẫn đối diện với những thách thức như hạ tầng logistics chưa đồng bộ, chi phí vận chuyển cao, hệ thống kho lạnh và cơ sở sơ chế còn hạn chế; chất lượng đầu vào sản xuất ở một số vùng chưa đồng đều; liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ.

Để tháo gỡ những “nút thắt” này, tỉnh xác định tiếp tục đầu tư hạ tầng logistics, khuyến khích doanh nghiệp đầu tàu tham gia chuỗi giá trị khép kín, chuẩn hóa quy trình sản xuất theo VietGAP, GlobalGAP, đồng thời nâng cao năng lực quản trị cho hợp tác xã và nông dân.

Với tầm nhìn chiến lược, sự quyết tâm của hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, Sơn La đang từng bước khẳng định vai trò là điểm sáng về xây dựng nông thôn mới, phát triển OCOP và nông nghiệp công nghệ cao của vùng Tây Bắc. Đây không chỉ là nền tảng để nâng cao đời sống người dân, mà còn là hướng đi bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội toàn diện, không để ai bị bỏ lại phía sau.