Để làm ra chiếc nón lá, phải qua rất nhiều công đoạn tỉ mỉ.

Nghề làm nón lá ở xã Thọ Lộc, huyện Thọ Xuân hiện đang phát huy hiệu quả rõ nét, không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương. Đây là nghề có thể làm vào thời gian nhàn rỗi, phù hợp với cả những người cao tuổi và ngoài độ tuổi lao động. Toàn xã hiện có gần 400 hộ duy trì nghề làm nón, giải quyết việc làm cho hơn 800 lao động.

Để tạo ra một chiếc nón đẹp, người làm phải thực hiện nhiều công đoạn như chọn lá, rẽ lá, chọn khung, uốn vành, đánh bóng… Công đoạn nào cũng đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn trọng, nhằm đảm bảo sản phẩm hoàn thiện có hình dáng cân đối, chắc chắn, không bị cong vành.

Năm 2022, làng nghề làm nón tại thôn 3 và thôn 4, xã Thọ Lộc đã được công nhận là làng nghề truyền thống. Sản phẩm nón lá Thọ Lộc cũng đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, góp phần quan trọng trong việc hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Để phát triển nghề, xã đã thành lập tổ hợp tác sản xuất nón lá, tổ chức các lớp đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc phát triển nghề không chỉ giữ gìn giá trị truyền thống mà còn góp phần nâng cao thu nhập, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Không chỉ riêng xã Thọ Lộc, toàn huyện Thọ Xuân hiện có nhiều nghề và làng nghề truyền thống đang hoạt động hiệu quả, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động. Trong đó có thể kể đến như: làng bánh gai Tứ Trụ (xã Thọ Diên), nghề làm bánh lá ở xã Xuân Lập, sản xuất miến và kẹo lạc tại xã Phú Xuân, cùng nhiều sản phẩm đồ mộc, gỗ mỹ nghệ… Nhiều sản phẩm trong số đó đã đạt chứng nhận OCOP, góp phần xây dựng thương hiệu cho địa phương.

Với mục tiêu duy trì, bảo tồn và phát triển nghề, làng nghề truyền thống gắn với xây dựng nông thôn mới (XDNTM), huyện Thọ Xuân đã tích cực lồng ghép các nguồn vốn để tổ chức đào tạo nghề, hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển làng nghề. Huyện cũng đã xây dựng Đề án phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và các cụm công nghiệp giai đoạn 2021–2025, trong đó ưu tiên kinh phí hỗ trợ phát triển nghề truyền thống và làng nghề.

Cùng với việc hỗ trợ phát triển nghề, huyện Thọ Xuân còn chỉ đạo các xã, thị trấn tạo điều kiện để người dân mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển thị trường tiêu thụ, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Qua đó, góp phần hoàn thành các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu.

Có thể khẳng định, việc phát triển nghề và làng nghề truyền thống gắn với xây dựng nông thôn mới tại huyện Thọ Xuân có ý nghĩa quan trọng cả về kinh tế và xã hội. Không chỉ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu nhập cho người dân, mà còn giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống. Khi các làng nghề được khôi phục và phát triển, gắn với văn hóa đặc trưng, sẽ trở thành những điểm du lịch hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy phát triển bền vững.