Ở tuổi 80, ông Chu Văn Mật, người thôn Đông Hữu, xã Phú Sơn, huyện Ba Vì (Hà Nội) còn phong độ lắm. Thoạt nhìn ông dáng đi nhanh nhẹn, giọng nói sang sảng, mắt tinh, tai thính, tóc xanh mới điểm ít sợi bạc, không ai nghĩ rằng ông đã 80 xuân. Trong câu chuyện với tôi, ông kể: bố mẹ ông nghèo lắm, các cụ sinh hạ được 6 người con, 3 gái, 3 trai, ông là con thứ 4, em trai út của ông năm nay cũng tròn 70 tuổi.

Nếu không vì dịch bệnh COVID 19, có lẽ ngày con cháu tổ chức mừng ông được tuổi thọ chắc sẽ đông vui lắm, vui nhất là nhiều người trong đó là bệnh nhân, người nhà bệnh nhân ở khắp nơi, được ông điều trị khỏi bệnh cũng tới chung vui với ông và gia đình.

Ông Chu Văn Mật, biệt danh “Lang Mật”.

Không giống với các nhà thuốc đông tây y khác trong khu vực, nhà ông không có biển hiệu quảng cáo, lại ở trên đỉnh đồi cao của thôn Đông Hữu, xã Phú Sơn, cách quốc lộ 32 hơn 1 km, ở độ cao chênh lệch so với mặt bằng QL32 chừng 60 mét, song tiếng lành đồn xa, khách xa gần vẫn nhiều người tìm tới khám bệnh, lấy thuốc.

Ông Mật kể, nghề thuốc nam ông và con cháu đang theo đuổi là nghề gia truyền, cụ đẻ ra ông Mật thời kỳ từ 1975 trở về trước làm chủ tịch Hội đông y của huyện Ba Vì, các cụ thời đó giờ đã đi hết cả, khi còn nhỏ, ông thường theo bố vào vùng rừng núi Ba Vì lấy cây thuốc, ngày ấy khu vực đồi gò xã Phú Sơn này, cây rừng tự nhiên còn rậm rạp, rắn, rết muông thú rất nhiều, cây thuốc cũng phong phú, nhất là tại các khu rừng cấm, rừng chùa vv.., giờ thì rừng đã lùi xa về với núi, còn cây thuốc ngày càng khan hiếm dần gia đình ông phải gieo trồng, bảo vệ và tìm mua từ các tỉnh phía Bắc, Tây Bắc đem về chế biến, bảo quản sử dụng.

Năm 1969 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra ác liệt, ông Mật cùng nhiều thanh niên trong xã lên đường đi bộ đội, ông được biên chế vào đơn vị trại quân pháp Nam Du của Bộ Quốc Phòng, năm 1975 miền Nam hoàn toàn giải phóng, ông Chu Văn Mật phục viên trở về địa phương lao động sản xuất, ổn định cuộc sống, xây dựng kinh tế gia đình. 9 năm liền ông được đảm nhiệm chức vụ trưởng trại chăn nuôi của HTX, góp phần tích cực trong việc phát triển kinh tế địa phương. Vợ ông là bà Phùng Thị Lý, một phụ nữ hiền thục, kém ông hai tuổi, cùng ông vừa phụng dưỡng bố mẹ vừa động viên con cháu chăm chỉ làm ăn ổn định cuộc sống và hành nghề thuốc nam gia truyền, trị bệnh cứu người.

Ông nhớ mãi năm 1975, bố ông khi đó 75 tuổi, trước khi ra đi về cõi vĩnh hằng theo tổ tiên, trên giường bệnh, cụ vẫy ông lại, cầm tay ông đặt lên bụng mình, nơi có quyển sách thuốc, trong có tờ giấy ghi rõ lời dặn: “Làm nghề thuốc là để trị bệnh cứu người, ai nhớ trả tiền cho con thì con được nhận, ai quên thì thôi, cấm không được hỏi”.

Vâng theo lời dạy của bố, mấy chục năm qua, ông bà Mật đã hành nghề thuốc nam chữa bệnh, cứu giúp hàng nghìn người trong Nam, ngoài Bắc, nhiều người ở tận Gia Lai, Kon Tum Đắc Lắc, Quảng Trị, Quảng Bình, thành phố Hồ Chí Minh, tới nhiều tỉnh thành phía Bắc, cũng tìm tới nhà ông lấy thuốc trị các bệnh về gan, thận, dạ dày, tiểu đường, nam nữ hiếm muộn, nhất là các bệnh về cơ xương khớp, nhiều ca nan y, bệnh viện điều trị không khỏi, ông đã điều trị thành công, nhiều trường hợp bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn được ông Mật làm thuốc điều trị miễn phí.

Điều mà ông Chu Văn Mật, người thầy thuốc bình dân tự hào trước dân làng, dòng họ, gia đình, trước vợ chồng của 6 người con trai, 4 người con gái, 22 cháu nội, cháu ngoại và 14 chắt nội ngoại là ông đã “Theo chân, bám gót được các cụ”, trong việc duy trì, phát huy được giá trị của nghề thuốc nam gia truyền trị bệnh cứu người, vợ chồng anh Chu Văn Tình, người con trai út của ông bà, đã có 2 con trai, hiện ở cùng đỡ đần ông bà, đã và đang say mê cùng ông làm thuốc và bảo tồn nghề gia truyền.

Trong không gian ấm áp đầu xuân mới Canh Tý 2020, ông Mật hứng khởi đọc cho tôi nghe, những vần thơ là cảm tác của ông trong ngày mừng thọ:

“Trường Sinh vạn đại, vạn niên xuân
Con cháu gần xa quý muôn phần
Thanh bạch tự tâm đời cao thượng
Phúc, Tài, Lộc, Thọ đẹp muôn xuân”.
Tôi cũng xúc động họa theo, tặng ông, người cựu chiến binh “Bộ đội Cụ Hồ”, một lương y giàu lòng nhân ái, Hội viên người cao tuổi mẫu mực của xã Phú Sơn, những câu thơ chúc thọ:
“Xuân này mừng cụ thọ tám mươi
Trong xã, ngoài làng rất mừng vui
Chúc cụ khang cường luôn toại ý
Phúc, Tài, Lộc, Thọ mãi sinh sôi”.

Chia tay gia đình ra về, ông bà Mật còn dặn lại, nếu ai có nhu cầu khám chữa bệnh, chú cứ cho họ địa chỉ, điện thoại của gia đình: Ông Chu Văn Mật, thôn Đông Hữu, xã Phú Sơn, huyện Ba Vì, Hà Nội, Số điện thoại: 0383377480 và 0965 689 282.

Bài và ảnh Trường Sơn