Hà Nội: 13°C Hà Nội
Đà Nẵng: 25°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 30°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 23°C Thừa Thiên Huế

Người mang nhiều duyên nợ với múa rối

LNV - Người yêu mến nghệ thuật múa rối, hẳn sẽ biết Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng vốn được gọi là “phù thủy” của những con rối. Anh đã mạnh dạn đưa lên sân khấu rối nhiều thử nghiệm sáng tạo mang đến luồng sinh khí mới, góp phần nâng tầm nghệ thuật rối Việt Nam.


Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng.

Là con trai của đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Luận-một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho sự hình thành nghệ thuật múa rối chuyên nghiệp sau khi Đoàn Múa rối trung ương (nay là Nhà hát Múa rối Việt Nam) thành lập, Nguyễn Tiến Dũng được làm quen với rối theo đúng kiểu “con nhà nòi”.

Ở trong khu tập thể Nhà hát Múa rối Việt Nam, tuổi thơ anh đã gắn bó với những con rối, trò diễn truyền thống. Anh thường xuyên theo cha đến nhà hát xem các nghệ sĩ dựng vở, tạo hình rối. Và “tình yêu rối” cứ thế được nuôi dưỡng, thẩm thấu nơi anh như một lẽ tự nhiên. Ấy vậy nhưng sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, chàng trai sinh năm 1972 không lựa chọn rối mà đầu quân cho sân khấu kịch theo lời rủ của bạn bè.

Năm 1991, anh thi tuyển vào Đoàn Kịch nói Quân đội và theo học lớp diễn viên kịch nói Khoa Sân khấu Trường đại học Văn hóa Nghệ thuật quân đội. Bảy năm gắn bó với sân khấu kịch, từng giành Huy chương vàng diễn viên (vai Sơn trong vở “Người trong bóng tối”), nhưng cơ duyên đã lại đưa chàng trung úy về với rối và trở thành diễn viên Nhà hát Múa rối Việt Nam năm 1998. Anh phải chấp nhận học lại từ đầu. Ban ngày cặm cụi học thầy, học bạn diễn, tối đến, anh lại cần mẫn với những trang giáo án dạy điều khiển con rối của người cha đã khuất. Và chỉ sau một thời gian ngắn diễn vai phụ, anh bắt đầu được giao những vai chính đầu tiên.

Nguyễn Tiến Dũng đã gây dấu ấn với nhiều vai diễn đạt giải thưởng cao tại các liên hoan, hội diễn rối chuyên nghiệp, như: Huy chương vàng vai quan thanh tra cùng hai Huy chương bạc vai lâm tặc và thợ săn trong vở “Chuyện của trái đất” (Liên hoan Múa rối chuyên nghiệp toàn quốc năm 2003); Huy chương vàng vai múa phượng trong vở “Hồn quê” (Liên hoan Múa rối quốc tế năm 2008); Huy chương vàng vai chú lính chì trong vở “Truyện cổ Andersen” (Liên hoan Múa rối quốc tế năm 2010); giải Nghệ sĩ xuất sắc trong chương trình “Nhịp điệu quê hương” (Liên hoan Sân khấu ASEAN năm 2013)...

Từ đây, anh tiếp tục thử sức trong vai trò đạo diễn. Làm quen với dàn dựng từ năm 2003, đến năm 2007 anh quyết định theo học chuyên ngành đạo diễn tại Trường đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội. Anh chia sẻ, quãng thời gian là diễn viên rối trước khi trở thành đạo diễn đã mang đến cho anh nhiều kiến thức về cách điều khiển bộ máy con rối cũng như những kinh nghiệm “bếp núc” để thực hiện tốt hơn công tác chỉ đạo diễn xuất cho diễn viên, nắm được ở từng cảnh diễn nên tập trung vào cử động con rối hay cần đến ngôn ngữ âm thanh, ánh sáng.

Được làm nghề bằng đam mê, như cá gặp nước, anh thỏa sức tung hoành với những ý tưởng sáng tạo. Anh đã được nhận giải đạo diễn xuất sắc nhất tại các Liên hoan Múa rối quốc tế năm 2015 (vở “Vũ điệu hoa quỳnh”), năm 2018 (vở “Trê và Cóc”), Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm năm 2019 (vở “Thân phận nàng Kiều”)... Năm 2015 anh vinh dự được trao danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Nói đến Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng là nói đến người luôn đau đáu đưa những thử nghiệm vào sân khấu rối, đặc biệt trên phương diện đạo diễn. Trong nghệ thuật, anh không bao giờ bằng lòng với những thứ đã trở nên quen thuộc. Theo dõi những tác phẩm của anh, người xem luôn ít nhiều được thỏa mãn với những sáng tạo mới. Đơn cử, với “Nhịp điệu quê hương”, cả khán giả và bạn nghề trong, ngoài nước đều phải ngỡ ngàng trước màn biểu diễn uyển chuyển của những con rối được làm hoàn toàn từ những sản phẩm mây tre đan.

Hay với “Vũ điệu hoa quỳnh” (Huy chương vàng Liên hoan Múa rối quốc tế 2015), người xem càng không thể tưởng tượng con rối với những chuyển động mềm mại, tinh tế của từng cánh hoa lại được tạo tác từ tre - thứ nguyên liệu vốn thô mộc, khô cứng. Ít ai biết trước đó ít ngày, những con rối này vốn được làm từ voan để thể hiện sự mong manh, tinh khiết của hoa quỳnh...

Người ta vẫn nói, mọi thử nghiệm đều phải có sự can đảm và dám chấp nhận rủi ro, nhưng với Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng còn phải dựa trên sự cân nhắc kỹ những giải pháp thực hiện.

Chẳng hạn, khi lần đầu tiên đưa Truyện Kiều lên sân khấu rối với vở “Thân phận nàng Kiều” (Huy chương vàng Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm năm 2019), anh đã ấp ủ ý tưởng suốt gần mười năm. Để rồi, vở diễn đã phá tan những băn khoăn của người xem về những hạn chế của ngôn ngữ rối khi thể hiện một tác phẩm kinh điển bằng những sáng tạo trong kỹ thuật thể hiện tâm lý qua con rối, cách tạo nên những lớp chuyển giàu cảm xúc thông qua sự xuất hiện của hai nhân vật hư cấu quan trọng là Nguyễn Du (con rối bút lông) và Đạm Tiên (con rối đàn tỳ bà), cách đưa âm nhạc mới vào trong tác phẩm...

Với những thử nghiệm này, rối đã không còn chỉ là những trò diễn dành cho trẻ con hay khách du lịch mà chứng tỏ được khả năng chinh phục nhiều đối tượng khán giả, kể cả những khán giả khó tính.

Qua quá trình làm nghề, Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng nhận ra, so với các loại hình sân khấu khác, con rối có hạn chế hơn trong biểu lộ tình cảm, nét mặt hay diễn biến nội tâm nhân vật, nhưng nghệ thuật rối lại sở hữu nhiều thế mạnh trong việc tạo ra sự biến hóa, kỳ ảo, có thể chuyển tải tự nhiên nhiều đề tài phong phú, kể cả những vấn đề mang tính trào phúng, châm biếm hoặc cần tuyên truyền, giáo dục... Đây cũng chính là những yếu tố đã chắp thêm đôi cánh sáng tạo cho nghệ sĩ.

Trang Anh/BND

Tin liên quan

Tin mới hơn

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

LNV - Tháng 11/2023 làng nghề gỗ Hương Mạc đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể với 412 thành viên, tạo cơ hội cho nghề gỗ Hương Mạc nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

LNV - Cùng với thắng cố, mận Tam Hoa, chè Shan Tuyết, thổ cẩm... rượu ngô cũng là một trong những đặc sản, là niềm tự hào của đồng bào của các dân tộc ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

LNV - Tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có lẽ không ai là không biết đến một làng gốm cổ nổi tiếng Chu Đậu khắp xa gần. Ngay từ thế kỷ 15, sản phẩm của ngôi làng này đã rất được ưa chuộng và xuất hiện ở nhiều quốc gia. Trải qua những thăng trầm và biến cố của lịch sử, nghề gốm nơi đây tưởng chừng đã bị mai một và dần biến mất.
Cây sanh hình rồng trăm tuổi

Cây sanh hình rồng trăm tuổi

LNV - Làng nghề cây cảnh Điền Xá huyện Nam Trực (Nam Định) có tuổi đời hơn 800 năm, ông tổ nghề cây của nơi đây là Tô Trung Tự, một vị quan thời Lý. Giới chơi cây cảnh trong và ngoài nước không ai không biết đến giống cây gắn liền với tên gọi của địa phương này, đó là "sanh Nam Điền".
Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ trăm tuổi

Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ trăm tuổi

LNV - Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ ở ấp Thượng 3, thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang đã có từ lâu đời. Làng nghề nổi tiếng với sản phẩm bánh phồng được xem là một loại bánh đặc sản của An Giang. Theo nhiều cụ cao niên ở đây cho biết, khi người dân biết trồng nếp thì cái bánh phồng cũng bắt đầu xuất hiện, đến nay cũng ngót gần 100 năm.
Nghề dệt thổ cẩm người Mường Phú Thọ

Nghề dệt thổ cẩm người Mường Phú Thọ

LNV - Dưới mái nhà sàn đồng bào dân tộc Mường, xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, từng giọt sương mai ngưng đọng rơi khẽ, chạm nhẹ vào cánh đào rừng e ấp. Bên khung cửi, bàn tay thiếu nữ đưa thoi thoăn thoắt. Lách cách thoi đưa dệt vào khung cảnh sắc màu mùa Xuân đẹp đẽ, thơ mộng.

Tin khác

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

LNV - Tết Nguyên đán đang đến gần, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đẩy nhanh sản xuất, phục vụ thị trường.
Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

LNV - Xuôi về phía Nam Thành phố Hà Nội, cách trung tâm khoảng 15km, thuộc vùng ven sông Hồng, tại làng Tranh Khúc từ các cụ già, cho tới các thanh niên, trẻ nhỏ, ai vào việc nấy, nhịp nhàng với nghề làm bánh chưng truyền thống lâu đời chuẩn bị cho dịp tết Nguyên Đán 2024.
Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

LNV - Chợ tranh tết làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) tồn tại đến giữa những năm 40 của thế kỷ trước thì lụi tàn, nhưng âm hưởng của nó đến nay vẫn được nhắc đến. Và những năm gần đây, người dân mua tranh Đông Hồ dịp Tết đã ngày một nhiều hơn. Để tái hiện lại ký ức một thời huy hoàng, rực rỡ về phiên chợ đặc sắc ngày xưa. Vừa qua Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh đã phục dựng phiên chợ tranh truyền thống tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ.
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

LNV - Trở lại xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, ngoại thành Hà Nội, tôi vô cùng ngạc nhiên bởi chỉ sau nửa năm kể từ khi địa phương tổ chức lễ đón nhận danh hiệu "Xã đạt chuẩn Nông thôn mới kiểu mẫu", tốc độ đô thị hóa nơi đây diễn ra quá nhanh chóng. Song vẫn còn lưu giữ được một vẻ đẹp thanh bình đặc trưng của làng quê Việt Nam vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

LNV - Bản lĩnh, năng động, sáng tạo, những thanh niên nông thôn của tỉnh không ngại khó khăn, mạnh dạn khởi nghiệp bằng các dự án (DA), mô hình với khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương.
Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

LNV - Những ngày này, các cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn tỉnh Nam Định đang tất bật chuẩn bị nguồn hàng để phục vụ thị trường cuối năm, nhất là dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.
Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

LNV - Bao giờ cũng vậy, khi thời gian cách Tết Nguyên đán khoảng hơn 1 tháng là người nông dân các làng hoa tại Hà Nội, cũng như các vùng phụ cận lại tất bật bước vào mùa chuẩn bị hoàn tất những công đoạn cuối cùng trước khi mang hoa, cây cảnh rời vườn để bán phục vụ mọi nhà mang về trưng, chơi Tết.
Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam

Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam

LNV - Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam là biểu tượng quen thuộc, xuất hiện nhiều trên các tác phẩm gốm sứ phong thủy, đồ thờ gốm sứ. Rồng có mặt trong suốt chiều dài văn hóa hàng nghìn năm qua của dân tộc. Hình tượng Rồng luôn được xem là biểu tượng của uy quyền tuyệt đối, của sự dũng mãnh và sự tối thượng.
Người thợ mộc lành nghề “thổi hồn” cho những ngôi nhà gỗ

Người thợ mộc lành nghề “thổi hồn” cho những ngôi nhà gỗ

LNV - Những năm gần đây, nhu cầu làm nhà bằng gỗ mít rất cao, đặc biệt là nhà thờ của các dòng họ. Nắm bắt được thị hiếu của người dân, nhiều năm qua, với tay nghề cao, ông Nguyễn Văn Minh (sinh 1969, xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) đã cùng với đội ngũ thợ mộc lành nghề của mình tạo ra nhiều căn nhà gỗ có giá trị cao. Những căn nhà đó không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn có giá trị văn hóa cao.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Kết nối cộng đồng làng nghề - Hội nhập quốc tế

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Kết nối cộng đồng làng nghề - Hội nhập quốc tế

LNV - Nhân dịp năm mới xuân Giáp Thìn 2024, ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã có những chia sẻ với Tạp chí Làng nghề Việt Nam về những thành quả đạt được trong năm qua và phương hướng nhiệm vụ trong năm mới 2024, chuẩn bị tiến tới đại hội đại biểu lần thứ V của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.
Tiền Giang: Làng nghề truyền thống vào vụ tết

Tiền Giang: Làng nghề truyền thống vào vụ tết

LNV - Tết Nguyên đán 2024 đang cận kề, thời điểm này, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đang tập trung sản xuất hàng hóa cung ứng cho thị trường. Báo Ấp Bắc điện tử, cơ quan của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền, và nhân dân tỉnh Tiền Giang
Thăm làng rau Bàu Tròn

Thăm làng rau Bàu Tròn

LNV - Nằm cách trung tâm TP.Đà Nẵng 30km về phía Nam và nằm trên trục đường vào Thánh địa Mỹ Sơn, làng rau Bầu Tròn ngày càng được biết đến như một địa chỉ “du lịch canh nông” cho du khách tham quan du lịch và tìm mua rau sạch về dùng cho gia đình. Bất cứ mùa nào trong năm, hễ đến Bầu Tròn, du khách cũng có thức quà quê là “rau sạch” đem về tặng cho người thân hoặc dùng cho các bữa cơm gia đình thêm dinh dưỡng, an toàn...
Đồng Tháp: Sắc xuân ở làng chiếu Định Yên

Đồng Tháp: Sắc xuân ở làng chiếu Định Yên

LNV - Những ngày này, làng chiếu Định Yên, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp tất bật vào mùa dệt chiếu Tết, cả làng rộn rã âm thanh phát ra từ những khung dệt thô sơ bằng gỗ và những chiếc máy dệt chiếu tự động. Nơi đây, từ trong nhà ra ngoài ngõ giăng đầy những sợi lác đã nhuộm màu xanh, đỏ, vàng, tím...
Xuôi dòng sông Tiền thăm làng Mộc Chợ Thủ

Xuôi dòng sông Tiền thăm làng Mộc Chợ Thủ

LNV - Tồn tại và phát triển hơn 200 năm, cho ra đời những sản phẩm vang danh, được người tiêu dùng nhiều nơi ưa chuộng, làng mộc Chợ Thủ ở huyện Chợ Mới (tỉnh An Giang) từ lâu được mệnh danh là “Đệ nhất nghề mộc và chạm khắc gỗ vùng Tây Nam Bộ”.
Tất bật làng gốm Bát Tràng

Tất bật làng gốm Bát Tràng

LNV - Những ngày cuối năm Quý Mão, làng nghề Bát Tràng, huyện Gia Lâm (Hà Nội) trở nên nhộn nhịp, đông đúc hơn. Từng đoàn xe tải chở những chuyến hàng gốm sứ đi muôn nơi; nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế tìm đến tham quan, mua sắm…
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Chương trình thiện nguyện “Xuân Ấm Trao Em”

Chương trình thiện nguyện “Xuân Ấm Trao Em”

LNV - Dự án “Xuân Ấm Trao Em” được thực hiện với mục đích hỗ trợ cho 65 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn của trường Tiểu học Quảng Uyên. Đây đều là những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện nghèo - cận nghèo, có trường hợp mồ côi cha/mẹ, có thương tật.
Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

LNV - Tháng 11/2023 làng nghề gỗ Hương Mạc đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể với 412 thành viên, tạo cơ hội cho nghề gỗ Hương Mạc nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

LNV - Cùng với thắng cố, mận Tam Hoa, chè Shan Tuyết, thổ cẩm... rượu ngô cũng là một trong những đặc sản, là niềm tự hào của đồng bào của các dân tộc ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Nghệ sĩ Đào Hà và những mong ước đầu Xuân

Nghệ sĩ Đào Hà và những mong ước đầu Xuân

LNV - Gần 40 năm cống hiến trong ngành CAND về hưu với quân hàm Thượng tá, song Nghệ sỹ Đào Hà, chủ nhiệm CLB Văn nghệ sỹ xứ Đoài, người Đảng viên gần 40 năm tuổi Đảng có thân hình nhỏ nhắn, đôi mắt thông minh, lanh lợi này vẫn còn nhớ như in những chuyến đi trinh sát tại địa bàn phía Tây Bắc Tổ quốc. Nhớ những chiến công thầm lặng của lực lượng An ninh nhân dân và tình cảm của đồng bào các dân tộc miền núi thương yêu, đùm bọc đối với cán bộ, chiến sĩ CAND.
"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

LNV - Tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có lẽ không ai là không biết đến một làng gốm cổ nổi tiếng Chu Đậu khắp xa gần. Ngay từ thế kỷ 15, sản phẩm của ngôi làng này đã rất được ưa chuộng và xuất hiện ở nhiều quốc gia. Trải qua những thăng trầm và biến cố của lịch sử, nghề gốm nơi đây tưởng chừng đã bị mai một và dần biến mất.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
cty-tnhh-ung-dung-khcn-quoc-te
thieu-hoa
vf
tho-xuan
xsmb
gex
thaco
lang-chanh
nga-son
Giao diện di động