Ban đầu bồn bồn là loài cây mọc hoang, sau đó được những người dân tận dụng để chế biến thành nhiều món ăn thơm ngon, độc đáo. Dần dần hình thành và phát triển thành nghề trồng bồn bồn.
Là loại cây đặc biệt, có thể thích nghi cả nước ngọt lẫn nước mặn, thân cây bồn bồn dẹp gần giống như cây lát, cao khoảng 1m, có lá màu xanh đậm. Cây cao như thế, nhưng chỉ sử dụng được phần thân dưới (phần cắm sâu dưới bùn, khi gọt bỏ vỏ sẽ rất non và có màu trắng tinh). Nõn trắng bồn bồn sau khi làm sạch sẽ đem chế biến thành nhiều món độc đáo khác nhau như nấu canh dừa, muối chua, bồn bồn xào tép,… Đặt biệt, người dân nơi đây thường đem kho bồn bồn muối cay cùng với cá làm món ăn chiêu đãi khách.

Người dân thu hoạch bồn bồn.

Bồn bồn ở Bạc Liêu thường vào vụ từ khoảng tháng 6 đến tháng 11. Thời gian này, trên các cánh đồng, bồn bồn phủ xanh mướt, người dân thoăn thoắt tay để kéo nhanh bồn bồn lên khỏi mặt nước, sau đó bẻ lá lấy phần nõn trắng đem về. Người dân có thể chừa lại làm dưa hoặc bán tươi trực tiếp cho người tiêu dùng. Công việc này đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với nghề trồng lúa truyền thống bởi trong quá trình trồng không cần sử dụng thuốc trừ sâu vì bồn bồn rất dễ trồng, không tốn công chăm sóc, lại ít sâu bênh, lâu lâu chỉ cần bón một ít phân đạm là cây bồn bồn đã phát triển vô cùng tốt.

Với hiệu quả tích cực mang lại, tỉnh Bạc Liêu đang tiến hành xem xét, nghiên cứu và định hướng nhân rộng mô hình trồng bồn bồn nhằm giúp nông dân tăng thu nhập, góp phần phát triển kinh tế của địa phương. Trong những định hướng đưa ra, mô hình trồng cây bồn bồn kết hợp nuôi cá, là định hướng phát triển đem lại nhiều thành công nhất. Để tăng hiệu quả kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích, người dân đã thả nuôi thêm các đối tượng cá nước ngọt như cá rô phi, cá chép, cá mè vinh,… trên các đồng trồng cây bồn bồn. Việc kết hợp này không quá khó khăn, lại tốn ít công chăm sóc vì bồn bồn trồng ít bệnh, dễ phát triển. Thành công từ mô hình là vậy, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều hộ nông dân chưa được tiếp xúc, hỗ trợ, cũng như tập huấn về kỹ thuật trồng bồn bồn kết hợp với nuôi cá để mở rộng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế trên diện đất canh tác.

Ngoài ra, để đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho những hộ dân trồng bồn bồn thì việc giá cả không ổn định cũng như thị trường tiêu thụ còn nhiều hạn chế là một vấn đề nan giải đang cần được quan tâm.

Bồn bồn đã trở thành một món ăn thanh mát, dân dã và gần gũi với người dân miền sông nước. Không chỉ là loại cây hoang dại mà còn trở thành một nét ẩm thực độc đáo cho bữa cơm người Việt. Cũng vì vậy mà việc trồng bồn bồn đã tạo ra nguồn thu nhập đáng kể cho người dân Bạc Liêu “chân lấm tay bùn”, giúp cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bài và ảnh: Trà Giang