Thuốc nam của người Mường “kho báu” vô giá. Khó khăn lắm mới tìm được những vị thuốc quý hiếm ẩn mình trên những núi cao đại ngàn Cẩm Thủy, người Mường buộc phải khổ công lặn lội trong rừng sâu, núi thẳm để tìm kiếm các nguồn thảo dược. Nói về nghề làm thuốc Nam, muốn duy trì và phát triển thì không chỉ dừng lại ở việc sử dụng dược liệu để bốc thuốc, mà còn bắt đầu từ công việc tìm kiếm cây thuốc, chế biến, bắt bệnh và chữa bệnh. Vì vậy, đòi hỏi người Mường phải khổ công tìm tòi, tỉ mỉ ở từng công đoạn để có được những bài thuốc tốt cho người bệnh.

Nếu như trong sản xuất nông nghiệp, từ ngàn đời xưa bà con vẫn lưu truyền câu ca dao “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” thì ngược lại trong nghề thuốc nam việc tìm được cây thuốc sẽ quyết định được một phần thành công của mỗi lương y, lương y nào có khả năng tìm kiếm được nguồn dược liệu tốt thì người đó sẽ có điều kiện chữa bệnh tốt hơn.

Khi tiến hành sơ chế thì các lương y lại phải cẩn thận ở từng khâu, từng giai đoạn. Nguồn dược liệu sau khi được thu hái về sẽ được rửa sạch và băm chặt thành những kích cỡ khác nhau sao cho phù hợp với từng bệnh nhân. Sau đó, dược liệu sẽ phơi khô, nhưng vẫn đảm bảo được công dụng. Sau công đoạn này, thuốc sẽ được lưu giữ đóng gói một cách cẩn thận.

Lương y Đinh Văn Hùng đang bốc thuốc cho bệnh nhân.

Lương y Đinh Văn Hùng chia sẻ: “Các bài thuốc Nam này tôi được bố mẹ truyền lại. Nguồn dược liệu là các loại cây mọc tự nhiên trên rừng xanh. Bản thân tôi cứ tiếp tục trồng và thu hái, cái nào cần xao thì xao, cái nào cần phơi khô thì phơi khô tự nhiên chứ không cần ngâm tẩm bất kỳ chất bảo quản nào”.

Theo kinh nghiệm được tích lũy từ đời này qua đời khác của người Mường, thuốc được sử dụng theo cách thông thường là “sắc thuốc” để uống và “tắm thuốc”. Với kinh nghiệm lâu năm, lương y Đinh Văn Hùng được mệnh danh là “Thầy thuốc của dân bản”. Lương y Hùng chia sẻ: Gắn bó trong nghề truyền thống thuốc Nam tôi luôn áp dụng kiến thức đã có để sáng chế thêm như bài thuốc Viêm khớp dạng thấp, bài thuốc dạ dày và nếu viêm loét, trào ngược thực quản thì chữa cách khác và bổ sung thêm các vị thuốc sao cho tốt.

Người mang hạnh phúc cho nhiều bệnh nhân. Lật mở cho chúng tôi xem danh sách dài những bệnh nhân được ông chữa bệnh nay đã khỏi, lương y Đinh Văn Hùng chỉ cho chúng tôi những trường hợp đặc biệt như bệnh nhân Dương Khắc Lực năm nay đã ngoài 50 tuổi ở Cẩm Thủy (số điện thoại: 0392 600 752) bị gút mãn tính. Nhờ người cùng làng mách bảo lương y Hùng có biệt tài chữa bệnh dùng thuốc đông y, ông tìm đến. Mới đầu ông chỉ dám nhờ lương y bốc cho vài thang thuốc vì sợ không khỏi lại mất tiền oan.

Bất ngờ là sau một tháng dùng thuốc của lương y Hùng, ông Lực đỡ đau, sức khỏe được cải thiện. Nhìn thấy bệnh giảm rõ rệt chỉ sau thời gian ngắn như vậy, ông Lực cùng gia đình tin tưởng đến nhờ lương y Hùng bốc cho cả liệu trình. Đến nay ông Lực khỏi bệnh hoàn toàn, ông lao động trở lại bình thường, thỉnh thoảng ông vẫn dẫn bạn bè, người quen khi bị bệnh nên khám bệnh, lấy thuốc chỗ lương y Hùng.

Còn nhiều trường hợp bệnh nhân khác đều mắc bệnh lâu năm đi chữa nhiều nơi, tốn nhiều tiền của không khỏi nhưng khi đến với lương y Hùng thì bệnh tình đã được đẩy lùi. Được nhiều người bệnh tin tưởng tìm đến, Cơ sở thuốc nam gia truyền của Lương y Đinh Văn Hùng là một sự ghi nhận, song với ông niềm vui lớn hơn cả là được nhìn thấy nụ cười của mỗi bệnh nhân. Chính vì thế mà ông luôn hết mình trong việc khám, chữa bệnh của mình và nhiệt tình tận tâm với người bệnh. Dù là ai, có hoàn cảnh như thế nào, nhưng khi đã tìm đến ông, tất cả người bệnh đều được ông khám, cắt thuốc và quan tâm chu đáo trong suốt quá trình điều trị cũng như sau điều trị để cho người bệnh mau chóng khỏi, được vui vẻ bên gia đình.

Bài và ảnh Trần Thao