'

Làng nghề ghe xuồng Ngã Bảy: Một thời vàng son (Ảnh: Internet)

Về miền Tây sông nước đi ghe xuồng trên sông được coi như một nét văn hóa đặc sắc vùng miền. Trước đây, Thị xã Ngã Bảy từng là nơi nổi tiếng với nghề đóng xuồng ghe bằng gỗ. Các bậc cao niên kể lại, làng nghề đóng ghe xuồng Ngã Bảy hình thành vào đầu thế kỷ 20. Thoạt đầu, có vài ba hộ cất trại theo nghề, dần dà trở thành xóm nghề nức tiếng gần xa. Cùng với Chợ nổi Ngã Bảy phồn thịnh ngày ấy, làng nghề ghe, xuồng cứ thế, ăn nên làm ra, công việc làm ra những sản phẩm phục vụ lưu thông trên sông nước một thời đồng thời mang lại thu nhập cho nhiều hộ dân.

Thời kì hoàng kim nhất của làng ghe xuồng Ngã Bảy vào khoảng chục năm từ 1976 – 1986. Bà con ở Ngã Bảy kể, hồi đó, ở đây có gần trăm cơ sở thu hút hàng ngàn thợ lành nghề. Tiếng đục, đẽo, cưa, bào vang lên khắp làng trên, xóm dưới. Nghe riết thành quen, thứ âm thanh ấy trở thành nhịp sống không thể thiếu ở đây.

Ngày trước, đóng ghe, máy móc chưa phát triển đóng xuồng chủ yếu thủ công nên để làm một sản phẩm phải mất mấy tháng. Sau này, với sự hỗ trợ của máy móc, năng suất cũng tăng lên. Và như thế, hàng chiếc xuồng, ghe lớn nhỏ nối đuôi nhau xuất bến, xuôi ngược khắp nẻo miền Tây.

Ngày xưa nhộn nhịp bao nhiêu thì bây giờ vắng bóng bấy nhiêu, nhiều nhà xưởng đóng cửa do ế ẩm, một số chuyển sang công việc khác.

Những năm gần đây, cuộc sống ngày càng phát triển khi ghe xuồng composite nhẹ, đẹp, bền xuất hiện, thợ làng nghề Ngã Bảy lâm dần vào tình trạng vô công rỗi nghề, đành chuyển dần sang nghề khác. Họ đi làm thuê, làm mướn linh tinh tại chỗ hoặc rời đi nơi khác làm ăn. Cả một vùng ghe xuồng của Ngã Bảy thuở xưa bỗng chốc thưa đi tiếng quen tai của dụng cụ đóng vào những thớ gỗ. Làng nghề đóng ghe, xuồng ở Ngã Bảy có nguy cơ mai một mà nguyên nhân chủ yếu là: nguồn nguyên liệu gỗ hạn chế, cùng với sự xuất hiện ngày càng nhiều loại phương tiện giao thông thủy, bằng vật liệu nhựa tổng hợp.

Chính quyền địa phương cho biết, khi làng nghề khó khăn, nguồn lao động ở địa phương chuyển sang nhiều nghề khác như: đóng tàu biển, làm việc cho các cơ sở mộc, chuyển đổi nghề nghiệp mua bán hoặc làm việc cho các công ty, xí nghiệp.

Gìn giữ ghe, xuồng không chỉ là phương tiện đi lại mà còn là một nét văn hóa độc đáo của người dân vùng sông nước, phát huy giá trị làng nghề truyền thống, bảo tồn nét văn hóa độc đáo của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long, nâng tầm làng nghề ghe, xuồng làm du lịch cũng là mong mỏi của nhiều người để truyền dạy cho thế hệ mai sau về cách làm ra những phương tiện mà ông cha ta đã dùng để đi qua những ngày gian khó. Hy vọng trong tương lai gần làng nghề truyền thống này sẽ được phát triển để khi du khách đến với Hậu Giang thì đây là một điểm tham quan lý tưởng, thú vị.

Bảo Ngọc