Hà Nội: 30°C Hà Nội
Đà Nẵng: 30°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 31°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 32°C Thừa Thiên Huế

Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống

ocopvietnam - Từ thức quà quê gắn với mùa lúa mới, cốm nếp tan bản Hán, xã Quỳnh Nhai (Sơn La) đang dần trở thành sản phẩm hàng hóa được người tiêu dùng đón nhận. Việc duy trì giống lúa bản địa, gìn giữ phương thức chế biến truyền thống và mở rộng thị trường tiêu thụ không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo tiền đề phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.

Gìn giữ hương vị cốm nếp tan truyền thống

Những ngày cuối thu, khi lúa nếp tan bắt đầu uốn câu, ngậm sữa, bản Hán, xã Quỳnh Nhai lại rộn ràng bước vào mùa làm cốm. Trên những cánh đồng, người dân tất bật thu hoạch lúa non, chuẩn bị nguyên liệu cho những mẻ cốm dẻo thơm mang hương vị đặc trưng của vùng đất ven lòng hồ. Khác với lúa thu hoạch lấy gạo, lúa làm cốm phải được gặt khi hạt còn non, vừa đủ độ ngậm sữa. Đây là thời điểm quan trọng quyết định chất lượng thành phẩm, giúp cốm giữ được độ mềm dẻo, vị ngọt thanh và hương thơm tự nhiên.

Bản Hán hiện có 38 ha đất lúa hai vụ. Vụ mùa năm nay, 100% số hộ trong bản gieo cấy giống nếp tan bản địa. Nhờ phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và nguồn nước địa phương, giống lúa này cho hạt dẻo thơm, thích hợp chế biến xôi và cốm. Việc duy trì vùng trồng tập trung vừa góp phần bảo tồn giống lúa truyền thống, vừa tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho nghề làm cốm.

Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống

Người dân bản Hán, xã Quỳnh Nhai thu hoạch lúa nếp tan non để chế biến cốm truyền thống.

Tranh thủ gặt lúa để kịp chế biến trong ngày, chị Lò Minh Trang, người dân bản Hán, chia sẻ: “Hạt lúa còn non, thơm mùi sữa. Phải chọn đúng độ thu hoạch thì làm ra, mẻ cốm mới giữ trọn được độ dẻo, mềm và hương vị thơm ngon đặc trưng”.

Để có mẻ cốm đạt chất lượng, người dân phải thực hiện tỉ mỉ từng công đoạn. Lúa sau khi gặt được tuốt hạt lúc còn tươi, sàng sảy, ngâm và đãi sạch để loại bỏ hạt lép, hạt lửng cùng tạp chất. Những hạt chắc mẩy được để ráo nước trước khi đưa lên chảo gang rang.

Rang thóc và giã cốm là hai công đoạn đòi hỏi kinh nghiệm và sự khéo léo. Người làm phải giữ lửa vừa phải, liên tục đảo đều tay để thóc chín tới, dậy hương mà không bị cháy. Thóc rang xong được giã ngay khi còn nóng, sau đó sàng sảy nhiều lần để loại bỏ vỏ trấu, giữ lại những hạt cốm xanh, mềm dẻo.

Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
Công đoạn rang thóc đòi hỏi người làm cốm phải giữ lửa đều để hạt chín tới, giữ được hương thơm tự nhiên.

Hơn 10 năm gắn bó với nghề, chị Lò Thị Tiện, người dân bản Hán, cho biết bí quyết làm cốm ngon nằm ở việc kiểm soát nhiệt độ và đảo thóc đều tay. Hiện mỗi ngày, gia đình chị đóng gói khoảng 30 kg cốm thành phẩm, cung ứng cho khách hàng trong và ngoài tỉnh. Với giá bán trung bình từ 90.000 đến 120.000 đồng/kg, mỗi vụ cốm mang lại thu nhập khoảng 35–40 triệu đồng cho gia đình.

Từ thức quà quê đến sản phẩm hàng hóa

Mùa cốm Quỳnh Nhai thường kéo dài từ cuối tháng 10 đến giữa tháng 11 hằng năm. Trước đây, người dân bản Hán chủ yếu làm cốm để cúng tổ tiên trong dịp mừng cơm mới, thưởng thức trong gia đình hoặc gói lá dong làm quà biếu người thân, bạn bè. Theo thời gian, từ thức quà mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương, cốm nếp tan dần trở thành sản phẩm hàng hóa, góp phần tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.

Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
Hạt nếp tan được lựa chọn, sơ chế kỹ lưỡng trước khi chế biến thành cốm.

Từ một vài hộ sản xuất nhỏ lẻ, đến nay bản Hán đã có 60 hộ tham gia làm cốm thương phẩm, cung ứng ra thị trường hơn 5 tấn mỗi vụ. Nghề làm cốm không chỉ tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có mà còn tạo việc làm, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp tại địa phương.

Đáng chú ý, người dân đã chủ động sử dụng mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến để giới thiệu sản phẩm, tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn. Nhờ đó, cốm nếp tan Quỳnh Nhai ngày càng được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến, góp phần mở rộng đầu ra và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.

Việc chuyển từ sản xuất phục vụ gia đình sang kinh doanh hàng hóa cũng đặt ra yêu cầu duy trì chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, hoàn thiện bao bì và xây dựng nhận diện sản phẩm. Đây là những yếu tố cần thiết để cốm nếp tan từng bước tiếp cận các kênh phân phối rộng hơn.

Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
Cốm nếp tan thành phẩm có màu xanh tự nhiên, hạt mềm dẻo, mang hương vị đặc trưng của vùng đất Quỳnh Nhai.

Hướng tới xây dựng sản phẩm OCOP đặc trưng

Nhận thấy tiềm năng phát triển của nghề làm cốm, chính quyền xã Quỳnh Nhai đang định hướng hỗ trợ người dân nâng cao giá trị sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu gắn với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Ông Nguyễn Ngọc Tú, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Nhai, cho biết thời gian tới, địa phương sẽ lồng ghép các chương trình mục tiêu để hỗ trợ người dân bản Hán xây dựng sản phẩm cốm nếp tan đạt tiêu chuẩn OCOP. Sau khi sản phẩm được công nhận, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa đặc sản cốm Quỳnh Nhai đến với đông đảo người tiêu dùng và du khách trong, ngoài tỉnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc duy trì chất lượng vùng nguyên liệu, gìn giữ kỹ thuật chế biến truyền thống và tổ chức sản xuất ổn định đóng vai trò quan trọng. Đồng thời, phát triển bao bì, nhãn hiệu và các kênh tiêu thụ phù hợp sẽ giúp nâng cao giá trị thương mại của sản phẩm.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, nghề làm cốm còn góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa gắn với mùa lúa mới của người dân bản Hán. Những công đoạn rang thóc, giã cốm cùng hương thơm lan tỏa từ các mẻ cốm vừa lưu giữ ký ức làng quê, vừa tạo nên nét đặc trưng riêng của nông sản địa phương.

Từ những hạt lúa nếp tan ngậm sữa đến thức quà dẻo thơm được thị trường đón nhận, cốm Quỳnh Nhai đang từng bước khẳng định giá trị. Khi nghề truyền thống được gắn với sản xuất hàng hóa và định hướng phát triển OCOP, hương cốm bản Hán không chỉ được gìn giữ qua các thế hệ mà còn mở ra cơ hội tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân vùng lòng hồ.

Quỳnh Anh

Tin liên quan

Tin mới hơn

Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt

Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt

ocopvietnam - Xuất phát từ thú chơi tao nhã chốn hoàng cung, Trà sen Tây Hồ trải qua bao biến thiên lịch sử vẫn vẹn nguyên vị thế là "thiên hạ đệ nhất trà". Không gượng ép trong những quy tắc khắt khe như trà đạo ngoại quốc, văn hóa thưởng trà sen Việt Nam thấm đượm triết lý bình dị, hòa đồng và giàu nghĩa tình.

Tin khác

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh

ocopvietnam - Sở hữu kỹ thuật thủ công đặc sắc, tri thức nghề truyền thống và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ, sản phẩm làng nghề Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển thành những thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, để chuyển từ sản phẩm mang dấu ấn địa phương thành thương hiệu được người tiêu dùng nhận diện và tin tưởng, các chủ thể cần đầu tư đồng bộ vào chất lượng, thiết kế, nhận diện, bảo hộ sở hữu trí tuệ và năng lực tiếp cận thị trường.
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật

Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật

ocopvietnam - Từ nghề gốm truyền thống, các chủ thể OCOP tại Bát Tràng (Hà Nội) đang từng bước làm mới sản phẩm bằng tư duy sáng tạo, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu. Sự kết hợp giữa giá trị di sản với nhu cầu thị trường mở ra hướng phát triển mới cho gốm Bát Tràng, góp phần đưa tinh hoa làng nghề đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.
Du lịch OCOP: Đánh thức giá trị di sản, lan tỏa tinh hoa Hà Nội

Du lịch OCOP: Đánh thức giá trị di sản, lan tỏa tinh hoa Hà Nội

ocopvietnam - Từ những làng nghề truyền thống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ đến ẩm thực đặc trưng, Hà Nội sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch gắn với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sức hút thực sự, Thủ đô cần đổi mới cách tổ chức trải nghiệm, tăng cường liên kết giữa các chủ thể và ứng dụng công nghệ số, qua đó vừa nâng cao giá trị sản phẩm, vừa góp phần bảo tồn di sản văn hóa.
Cao Bằng: Phát huy lợi thế cửa khẩu, thúc đẩy kinh tế xuyên biên giới

Cao Bằng: Phát huy lợi thế cửa khẩu, thúc đẩy kinh tế xuyên biên giới

ocopvietnam - Với vị trí tiếp giáp Quảng Tây (Trung Quốc), Cao Bằng có nhiều tiềm năng phát triển thương mại xuyên biên giới. Để chuyển hóa lợi thế địa lý thành động lực tăng trưởng, tỉnh đang tập trung hoàn thiện hạ tầng giao thông, phát triển dịch vụ logistics, nâng cao năng lực chế biến và mở rộng hợp tác với các địa phương, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Hà Nội đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP

Hà Nội đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP

ocopvietnam - Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử tại các xã, phường, hỗ trợ hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp mở gian hàng trực tuyến, quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề. Thành phố hướng tới chuyển từ các phiên livestream giới thiệu sản phẩm sang hoạt động kinh doanh thường xuyên, tạo đơn hàng ổn định và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Lào Cai tuyên truyền Năm APEC 2027 gắn với quảng bá du lịch và sản phẩm OCOP

Lào Cai tuyên truyền Năm APEC 2027 gắn với quảng bá du lịch và sản phẩm OCOP

ocopvietnam - Lào Cai sẽ đưa các điểm đến tiêu biểu như Khu du lịch quốc gia Sa Pa, cao nguyên trắng Bắc Hà, danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải cùng các sản phẩm OCOP thế mạnh vào nội dung tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027. Qua đó, tỉnh muốn quảng bá hình ảnh địa phương và mở thêm cơ hội đưa đặc sản vùng cao đến thị trường các nền kinh tế thành viên APEC.
Vườn măng cụt trăm tuổi ở Cần Thơ được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao

Vườn măng cụt trăm tuổi ở Cần Thơ được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao

ocopvietnam - Khu du lịch sinh thái Vườn măng cụt 100 tuổi ở xã Thạnh Xuân, TP. Cần Thơ vừa đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đây là một trong 46 sản phẩm được Hội đồng đánh giá, phân hạng OCOP thành phố công nhận ở đợt 2 năm 2026. Đây cũng là một sản phẩm thuộc nhóm dịch vụ du lịch, nhóm mà Cần Thơ đang muốn phát triển thêm.
Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La

Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La

ocopvietnam - Từ món tương dân dã trong bữa cơm của đồng bào Thái, tương Thúa Ố ở xã Chiềng Sung (Sơn La) đã trở thành sản phẩm OCOP 3 sao. Sản phẩm mở thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân, đồng thời góp phần gìn giữ hương vị truyền thống.
Khởi động Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026, ưu tiên tiêu thụ hàng Việt và sản phẩm OCOP

Khởi động Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026, ưu tiên tiêu thụ hàng Việt và sản phẩm OCOP

ocopvietnam - Lần đầu tiên, ngày 12/12 được tổ chức là Ngày Thương mại điện tử quốc gia theo quy định của pháp luật. Hưởng ứng sự kiện này, Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026 (Online Friday 2026) với chủ đề “Thương mại điện tử không khoảng cách” chính thức khởi động. Mục tiêu là thu hẹp chênh lệch số, kích cầu tiêu dùng cuối năm và đưa sản phẩm OCOP đến gần hơn với thị trường.
Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP

Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP

ocopvietnam - Từ nguồn dược liệu phong phú và tri thức truyền thống của đồng bào Dao, các hợp tác xã tại Ba Vì đang tìm hướng liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Việc kết nối người dân, nhà khoa học, doanh nghiệp và du lịch được kỳ vọng nâng cao giá trị dược liệu bản địa, tạo nền tảng phát triển sản phẩm OCOP bền vững.
Nơi di sản gặp gỡ sáng tạo

Nơi di sản gặp gỡ sáng tạo

ocopvietnam - Chuyển đổi số không chỉ mở rộng khả năng lưu giữ, quảng bá di sản mà còn tạo cơ hội kết nối văn hóa với thiết kế, thương mại và kinh tế sáng tạo. Theo bà Đặng Ngọc Anh, Phó Giám đốc Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Kết nối di sản Việt Nam, với lợi thế về di sản và hệ thống làng nghề phong phú, Hà Nội cần phát huy công nghệ như một công cụ kiến tạo giá trị mới, đồng thời bảo đảm tính xác thực và vai trò chủ thể của cộng đồng.
Số hóa trong ứng dụng công nghệ vào quy trình vận hành các doanh nghiệp OCOP

Số hóa trong ứng dụng công nghệ vào quy trình vận hành các doanh nghiệp OCOP

ocopvietnam - Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, tính minh bạch và tốc độ cung ứng, số hóa quy trình vận hành đang mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp OCOP, hợp tác xã và cơ sở làng nghề. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai trên nền tảng quản trị chuẩn hóa, dữ liệu đồng bộ và nguồn nhân lực sẵn sàng đổi mới.
Sợi tơ kể chuyện: Mang Hà Nội đến với bạn bè quốc tế

Sợi tơ kể chuyện: Mang Hà Nội đến với bạn bè quốc tế

ocopvietnam - Hà Nội nghìn năm văn hiến không chỉ hiện diện trong những mái đình, con phố cổ hay các làng nghề truyền thống, mà còn được lưu giữ qua những chất liệu văn hóa giàu sức gợi. Với lụa tơ tằm, vẻ đẹp thanh lịch của đất kinh kỳ đang được tiếp nối bằng ngôn ngữ thiết kế đương đại, mở ra cơ hội đưa di sản Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế. Chính từ đó, DeSilk Việt Nam đang góp phần kể câu chuyện Hà Nội qua từng sợi tơ, từng họa tiết và những giá trị thủ công được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Festival bảo tồn và phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

Festival bảo tồn và phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

ocopvietnam - Lễ khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 được diễn ra vào tối ngày 13/11/2026 tại khu di tích lịch sử đặc biệt Hoàng thành Thăng Long. Sự kiện được tổ chức bởi Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhằm hướng đến ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và đưa ra thông điệp: “ Hội tụ bản sắc văn hóa làng nghề - Kết nối tinh hoa toàn cầu”
Cao Bằng: Ngày hội Đại đoàn kết lan tỏa tinh thần gắn bó cộng đồng

Cao Bằng: Ngày hội Đại đoàn kết lan tỏa tinh thần gắn bó cộng đồng

ocopvietnam - Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 tại Cao Bằng diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian và trải nghiệm nghề truyền thống. Không chỉ tạo không gian giao lưu giữa các dân tộc, ngày hội còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy tinh thần tương thân tương ái và củng cố sự đồng thuận trong xây dựng địa phương.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt

Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt

ocopvietnam - Xuất phát từ thú chơi tao nhã chốn hoàng cung, Trà sen Tây Hồ trải qua bao biến thiên lịch sử vẫn vẹn nguyên vị thế là "thiên hạ đệ nhất trà". Không gượng ép trong những quy tắc khắt khe như trà đạo ngoại quốc, văn hóa thưởng trà sen Việt Na
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống

Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống

ocopvietnam - Từ thức quà quê gắn với mùa lúa mới, cốm nếp tan bản Hán, xã Quỳnh Nhai (Sơn La) đang dần trở thành sản phẩm hàng hóa được người tiêu dùng đón nhận. Việc duy trì giống lúa bản địa, gìn giữ phương thức chế biến truyền thống và mở rộng thị trư
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa

Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa

LNV - Thay vì chỉ giữ gìn nguyên trạng di sản, việc làm mới giá trị truyền thống thành sản phẩm gần gũi đời sống hiện đại đang mở ra nguồn lực quan trọng thúc
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh

ocopvietnam - Sở hữu kỹ thuật thủ công đặc sắc, tri thức nghề truyền thống và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ, sản phẩm làng nghề Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển thành những thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiê
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật

Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật

ocopvietnam - Từ nghề gốm truyền thống, các chủ thể OCOP tại Bát Tràng (Hà Nội) đang từng bước làm mới sản phẩm bằng tư duy sáng tạo, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu. Sự kết hợp giữa giá trị di sản với nhu cầu thị trường mở ra hướng phát triển
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động