Huyện Mê Linh nằm ở phía Tây Bắc của Thành phố Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 30km, với tổng diện tích đất tự nhiên 14.129,3 ha, bao gồm 18 đơn vị hành chính (16 xã và 02 thị trấn). Huyện Mê Linh nằm gần sân bay Quốc tế Nội Bài nên khả năng kết nối đối ngoại rất thuận lợi. Huyện có 02 con sông lớn chảy qua là sông Hồng và sông Cà Lồ, đây là 02 con sông có trữ lượng nước khá lớn, là nguồn chính đáp ứng yêu cầu về nguồn nước ngọt phục vụ phát triển sản xuất và đời sống nhân dân trên địa bàn huyện.

Những nguồn lực cơ bản

Trên địa bàn huyện Mê Linh có tổng số 161 di tích. Trong đó, có 79 di tích đã xếp hạng (01 di tích quốc gia đặc biệt; 25 di tích cấp quốc gia; 53 di tích cấp Tỉnh, Thành phố). Có 82 di tích chưa xếp hạng. Một số các di tích tiêu biểu trên địa bàn, kể đến như: Đền Hai Bà Trưng (xã Mê Linh); Đình Bạch Trữ (xã Tiến Thắng), Đình Phú Mỹ (xã Tự Lập); Đình Bồng Mạc, Đình Liên Mạc (xã Liên Mạc); Đình Văn Lôi (xã Tam Đồng)…

Trụ sở Huyện ủy - HĐND - UBND huyện Mê Linh

Huyện Mê Linh có 60 Lễ hội hàng năm, trong đó có một số Lễ hội tiêu biểu gồm: Lễ hội Đền Hai Bà Trưng (được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia); Lễ hội Đền - Chùa Chi Đông (tổ dân phố số 2, thị trấn Chi Đông); Lễ hội chùa Phù Trì (xã Kim Hoa); Lễ hội đền Hồ Đề (thôn Đông Cao, xã Tráng Việt); Lễ hội đền Ả Lư Minh Vương (thôn Tráng Việt, xã Tráng Việt); Lễ hội Đền Thạch Đà (xã Thạch Đà)...

Trên địa bàn huyện có 01 làng nghề truyền thống, 05 làng nghề và 01 làng có nghề. UBND huyện đã chỉ đạo UBND các xã có làng nghề xây dựng và lập 06 phương án bảo vệ môi trường đối với các làng nghề theo quy định tại Thông tư số 31/2016/TT-BTNMT ngày 14/10/2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bảo vệ môi trường cụm công nghiệp, khu kinh doanh, dịch vụ tập trung, làng nghề và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Đến hết năm 2021 đã hoàn thành và phê duyệt phương án bảo vệ môi trường cho 05 làng nghề trên địa bàn huyện.

Phong cảnh huyện Mê Linh - Huyện Nông thôn mới của Thủ đô Hà Nội.

Làng nghề tiêu biểu huyện Mê Linh, gồm có: Làng hoa, cây cảnh Hạ Lôi; Làng hoa, cây cảnh Liễu Trì (xã Mê Linh); Làng nghề mây tre đan (thôn Nam Cường, xã Tam Đồng); Làng nghề mỳ, bún (thôn Yên Thị, Tiến Thịnh); Làng nghề bánh đa nem (thôn Trung Hà, Tiến Thịnh); Làng hoa Đại Bái, xã Đại Thịnh.

Huyện Mê Linh có vùng sản xuất hoa, cây cảnh quy mô từ 20ha trở lên tại các xã: Mê Linh (190 ha hoa hồng), Văn Khê (110 ha hoa hồng), Đại Thịnh (20ha hoa hồng và 60 ha hoa cúc), Thanh Lâm (20 ha hoa đào và hoa hồng), Kim Hoa (30ha hoa đào); Vùng sản xuất lúa hàng hóa chất lượng cao quy mô từ 50 ha trở lên tại các xã: Tam Đồng, Liên Mạc, Kim Hoa, Tự Lập; Vùng sản xuất RAT tại các xã: Tráng Việt (200ha), Tiến Thắng (70ha), Tiền Phong (90ha), Văn Khê (90ha), Kim Hoa (30ha); Vùng sản xuất cây ăn quả phát triển theo hướng trồng tập trung có giá trị kinh tế cao, quy mô từ 20 ha trở lên: Chu Phan (20 ha chuối), Hoàng Kim (80 ha chuối), Tráng Việt (15 ha bưởi đỏ, 20 ha bưởi Diễn). Vùng chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản tập trung tại các xã: Liên Mạc, Tự Lập, Tiến Thắng, Tam Đồng, Chu Phan…

Việc triển khai thực hiện Chương trình OCOP được thực hiện theo Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 07/5/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018 - 2020; UBND huyện Mê Linh đã kiện toàn BCĐ và lồng ghép nhiệm vụ triển khai Chương trình OCOP trong thực hiện Chương trình 02-CTr/TU của Thành ủy. UBND huyện đã phối hợp với Văn phòng Điều phối chương trình NTM Thành phố tổ chức Hội nghị triển khai tổ chức Chương trình OCOP cho cán bộ, chủ thể tham gia chương trình trên địa bàn. Chỉ đạo UBND các xã, thị trấn tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của chương trình, xây dựng kế hoạch triển khai chương trình tại địa phương, tổng hợp đăng ký các chủ thể tham gia chương trình, rà soát đăng ký với UBND huyện các sản phẩm tham gia chương trình OCOP. Kết quả, đến cuối năm 2020, Huyện có 35 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng đạt từ 03 sao trở lên, trong đó có 26 sản phẩm OCOP đạt 03 sao và 9 sản phẩm OCOP đạt 04 sao.

Hoa Mê Linh đã được Cục sở hữu trí tuệ cấp bằng nhãn hiệu “Tập thể hoa Mê Linh”; nhằm bảo hộ thương hiệu cho các sản phẩm hoa Mê Linh, qua đó hướng tới quảng bá thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh với các sản phẩm hoa của các địa phương khác trên thị trường, góp phần giúp nghề trồng hoa trên địa bàn huyện Mê Linh phát triển bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Bên cạnh đó, hàng năm huyện tổ chức Hội chợ hoa Mê Linh, thu hút lượng lớn du khách đến tham quan, mua sắm các sản phẩm hoa của địa phương.

Diện mạo Nông thôn thay đổi

Quá trình hơn 10 năm thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới đã được Thành ủy, UBND Thành phố; các sở, ban, ngành; Văn phòng Điều phối xây dựng Nông thôn mới Thành phố quan tâm; Huyện ủy, UBND huyện vào cuộc chỉ đạo quyết liệt, sự đóng góp, chung sức của nhân dân, cán bộ, doanh nghiệp trên địa bàn và sự giúp đỡ của các đơn vị, các quận trên địa bàn Thành phố.

Đến hết năm 2020, huyện Mê Linh đã có 16/16 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đến hết năm 2021 đã hoàn thành 09/09 tiêu chí của huyện nông thôn mới theo quy định tại Quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 05/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ. Trong 10 năm, huyện đã huy động tổng nguồn lực đầu tư cho Chương trình là 4.011.405 triệu đồng để xây dựng nông thôn mới, trong đó nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước 3.627.454 triệu đồng (chiếm tỷ lệ 90,43%), vốn huy động từ doanh nghiệp, nhân dân và các nguồn xã hội hóa khác 383.951 triệu đồng (chiếm tỷ lệ 9,57%).

Đền thơ Hai Bà Trưng - Di sản lịch sử văn hóa cấp Quốc gia và cũng là điểm đến du lịch của huyện Mê Linh

Chương trình xây dựng Nông thôn mới đã tạo ra bộ mặt nông thôn mới khang trang, sạch đẹp, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân, an sinh xã hội được đảm bảo, văn hóa, giáo dục, y tế phát triển, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao.

Nhiều nhóm tiêu chí xây dựng nông thôn mới đạt kết quả cao như: 100% đường trục chính, đường liên thôn được cứng hóa, bê tông, rải nhựa; 100% trạm y tế các xã đã đạt chuẩn theo quy định của Bộ Y tế; 90,1% người dân tham gia BHYT, tỷ lệ hộ gia đình nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%, tỷ lệ đấu nối, cấp nước nước sạch đạt 86%, số hộ gia đình đã được sử dụng nước sạch trên địa bàn huyện là 25.196 hộ; Tỷ lệ gia đình được công nhận và giữ vững danh hiệu “Gia đình văn hóa” đạt 88%, tỷ lệ làng, thôn được công nhận và giữ vững danh hiệu “Làng văn hóa” đạt 85,3%, tỷ lệ tổ dân phố được công nhận và giữ vững danh hiệu là “Tổ dân phố văn hóa” đạt 94,4%; Tỷ lệ hộ nghèo đến hết năm 2020 toàn huyện còn 01 hộ chiếm tỷ lệ 0,001% (toàn thành phố còn 4.463 hộ, chiếm tỷ lệ 5,96%) huyện không còn hộ nghèo thuộc diện chính sách người có công với cách mạng. Hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị luôn được phát huy, có hiệu lực, hiệu quả.

Công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được quan tâm, đạt kết quả tốt. Hoạt động của HĐND huyện và các xã, thị trấn từng bước đổi mới và nâng cao chất lượng. Công tác quản lý, điều hành của chính quyền từ Huyện đến cơ sở được tăng cường. Hoạt động của Uỷ ban MTTQ và các đoàn thể tiếp tục được đổi mới, hướng mạnh về cơ sở, đảm bảo thiết thực, hiệu quả. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từng bước được nâng cao, lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự nghiệp đổi mới, sự lãnh đạo của Đảng tiếp tục được khẳng định.

Với những phấn đấu và nỗ lực phát triển không ngừng, huyện Mê Linh đã được Trung ương và Thành phố trao tặng nhiều bằng khen, danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng để ghi nhận những thành tích đã đạt được trong nhiều năm qua: Huân chương Lao động hạng Ba (2013), Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 2020), Bằng khen của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ năm 2011 và 2020, Bằng khen của Bộ Nông nghiệp và PTNT về sơ kết phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” năm 2018. Danh hiệu Cờ “Đơn vị thi đua xuất sắc” của Thành phố các năm 2010, 2012, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020 và nhiều Bằng khen, danh hiệu thi đua của Trung ương, Thành phố, sở, ban, ngành.

Chương trình xây dựng nông thôn mới của huyện Mê Linh đã làm thay đổi diện mạo nông thôn khang trang, sáng - xanh sạch - đẹp, đời sống nhân dân ngày càng nâng cao. Ngày 8/6/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 690/QĐ-TTg công nhận huyện Mê Linh đạt chuẩn nông thôn mới.

Lễ công bố và đón nhận quyết định của Thủ tướng Chính Phủ công nhận huyện Mê Linh đạt chuẩn Nông thôn mới theo kế hoạch sẽ được tổ chức vào ngày 9 tháng 12 năm 2022. Đây là sự kiện đặc biệt quan trọng và cũng là dịp để huyện giới thiệu, quảng bá thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng, thành tựu trên các lĩnh vực xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch vững mạnh. Mở ra một chặng đường mới, là tiền đề, động lực để Đảng bộ, nhân dân huyện Mê Linh tiếp tục quyết tâm phấn đấu xây dựng huyện đạt chuẩn NTM nâng cao, xây dựng mô hình Thành phố trực thuộc Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới.

Bài, ảnh: Văn Bình