Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu. Ảnh:ST

Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu nhấn mạnh: khu vực nông thôn Việt Nam đang sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng, độc đáo và có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch nông thôn. Sự phát triển của loại hình du lịch này không chỉ đóng góp tích cực vào kinh tế - xã hội mà còn góp phần bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng dân cư nông thôn.

Để hiện thực hóa định hướng đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã giao Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam triển khai nhiệm vụ nghiên cứu “Bộ tiêu chí đánh giá điểm đến du lịch nông thôn gắn với tăng trưởng xanh”. Hội thảo lần này nhằm tham vấn ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý nhằm hoàn thiện bộ tiêu chí theo hướng đầy đủ, rõ ràng nhưng vẫn đảm bảo tính ngắn gọn, dễ hiểu và dễ áp dụng tại các điểm du lịch nông thôn trên cả nước.

Tại hội thảo, ông Đào Đức Huấn – Trưởng phòng OCOP du lịch (Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương) nhắc lại: Ngày 22/2/2022, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025, gồm 11 nội dung thành phần và 6 chương trình chuyên đề. Lần đầu tiên, du lịch nông thôn được đưa thành một chương trình chuyên đề để chỉ đạo thực hiện thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc, gắn với xây dựng nông thôn mới. Cùng với đó, Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới theo Quyết định 922/QĐ-TTg ngày 02/8/2022 đã mở ra khuôn khổ quan trọng để phát huy tiềm năng về nông nghiệp, văn hóa, làng nghề và môi trường sinh thái nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn.

Toản cảnh Hội thảo. Ảnh:ST

Sau hơn 3 năm triển khai, chương trình đã đạt được những kết quả rõ nét. Nhận thức về phát triển kinh tế nông thôn thay đổi mạnh mẽ, từ “làm nông” sang “làm du lịch”, từ sản xuất đơn giá trị sang mô hình kinh tế tích hợp đa giá trị: nông nghiệp – văn hóa – sinh thái – dịch vụ. Du lịch nông thôn đã trở thành động lực kinh tế quan trọng ở nhiều địa phương, góp phần tăng thu nhập, tạo sinh kế tại chỗ và hạn chế tình trạng lao động nông thôn rời quê.

Các mô hình du lịch nông thôn còn tác động tích cực đến việc cải tạo cảnh quan, xây dựng môi trường sống văn minh, sạch đẹp; thúc đẩy bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống để tạo sự khác biệt trong thu hút du khách. Nhiều điểm đến nông thôn đã trở thành “miền quê đáng sống”, ghi dấu trong bản đồ du lịch của từng tỉnh, vùng miền.

Từ thực tiễn đó, ông Đào Đức Huấn khẳng định: Chương trình OCOP và Chương trình phát triển du lịch nông thôn là định hướng phù hợp để phát huy thế mạnh tự nhiên, văn hóa của các địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới bền vững. Các địa phương trên cả nước đã chủ động triển khai và đạt được nhiều kết quả nổi bật.

Định hướng giai đoạn 2026 – 2030, du lịch nông thôn tiếp tục được xác định là một trong các nội dung thành phần quan trọng của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng và ban hành Bộ tiêu chí đánh giá điểm đến du lịch nông thôn gắn với tăng trưởng xanh là hết sức kịp thời, tạo căn cứ thống nhất để triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Tại hội thảo, ông Hoàng Hoa Quân – Phó Trưởng phòng Lữ hành (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) – trình bày Dự thảo Bộ tiêu chí với 36 tiêu chí chia thành 6 nhóm: (1) Hạ tầng; (2) Tài nguyên du lịch; (3) Sản phẩm dịch vụ du lịch và bản sắc văn hóa; (4) Quản lý; (5) Kinh tế – sinh kế – chính sách; (6) Hiệu quả tăng trưởng. Mỗi tiêu chí được thiết kế theo hướng đo lường rõ ràng, bám sát mô hình du lịch nông thôn thực tế. Tổng điểm tối đa của bộ tiêu chí là 100 điểm.

Theo dự thảo, bộ tiêu chí sẽ là công cụ để đơn vị quản lý điểm đến và chính quyền cấp xã tự đánh giá, từ đó lập kế hoạch phát triển du lịch nông thôn theo hướng bền vững. Đối với cấp tỉnh, bộ tiêu chí sẽ hỗ trợ xây dựng bộ chỉ số đánh giá và xếp hạng các làng du lịch xanh. Ở cấp quốc gia, đây sẽ là căn cứ để so sánh, đối chiếu với các bộ tiêu chí của ASEAN, UN Tourism, GSTC và làm cơ sở cho hoạt động quản lý, vinh danh các điểm đến.

Trong quá trình xây dựng, nhóm nghiên cứu đã khảo sát 20 điểm du lịch nông thôn, làm việc với 6 cơ quan quản lý ở địa phương, đồng thời nghiên cứu và so sánh các bộ tiêu chí quốc tế như “Làng du lịch tốt nhất thế giới” của UN Tourism hay “Giải thưởng Du lịch xanh ASEAN”. Các nội dung phù hợp đã được chọn lọc, tích hợp để đảm bảo tính hiện đại nhưng vẫn phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Hội thảo kết thúc với nhiều ý kiến đóng góp thiết thực từ các chuyên gia. Đây sẽ là cơ sở để nhóm nghiên cứu tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện bộ tiêu chí nhằm phục vụ tốt hơn cho quá trình phát triển du lịch nông thôn trong giai đoạn mới – giai đoạn mà tăng trưởng xanh, bền vững và bản sắc văn hóa trở thành những yêu cầu then chốt.