Đồi chè trải dài, nông trại đồng bộ và vườn cây ăn quả bạt ngàn giúp Mộc Châu sở hữu một hệ sinh thái du lịch xanh hiếm nơi nào có được. Ảnh minh họa.

Trên cao nguyên Mộc Châu, hơn 2.100ha chè, 3.000ha rau màu và trên 10.000ha cây ăn quả đã hình thành nền tảng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Từ đó, những sản phẩm, không gian trải nghiệm nông nghiệp đặc trưng cũng ra đời, định vị rõ bản sắc du lịch của địa phương.

Khu du lịch quốc gia Mộc Châu với diện tích hơn 200.000ha – trải dài trên huyện Vân Hồ cũ và thị xã Mộc Châu cũ (nay đã sắp xếp thành các xã mới) – đóng vai trò cửa ngõ kết nối Sơn La với Hà Nội và đồng bằng sông Hồng. Khí hậu mát mẻ quanh năm, cảnh quan rộng mở cùng văn hóa bản địa nguyên sơ giúp nơi đây trở thành điểm đến nghỉ dưỡng và khám phá thiên nhiên hàng đầu phía Bắc.

Không chỉ nổi tiếng với những đồi chè xanh mướt, Sơn La đang đẩy mạnh hình thành các mô hình nông nghiệp xanh phục vụ du lịch. Du khách có thể tham quan trang trại bò sữa, trải nghiệm vùng trồng hoa, khám phá nông trại rau – hoa trong nhà kính hay ghé thăm những vườn mơ, vườn đào, vườn mận… mở cửa đón khách quanh năm. Từ những không gian thuần nông, người dân đã chuyển mình thành những chủ thể du lịch, tạo nên dịch vụ trải nghiệm gắn với đời sống bản địa một cách tự nhiên và hấp dẫn.

Song song với lợi thế nông nghiệp, Sơn La còn sở hữu kho tàng văn hóa đặc sắc của 12 dân tộc thiểu số. Nhiều bản làng vẫn giữ nguyên nếp sinh hoạt, lễ hội và phong tục truyền thống, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng giàu bản sắc. Du khách có thể ghé thăm các bản người Thái, Mông, Dao… để thưởng thức ẩm thực dân tộc, tìm hiểu nghề đan lát, làm giấy dó, nghe dân ca cổ hay xem nghệ nhân trình diễn xòe Thái – nét văn hóa đã trở thành biểu tượng của vùng Tây Bắc.

Mộc Châu trở thành điểm check-in của du khách trẻ. Ảnh minh họa: Chu Khang Long

Mỗi mùa, Sơn La lại mang tới những trải nghiệm khác nhau. Mùa xuân, cao nguyên Mộc Châu khoác lên mình sắc hoa mận, hoa đào, hoa ban trắng xóa khắp triền đồi, tạo nên bức tranh mùa xuân thơ mộng. Mùa hè là mùa trái cây trĩu quả; mùa thu, những cánh đồng cỏ và nông trại bò sữa vào mùa trải nghiệm; mùa đông, biển sương và khí hậu se lạnh lại khiến Mộc Châu trở thành điểm check-in của du khách trẻ.

Không thể không nhắc đến “thủ phủ mận hậu” Mộc Châu với hơn 3.200ha. Mùa thu hoạch, các thung lũng Nà Ka, Mu Náu, Pa Phách luôn tấp nập khách du lịch. Việc tự tay hái mận và thưởng thức ngay tại vườn đã trở thành sản phẩm trải nghiệm đặc trưng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Các nông trại chè cũng là điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá Sơn La. Du khách có thể đi giữa những luống chè xanh mướt, tìm hiểu quy trình sản xuất chè và chụp ảnh tại đồi chè trái tim, đồi chè vân tay – những tọa độ đã quen thuộc trên bản đồ du lịch Mộc Châu. Các trang trại bò sữa mang đến hoạt động phù hợp với gia đình và trẻ nhỏ như cắt cỏ, cho bò ăn, xem quy trình lấy sữa hay trải nghiệm tự tay vắt sữa bò.

Bên cạnh đó, du khách có thể ghé thăm các làng nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát, chế tác đồ thủ công của người Mông, Thái, Dao… Những sản phẩm làm bằng tay, mang hoa văn đặc trưng của từng dân tộc, không chỉ là món quà lưu niệm ý nghĩa mà còn là một phần quan trọng trong câu chuyện du lịch gắn với sinh kế địa phương.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sơn La, tỉnh định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và sản xuất sạch, từ đó tạo nền tảng bền vững cho du lịch nông nghiệp. Người dân được khuyến khích phát triển các mô hình du lịch cộng đồng, trải nghiệm nông nghiệp, “một ngày làm nông dân”, học thu hoạch hoặc trải nghiệm nghề truyền thống.

Định hướng này phù hợp với Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025 (Quyết định 922/QĐ-TTg ngày 2/8/2022). Đây là cơ sở để Sơn La tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ, đưa du lịch nông nghiệp – sinh thái trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh.

Những năm gần đây, du lịch Sơn La tăng trưởng rõ rệt, lan tỏa tích cực tới thương mại, dịch vụ, làng nghề và nhiều lĩnh vực liên quan. Trong bối cảnh du lịch xanh trở thành xu hướng toàn cầu, Sơn La được đánh giá là địa phương sở hữu điều kiện thuận lợi hàng đầu để phát triển du lịch nông thôn. Từ đồi chè, vườn mận, nông trại bò sữa đến bản làng, nghề thủ công… mỗi không gian đều mang giá trị sinh thái và văn hóa riêng, góp phần định hình hình ảnh du lịch nông thôn Sơn La – hiện đại, xanh và đậm bản sắc Tây Bắc.