Những năm gần đây, nhãn xuồng cơm vàng ở xã Khánh Hòa (huyện Châu Phú, tỉnh An Giang) được nhiều người biết đến, phần nào khẳng định được thương hiệu trong và ngoài tỉnh An Giang. Những “trái ngọt” có được nhờ nông dân nơi đây mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Câu chuyện đưa cây nhãn xuồng về xã Khánh Hòa bắt đầu từ ông Nguyễn Văn Thẳng. “Năm 2000, khi tôi đến chơi nhà người bạn ở Vĩnh Long, thấy giống nhãn xuồng này ngon nên mua cây giống về trồng thử. Khi ấy, thấy tôi cải tạo 10 công đất (10.000m2) trồng nhãn và xoài (3 công trồng nhãn, 7 công trồng xoài), nhiều người cười, nói xứ lúa mà đi trồng nhãn. Không ngờ, nhãn phát triển tốt, dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, cho năng suất bình quân 800kg/công, giá bán cao, lợi nhuận rất khá” - ông Thẳng nhớ lại.

Sau hơn 5 năm chăm sóc, vườn nhãn nhà ông đã cho trái với sản lượng ước tính 800kg/công, giá bán tại vườn 40.000-45.000 đồng/kg, doanh thu hơn 30 triệu đồng/công. Nhờ cây nhãn, cuộc sống gia đình ông được cải thiện rõ rệt.

Thấy mô hình của ông Thẳng hiệu quả, nhiều nông dân Khánh Hòa đã đến học hỏi, đặt mua cây giống về cải tạo đất lúa thành vườn nhãn. Đến nay, diện tích nhãn xuồng ở Khánh Hòa hơn 100ha. Năm 2018, THT nhãn xuồng Khánh Hòa được thành lập, thu hút 23 thành viên tham gia, giờ tăng lên 25 thành viên với diện tích 20ha.

Sau khi thành lập, THT nhãn xuồng Khánh Hòa vận động thành viên sản xuất nhãn xuồng áp dụng tiến bộ kỹ thuật, canh tác an toàn. Kết quả, sản phẩm nhãn xuồng của THT được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm, các hộ dân tham gia trồng được cấp mã truy xuất nguồn gốc, trồng theo chuẩn VietGAP. Sản phẩm nhãn xuồng Khánh Hòa xây dựng được thương hiệu riêng, được UBND tỉnh cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao.

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, nhờ thích ứng tốt với thổ nhưỡng, khí hậu vùng đất xã Khánh Hòa, cây nhãn xuồng sinh trưởng tốt, cho sản phẩm với đặc tính cơm vàng, thịt dầy, có mùi thơm đặc trưng và vị ngọt thanh. Từ THT ban đầu, các sở, ngành và địa phương đã hỗ trợ nâng cấp lên thành Hợp tác xã (HTX) Thương mại Dịch vụ Du lịch nông nghiệp Khánh Hòa, trụ sở đặt tại ấp Khánh An (xã Khánh Hòa), thực hiện sản xuất - kinh doanh đa dịch vụ, hướng đến phát triển du lịch nông nghiệp bền vững.

HTX thành lập, diện tích trồng nhãn xuồng tại xã Khánh Hòa tăng lên 130ha, hiện có khoảng 90ha đang cho trái. Từ tháng 7-2021, nông dân bước vào mùa thu hoạch nhãn, với sản lượng bình quân 3-5 tấn/ngày. Theo ước tính của Giám đốc HTX Thương mại Dịch vụ Du lịch Nông nghiệp Khánh Hòa Võ Quốc Thanh, ước sản lượng thu hoạch chính vụ (từ tháng 7 đến 9-2021) khoảng 500 tấn nhãn. Hiện, giá bán tại vườn 35.000 đồng/kg đối với nhãn loại 1 (dưới 55 trái/kg), 30.000 đồng/kg đối với nhãn loại 2 (từ 56-65 trái/kg).

Nếu như trước đây, nhãn xuồng cơm vàng Khánh Hòa thu hoạch không đủ bán thì hiện nay, do tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, lưu thông hàng hóa khó khăn nên đã ảnh hưởng đến tiêu thụ. HTX Thương mại Dịch vụ Du lịch Nông nghiệp Khánh Hòa đang kêu gọi các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên kết, hợp tác phân phối, tiêu thụ sản phẩm.

Mới đây, đoàn công tác của Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư An Giang đã đến khảo sát vùng nguyên liệu để hỗ trợ tiêu thụ. Dự kiến, khi tình hình dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát, trung tâm sẽ phối hợp mở điểm phân phối nhãn xuồng tại phố đi bộ Hai Bà Trưng (góc đường Nguyễn Trãi - Hai Bà Trưng, phường Mỹ Long, TP. Long Xuyên) và điểm giao dịch của Bưu điện An Giang (số 68, đường Hai Bà Trưng, phường Mỹ Long).

Không chỉ được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, sản phẩm đạt OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) 3 sao cấp tỉnh, nhãn xuồng Khánh Hòa có đặc tính cơm vàng, thịt dầy, mùi thơm, vị ngọt thanh, được thị trường ưa chuộng. Nếu được liên kết phân phối tốt, đây là sản phẩm có nhiều tiềm năng phát triển.

Xuân Mạnh(TH)