Nhơn Hải hiện lên như một bán đảo bình yên, nơi biển cả không chỉ ban tặng cảnh sắc mà còn lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa làng chài bền bỉ qua bao thế hệ. Việc tổ chức công bố, giới thiệu sản phẩm du lịch cộng đồng Nhơn Hải năm 2025, không chỉ là sự kiện hành chính, mà còn là dấu mốc khẳng định quyết tâm của chính quyền và người dân địa phương trong hành trình đưa Nhơn Hải trở thành điểm đến du lịch cộng đồng tiêu biểu của khu vực ven biển miền Trung.

Giá trị tài nguyên du lịch cộng đồng

Nhơn Hải gồm ba khu phố Hải Bắc, Hải Nam và Hải Đông, nằm trọn trên bán đảo phía Đông phường Quy Nhơn Đông, với tổng diện tích hơn 1.208 ha, trong đó phía Nam và phía Đông giáp biển, phía Tây và Bắc kết nối thuận lợi với các khu dân cư và không gian phát triển của Khu kinh tế Nhơn Hội.

Dân số tính đến thời điểm ngày 1/10/2025 có 5.511 nhân khẩu, với 1.391 hộ và 44 tổ Nhân dân. Đa số Nhân dân sống chủ yếu dựa vào nghề khai thác, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, một bộ phận kinh doanh dịch vụ, du lịch, buôn bán nhỏ và lao động tự do.

Vị trí này tạo cho Nhơn Hải lợi thế hiếm có, vừa là làng chài truyền thống, vừa là điểm trung chuyển quan trọng trong các tuyến du lịch biển đảo nối Quy Nhơn - Nhơn Lý - Nhơn Châu - Hòn Khô. Từ đây, du khách có thể dễ dàng tiếp cận những thắng cảnh biển nổi tiếng, đồng thời trải nghiệm đời sống bản địa nguyên bản là yếu tố cốt lõi của du lịch cộng đồng.

Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai thơ mộng, bình yên, hiền hòa bên bờ biển.

Ít nơi nào sở hữu hệ sinh thái biển đa dạng như Nhơn Hải. Dọc theo các bãi rạn quanh Hòn Khô - nơi được mệnh danh là “thiên đường biển đảo”, Hải Giang là hệ thống rạn san hô, thảm cỏ biển còn tương đối nguyên vẹn - nơi cư trú của nhiều loài hải sản có giá trị sinh học và kinh tế như tôm hùm giống, nhum biển, sao biển, các loài cá rạn.

Bãi biển Hải Nam, Bãi Bàng 1, Bãi Bàng 2 hay con đường biển người dân quen gọi là Bờ đập - Tường thành cổ tạo nên không gian cảnh quan vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng. Chính sự giao hòa giữa núi, biển và bàn tay con người đã làm nên sức hấp dẫn rất riêng của Nhơn Hải, nơi mỗi buổi bình minh hay hoàng hôn đều mang dáng vẻ nguyên sơ, lắng đọng.

Ngày 23/12/2025, UBND phường Quy Nhơn Đông tổ chức Lễ công bố, giới thiệu mô hình sản phẩm du lịch cộng đồng Nhơn Hải.

Điểm nổi bật trong mô hình du lịch cộng đồng Nhơn Hải là cách tiếp cận quản lý, bảo vệ tài nguyên biển gắn với sinh kế người dân. Các hoạt động lặn ngắm san hô được tổ chức theo khu vực, có giới hạn số lượng, yêu cầu du khách tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn và bảo vệ môi trường biển.

Hệ thống 10 bè lặn ngắm san hô, 4 thúng đáy kính, cùng 8 cano cao tốc vỏ composite đều được quản lý theo quy chế chung, có sự giám sát của Ban Quản lý du lịch cộng đồng và chính quyền địa phương, nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rạn san hô. Du lịch ở Nhơn Hải vì thế không chỉ khai thác, mà còn đồng hành cùng thiên nhiên, để biển tiếp tục nuôi sống con người như đã làm suốt hàng trăm năm qua.

Các hoạt động vui chơi giải trí trên biển Nhơn Hải trong mùa du lịch.

Nhơn Hải hiện có hệ thống giao thông khá đồng bộ, kết nối thuận lợi giữa các khu phố và trung tâm phường Quy Nhơn Đông. Các tuyến đường nội bộ phần lớn được bê tông hóa, thảm nhựa, đảm bảo điều kiện đi lại an toàn cho người dân và du khách. Toàn khu có 10 cơ sở lưu trú (nhà nghỉ, homestay), 7 hộ kinh doanh nhà hàng, 17 xe ô tô phục vụ du lịch, cùng nhiều dịch vụ bổ trợ như xe điện, cắm trại, team building, câu mực đêm, chèo SUP, lặn biển… tạo nên chuỗi trải nghiệm tương đối hoàn chỉnh cho khách tham quan và lưu trú.

Song hành với du lịch sinh thái, du lịch tâm linh là một trụ cột quan trọng trong mô hình du lịch cộng đồng Nhơn Hải. Lăng Ông Nam Hải, nơi diễn ra lễ hội cầu ngư truyền thống vào tháng Hai âm lịch hằng năm, không chỉ là không gian tín ngưỡng mà còn là biểu tượng tinh thần của cư dân miền biển. Các ngôi chùa như Hương Mai, Giác Hải, Dinh Bà cố… tọa lạc giữa cảnh quan núi và biển hài hòa, mang đến cho du khách những khoảnh khắc tĩnh tại, chiêm nghiệm về mối quan hệ giữa con người và biển cả.

Nhơn Hải hiện có hệ thống giao thông khá đồng bộ, kết nối thuận lợi giữa các khu phố và trung tâm phường Quy Nhơn Đông.

Ẩm thực Nhơn Hải là câu chuyện của biển, của lao động và sáng tạo. Những món ăn như bánh xèo mực, bánh bèo nước cá, chả cá, nhum biển, mực một nắng, hay nước mắm truyền thống mang đậm vị mặn mòi của làng chài. Đặc biệt, địa phương hiện có một sản phẩm OCOP rong biển, do Hợp tác xã Thương mại - Dịch vụ - Thủy sản Nhơn Hải sản xuất, mở ra hướng phát triển kinh tế gắn với du lịch trải nghiệm và tiêu dùng bền vững.

Đánh thức những giá trị ngàn đời

Điểm khác biệt cốt lõi của Nhơn Hải chính là vai trò chủ thể của cộng đồng. Người dân không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ, mà còn trực tiếp kể câu chuyện làng biển thông qua từng chuyến thuyền, từng bữa cơm, từng làn điệu bài chòi, bả trạo vang lên bên bãi cát. Các tour trải nghiệm 1 ngày, 2 ngày 1 đêm kết hợp biển đảo - làng chài - tâm linh - ẩm thực bước đầu tạo dấu ấn, giúp du khách “sống như người Nhơn Hải”, chứ không chỉ đến rồi đi.

Lễ hội Cầu ngư tại làng chài Nhơn Hải được tổ chức hằng năm.

Phó Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông Bùi Duy Ninh chia sẻ: Du lịch cộng đồng Nhơn Hải không chạy theo số lượng, mà đặt trọng tâm vào chất lượng trải nghiệm, bảo vệ môi trường biển và gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống. Mỗi người dân vừa là chủ thể hưởng lợi, vừa là người giữ gìn hình ảnh điểm đến.

Phó Chủ tịch Bùi Duy Ninh cho hay: Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện quy chế quản lý du lịch cộng đồng, tăng cường tập huấn cho người dân, siết chặt an toàn giao thông đường thủy, đồng thời mở rộng liên kết với doanh nghiệp để quảng bá hình ảnh Nhơn Hải bài bản, chuyên nghiệp.

Các ngôi chùa như Hương Mai, Giác Hải tọa lạc giữa cảnh quan núi và biển hài hòa, mang đến cho du khách những khoảnh khắc tĩnh tại.

Nhằm đưa sản phẩm du lịch cộng đồng Nhơn Hải hoạt động hiệu quả và phát triển trong tương lai, ông Nguyễn Ngọc Nam - Bí thư chi bộ Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Nhơn Hải chia sẻ: Trước hết phải có cơ chế hoạt động cụ thể và định hướng cho người dân tham gia du lịch cộng đồng Nhơn Hả. Các mô hình du lịch triển khai phải phù hợp với đặc điểm làng chài. Chính quyền - người dân và doanh nghiệp cùng đồng hành, phối hợp, liên kết, để phát triển các mô hình du lịch hiệu quả đúng theo tinh thần Đề án Phát triển du lịch cộng xã Nhơn Hải, thành phố Quy Nhơn mà UBND tỉnh Bình Định - nay là UBND tỉnh Gia Lai đã phê duyệt.

“Tạo được các sản phẩm du lịch như vui chơi giải trí rất được du khách yêu thích. Giữ vững các mô hình trước kia đã có như lặn ngắm san hô, công tác bảo tồn rùa biển, sản phẩm OCOP địa phương làm quà lưu niệm phục vụ du khách sau những trải nghiệm thú vị tại vùng biển Nhơn Hải và thưởng thức ẩm thực đặc sản: bánh xèo mực, bánh xèo nước cá, hải sản. Quy hoạch bãi biển để có không gian riêng dành cho sự kiện team building, sinh hoạt cộng đồng, tiệc vui sum họp gia đình, bạn bè được tổ chức và quản lý chặc chẽ, thu gom rác thải không làm ảnh hưởng môi trường biển”, ông Nguyễn Ngọc Nam nói.

Du khách thích thú chụp hình trên bãi biển Nhơn Hải.

Từ làng chài thuần ngư, Nhơn Hải đang từng bước chuyển mình thành không gian du lịch cộng đồng giàu bản sắc, nơi thiên nhiên - văn hóa - con người hòa quyện trong một chỉnh thể bền vững. Ở đó, mỗi rạn san hô được gìn giữ, mỗi lễ hội được tiếp nối, mỗi món ăn được nâng niu… đều là cách người Nhơn Hải gìn giữ những giá trị ngàn đời của biển trao lại cho mai sau. Quan trọng hơn, Nhơn Hải dành cho du khách đến đây không chỉ ngắm nhìn, mà còn thấu hiểu và yêu mảnh đất làng chài bé nhỏ và bình yên này.