Trọng tâm của Chương trình OCOP là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân (doanh nghiệp, hộ sản xuất) và kinh tế tập thể thực hiện.

Thời gian qua, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được tỉnh tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện và đạt hiệu quả bước đầu. Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chương trình OCOP trong thời gian tới được ngành Nông nghiệp tỉnh xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương; Đồng thời mở ra cơ hội để liên kết nông dân trong xây dựng chuỗi sản xuất, nâng cao giá trị nông sản, phát triển kinh tế nông nghiệp - nông thôn theo hướng bền vững.

Hỗ trợ các chủ thể ocop

Hiện nay, do trên địa bàn tỉnh có nhiều chủ thể hoạt động trong tình trạng sản xuất - kinh doanh nhỏ lẻ và tự phát, nên việc lựa chọn sản phẩm đăng ký tham gia Chương trình OCOP để xét, đánh giá và xếp hạng đạt chuẩn từ 3 sao trở lên là điều không dễ dàng. Theo cán bộ tư vấn, Chương trình OCOP được tỉnh, huyện đồng hành cùng các chủ thể hoàn thiện hồ sơ, xây dựng hình ảnh cho sản phẩm. Tùy vào từng loại sản phẩm mà các cơ quan chức năng sẽ hỗ trợ cụ thể. Nếu sản phẩm là thực phẩm thì cần phải kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn thực phẩm; Sản phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng (áp dụng truy xuất nguồn gốc, thực hiện công bố sản phẩm theo quy định); Đầu tư ý tưởng, sáng tạo ra các sản phẩm mới, sản phẩm có tính đặc trưng của vùng, hoặc tạo sự khác biệt so với sản phẩm cùng loại đang có trên thị trường…

Các cơ quan chức năng còn hỗ trợ các chủ thể thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã và xây dựng vùng nguyên liệu sản phẩm… Bên cạnh đó, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cần ứng dụng công nghệ trong sơ chế, bảo quản; Lựa chọn, thiết kế bao bì đảm bảo tính tiện lợi, an toàn, thân thiện với môi trường, thể hiện đầy đủ thông tin theo đúng quy định và đáp ứng được các tiêu chí về thẩm mỹ.
Bước quan trọng nhất của Chương trình OCOP là đánh giá và xếp hạng sao. Để các sản phẩm tham gia Chương trình OCOP có thể đạt điểm từ 50 trở lên (tương ứng chuẩn xếp hạng từ 3 sao) thì chủ thể doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cần đầu tư vào chất lượng sản phẩm bằng cách áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, sản phẩm cần có chứng nhận quản lý chất lượng tiên tiến: VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, ISO...

Thủ tục hồ sơ đăng ký sản phẩm OCOP

Để tiến hành đăng ký công nhận sản phẩm OCOP, chủ thể OCOP (doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, chủ hộ nông dân sản xuất...) chuẩn bị hồ sơ nộp về UBND cấp huyện, bao gồm:

Phiếu đăng ký ý tưởng sản phẩm, đăng ký sản phẩm; Phương án, kế hoạch kinh doanh sản phẩm; Giới thiệu bộ máy tổ chức; Giấy đăng ký kinh doanh; Các sản phẩm mẫu.

Giấy đủ điều kiện sản xuất; Công bố chất lượng sản phẩm; Tiêu chuẩn sản phẩm; Phiếu kết quả kiểm tra chỉ tiêu an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn công bố; Mã số mã vạch, tem truy xuất nguồn gốc, chứng nhận sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu sản phẩm… Giấy xác nhận, hợp đồng, hóa đơn... chứng minh việc mua bán nguyên vật liệu, hợp đồng, thỏa thuận liên kết. Giấy xác nhận kế hoạch bảo vệ môi trường, chứng minh cam kết, đánh giá tác động môi trường; Chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, chứng minh hệ thống quản lý đạt tiêu chuẩn; Tài liệu, minh chứng hoạt động kế toán của cơ sở; Hợp đồng, cam kết, xác nhận về phân phối sản phẩm, xuất khẩu sản phẩm, hoạt động xúc tiến thương mại... Bản sao tờ rơi, hình ảnh, phim, ghi âm... minh chứng về câu chuyện của sản phẩm; Tài liệu, minh chứng về hoạt động kiểm soát chất lượng sản phẩm theo từng lô sản xuất; Giải thưởng của sản phẩm, bình chọn của các tổ chức uy tín trong nước và quốc tế...

Sau đó, các cơ quan cấp huyện, thị, thành phố sẽ đánh giá, bình chọn. Các sản phẩm được chọn sẽ hoàn thiện hồ sơ đề xuất đánh giá, phân hạng sản phẩm cấp tỉnh trình Hội đồng thẩm định cấp tỉnh.

Bài, ảnh: Hải Nam