Thành công của mô hình góp phần hình thành chuỗi liên kết, mở ra hướng làm ăn mới cho người nông dân ở địa phương.

Điều khiển từ xa bằng điện thoại

Mô hình trồng nấm bào ngư công nghệ cao do anh Lê Huỳnh Kha Luân (31 tuổi, ở thị trấn Diêu Trì, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định), cùng nhóm bạn có chung niềm đam mê trồng nấm khởi xướng cách đây 2 năm.

Trồng nấm bào ngư công nghệ 4.0 của nhóm bạn trẻ ở Bình Định.

Theo anh Luân, các thành viên trong nhóm đều học trái ngành, người học ngành ngân hàng, người kỹ thuật, xây dựng… chẳng liên quan đến sản xuất nông nghiệp. Song tất cả đều có chung đam mê trồng nấm nên cùng nhau nghiên cứu phát triển mô hình trồng nấm theo công nghệ cao. Hiện, công việc trồng nấm vẫn chỉ là nghề “tay trái”, làm thêm của các thành viên trong nhóm.

Chia sẻ về cơ duyên để 4 người cùng góp vốn đầu tư thực hiện mô hình này, anh Luân nói: "Chúng tôi có một người bạn từng đầu tư xây dựng nhà trồng nấm, nhưng làm theo kiểu người dân mình làm thông thường phụ thuộc vào thời tiết nên liên tiếp thất bại. Trước khi quyết định theo con đường trồng nấm bào ngư, các thành viên đã đi rất nhiều nơi để tìm hiểu, học tập và nhận thấy người dân trồng nấm theo quy mô hộ gia đình rủi ro cao, không hiệu quả".

Nấm trồng trong nhà kín thuận loại có thể kiểm soát, chăm sóc qua điện thoại thông minh.

Trong khi đó, xuất phát từ xu hướng, nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng chuộng các sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn. Do vậy, nhóm thực hiện mô hình trồng nấm áp dụng công nghệ tự động, tất cả quá trình từ kiểm soát, chăm sóc chỉ cần thao tác trên điện thoại thông minh.

Theo anh Luân, nhà trồng nấm được bố trí giàn làm mát, quạt hút và giàn phun sương công nghệ Thụy Sĩ do Việt Nam lắp ráp, hoàn toàn tự động.

“Việc vận hành nhà nấm thông qua điện thoại thông minh. Nếu nhiệt độ trong nhà trồng tăng cao, giàn làm mát tự động bật lên để điều hòa nhiệt độ ổn định 25-26 độ C. Hoặc nếu độ ẩm trong nhà trồng không đủ để nấm mọc thì giàn phun sương tự động bật để bổ sung độ ẩm cho nhà nấm mà không cần tác động của con người” - anh Luân chia sẻ.

Nếu độ ẩm thấp thì điều khiển phun hơi nước, còn cao thì điều chỉnh thấp đồng thời bật quạt thông hơi.

Anh Luân cũng chia sẻ thêm, nấm bào ngư nói riêng cũng như các loại nấm khác rất dễ bị nấm mốc tấn công. Do vậy, ngoài các yếu tố kỹ thuật, đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm thì mỗi lần thu hoạch nấm xong phải vệ sinh sạch sẽ phôi nấm.

Cam kết bao tiêu sản phẩm cho nông dân

Dẫn chúng tôi tham quan nhà trồng nấm rộng khoảng 200m2, được áp dụng công nghệ cao, anh Luân cho biết, nhà trồng nấm để được 80 kệ, mỗi kệ để được 320 phôi nấm.

Như vậy, có 25.600 bịch phôi nấm với năng xuất tối thiểu 300 gram/bịch phôi, mỗi vụ sẽ khai thác được trên 7 tấn nấm. Với giá bao tiêu 30.000 đồng/kg, người trồng thu nhập khá ổn định, lại ít nhân công, đặc biệt ít rủi ro.

Trồng nấm bào ngư công nghệ 4.0, ngồi một chỗ bắt nấm lên theo ý muốn.

Theo anh Luân, để đầu tư cho nhà trồng nấm công nghệ cao từ xây dựng nhà xưởng, kệ, thiết bị máy móc tốn chi phí 300- 500 triệu đồng. Đây là số tiền khá lớn đối với người mới khởi nghiệp, nhất là nông dân.

Tuy nhiên, bù lại số lượng bịch phôi sản xuất ra tương đối lớn từ 100.000-200.000 bịch phôi. Nếu sản xuất nấm lệ thuộc nhiệt độ ngoài trời thì chỉ có thể làm từ 10.000 bịch phôi trở lại, rủi ro rất cao.

“Nấm bào ngư phát triển tốt ở nhiệt độ 25 - 26 độ C, trong khi đó thời tiết ở miền Trung khắc nghiệt. Do vậy, mô hình trồng nấm công nghệ cao của nhóm chúng tôi sẽ tự động điều khiển nhiệt độ, độ ẩm đảm bảo nấm được sinh trưởng, phát triển trong điều kiện tốt nhất.

Đặc biệt, nếu bịch phôi nấm trồng theo công nghệ cao cho thu hoạch tối đa 10 lần, thì bịch phôi nấm trồng phụ thuộc nhiệt độ bên ngoài chỉ 7 lần, thậm chí chỉ 1 lần thì người trồng nấm chỉ thua lỗ ” - Luân chia sẻ.

Tỷ lệ phôi nấm trồng trong nhà kín rất thấp, ít bị nấm mốc gây hại nên năng suất tăng cao.

Anh Luân chia sẻ thêm, hiện tại mô hình trồng nấm bào ngư công nghệ cao của nhóm đang tạo việc làm thường xuyên cho 3-4 lao động ở địa phương. Đặc biệt, có 7 hộ nông dân liên kết sản xuất, mỗi hộ có thể sản xuất hơn 20.000 bịch phôi/chu kỳ. Sản phẩm nấm bào ngư của nhóm được Hợp tác xã Sản xuất-Thương mại-Dịch vụ tổng hợp Diêu Trì bao tiêu toàn bộ với giá 30.000/kg nấm tươi.

Ngoài ra, sản phẩm cung cấp cho các chợ đầu mối ở khu vực miền Trung-Tây Nguyên, ra Đà Nẵng.

Ông Phan Văn Khiêm - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Tuy Phước (tỉnh Bình Định) - nhận xét: Mô hình trồng nấm bào ngư của nhóm Lê Huỳnh Kha Luân là một mô hình mới, bước đầu cho kết quả tốt. Địa phương rất quan tâm, nếu thực sự hiệu quả sẽ thông qua các mô hình khuyến nông để hỗ trợ, mở rộng để phát triển mô hình trồng nấm này tại địa phương.

Bài và ảnh: Doãn Công/Dân trí