Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: Hạnh Nhung

Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo các Sở Công Thương địa phương, đại diện hiệp hội, chuyên gia, nhà khoa học cùng nhiều doanh nghiệp và cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh: Hoạt động bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đã trở thành một trong những nội dung quan trọng của chính sách khuyến công, triển khai đồng bộ trên cả nước. Chương trình không chỉ góp phần tôn vinh những sản phẩm có giá trị, mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế sản phẩm công nghiệp nông thôn Việt Nam trên thị trường trong và ngoài nước.

Tính đến hết năm 2024, đã có 4.154 sản phẩm được chứng nhận cấp tỉnh, 2.111 sản phẩm cấp khu vực và 686 sản phẩm cấp quốc gia. Những con số này cho thấy sức lan tỏa và tác động tích cực của hoạt động bình chọn trong việc quảng bá thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nông thôn.

Tuy vậy, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đã có sự điều chỉnh đáng kể, do đó các Thông tư hướng dẫn về công tác bình chọn cũng đã bộc lộ một số bất cập.

Thực tế, việc tổ chức bình chọn theo 4 cấp hiện nay chưa còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quy trình còn tồn tại thủ tục hành chính chưa tinh gọn; một số khái niệm, thuật ngữ thiếu rõ ràng, chưa thuận tiện trong triển khai; bộ tiêu chí đánh giá sản phẩm cần được chuẩn hóa theo định hướng phát triển mới.

Chính vì vậy, việc xây dựng Thông tư thay thế Thông tư 26/2014 và 14/2018 là cần thiết. Dự thảo Thông tư mới hướng tới khắc phục hạn chế, kế thừa điểm mạnh, đồng thời bổ sung nhiều nội dung đổi mới: không phát sinh thủ tục hành chính, thúc đẩy ứng dụng nền tảng số, nâng cao tính minh bạch, đồng bộ giữa các cấp tổ chức.

Tại Hội thảo, bà Đinh Thị Huyền Linh - Trưởng phòng Khuyến công Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đã trình bày quá trình xây dựng và các nội dung chính của Dự thảo Thông tư, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu hoàn thiện cơ chế, nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Theo dự thảo, chương trình bình chọn được tổ chức ở 3 cấp: xã, tỉnh và quốc gia, với mục tiêu phát hiện, tôn vinh các sản phẩm có chất lượng, thiết kế sáng tạo, tiềm năng ứng dụng khoa học công nghệ, từ đó hỗ trợ sản xuất và mở rộng thị trường.

Các sản phẩm tham gia phải đáp ứng điều kiện sản xuất hợppháp, đảm bảo tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn, sở hữu trí tuệ, đồng thời có khả năng sản xuất hàng loạt. Ba nhóm sản phẩm chính gồm: thủ công mỹ nghệ; chế biến nông, lâm, thủy sản và thực phẩm; thiết bị, máy móc, phụ tùng cơ khí và các sản phẩm công nghiệp phục vụ sản xuất – tiêu dùng.

Hoạt động bình chọn cấp xã, cấp tỉnh sẽ diễn ra 2 năm/lần vào năm chẵn; cấp quốc gia tổ chức vào năm lẻ. Các sản phẩm được công nhận sẽ được cấp Giấy chứng nhận có hiệu lực 36 tháng, đồng thời được phép in logo chương trình trên bao bì, được hỗ trợ kinh phí khuyến công, quảng bá truyền thông và ưu tiên tham gia các chính sách phát triển.

Bộ Công Thương cũng quy định cụ thể quyền lợi, trách nhiệm của cơ sở công nghiệp nông thôn có sản phẩm đạt giải; trách nhiệm của Hội đồng bình chọn, Ban Giám khảo, cũng như vai trò của Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công trong việc điều phối chương trình.

Tại Hội thảo, đại diện Sở Công Thương các địa phương, hiệp hội ngành hàng và chuyên gia đã thảo luận về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình bình chọn; đồng thời đóng góp nhiều ý kiến cụ thể vào dự thảo Thông tư, đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện trong thời gian tới.

Dự kiến, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công sẽ tiếp tục tổ chức sự kiện tương tự tại Thanh Hóa để tiếp tục lắng nghe ý kiến từ các địa phương miền Trung và miền Nam trước khi hoàn thiện, trình ban hành Thông tư. Dự thảo Thông tư trình Bộ trưởng sẽ tiếp tục được cập nhật các ý kiến đóng góp để sớm hoàn thiện; ban hành theo tiến độ trong tháng 11/2025./.