Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ phóng viên các cơ quan báo chí tại Thủ đô Hà Nội tháng 5-1968.

Ngày 21/6/1925, báo Thanh niên ra số đầu tiên, khai sinh dòng báo chí cách mạng Việt Nam, với sứ mệnh mang theo một con đường cách mạng mới. Đó là sự kết hợp giữa Chủ nghĩa Mác - Lênin và phong trào công nhân cùng phong trào yêu nước Việt Nam. Trên bước đường cứu nước, người thanh niên yêu nước đồng thời cũng là người thầy của nền báo chí cách mạng Việt Nam - Nguyễn Ái Quốc - đã nhận thức sâu sắc rằng một trong những vũ khí sắc bén của lực lượng cách mạng tiên phong chính là báo chí. Năm 1922 tại Pháp, Người lập báo Người cùng khổ nhằm trang bị lý luận, huấn luyện cán bộ, chuẩn bị về tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Người đã sáng lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, đồng thời xuất bản báo Thanh niên - tờ báo đánh dấu sự khai sinh của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

“Báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành với con đường cách mạng của Đảng và Bác Hồ, đồng hành với lịch sử đấu tranh vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Báo chí cách mạng có thể nói đã hoàn thành sứ mệnh rất vẻ vang, đó là kiên định Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng. Trong tất cả các thời kỳ, báo chí đều xứng đáng là một trong những lực lượng xung kích tiên phong, vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng”, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương - chia sẻ.

“Hàng trăm nhà báo đã có mặt trên các chiến trường, qua các thời kỳ đã không ngại gian khó, hy sinh, cống hiến tất cả để hoàn thành nhiệm vụ của mình. Có thể nói, trong kháng chiến, không có chiến trường nào, không có chiến dịch lớn nào, không có địa bàn nào là không có phóng viên. Chúng ta đã có hơn 500 nhà báo hy sinh. Điều đó nói lên sự ác liệt của cuộc chiến đấu, đồng thời thể hiện tinh thần hy sinh của những người làm báo. Tôi đã gọi những người đồng nghiệp của mình là những người chép sử bằng máu trong lửa đạn”, nhà báo Trần Mai Hưởng - Nguyên Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam cho biết.

Sau ngày thống nhất đất nước, báo chí ở nước ta đã phát triển khá nhanh về số lượng và chất lượng, hình thành hệ thống thông tấn báo chí, phát thanh truyền hình rộng khắp cả nước. Nổi bật có loạt bài Những việc cần làm ngay của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, với ý nghĩa coi trọng thực tiễn, nói đi đôi với làm. Đồng chí tập trung vào mặt trận chống tiêu cực, với quan niệm phải quyết liệt sống tiêu cực thì nhân tố mới mới thật sự có chỗ đứng, giống như có nhổ sạch cỏ dại, diệt sâu rầy thì lúa mới mọc lên vậy.

Trên mặt trận đấu tranh phòng chống tham nhũng, báo chí có sức mạnh đặc biệt và tiên phong ở tuyến đầu. Báo chí góp phần phanh phui những vụ việc, giám sát việc thực thi của các cơ quan chức năng, tuyên truyền cổ vũ nhân dân tham gia đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Báo chí vừa là tai mắt của Đảng vừa là cầu nối của Đảng với nhân dân trong công cuộc đấu tranh chống tham nhũng.

Những bước chuyển mình mạnh mẽ trong thời đại công nghệ số

Sự phổ biến của các thiết bị di động và nền tảng truyền thông xã hội đã định hình lại việc tiêu thụ và phổ biến tin tức trong thời đại kỹ thuật số. Báo chí phải tập trung vào việc chọn lọc thông tin, phân tích, giải đáp và đưa ra dự báo tin cậy. Chuyển đổi số là đường băng nền Việt Nam tăng tốc và cất cánh. Trên đôi cánh một bên là công nghệ, một bên là sức mạnh tinh thần tự do, báo chí truyền thông góp phần hoạt động hiệu quả hơn, từng bước làm trong sạch không gian mạng, chủ động cảnh báo khi phát hiện những thông tin sai lệch, cung cấp trở lại thông tin chính thống, phản ánh đúng dòng chảy Việt Nam…

Hội thảo Kỷ niệm 100 năm báo chí cách mạng Việt Nam đã khẳng định những đóng góp to lớn của báo chí cách mạng Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc qua các chặng đường lịch sử. Đây là diễn đàn khoa học để các chuyên gia nhà khoa học, các thế hệ nhà báo, nhà lãnh đạo, quản lý về báo chí trao đổi, thảo luận những vấn đề lý luận và thực tiễn về lịch sử hình thành và phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam, từ đó rút kinh nghiệm, đề xuất phương hướng, giải pháp phát triển báo chí phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, quá trình toàn cầu hóa với sự bùng nổ của công nghệ số trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IOT), mạng xã hội không chỉ mang đến những cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với báo chí cách mạng Việt Nam.

‘Báo chí đã làm rất tốt công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về kỷ nguyên mới, về cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, về nỗ lực quyết tâm xử lý các điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển của đất nước. Qua đó, báo chí cách mạng Việt Nam đã thực sự hòa mình vào dòng chảy của thực tiễn cuộc sống, thể hiện rõ vai trò dẫn dắt tư tưởng và đồng hành trước những bước đi lớn của Đảng, tạo sự lan tỏa, niềm tin, trách nhiệm, khát vọng phát triển trong mọi tầng lớp nhân dân. Những đóng góp ấy không chỉ là thành quả lao động sáng tạo mà còn minh chứng cho bản lĩnh trí tuệ và trách nhiệm xã hội của đội ngũ báo chí trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình’, Tổng Bí thư Tô Lâm nhận định.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, kỷ nguyên mới đòi hỏi báo chí phải phát triển tương xứng, vươn mình cùng dân tộc, xứng tầm nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Theo báo cáo hiện nay cả nước có hơn 800 cơ quan báo chí, trong đó nhiều cơ quan báo chí là đơn vị truyền thông chủ lực đa phương tiện với quy mô và uy tín nâng tầm khu vực và quốc tế những người làm báo không chỉ cần làm chủ công nghệ hiện đại mà còn cần có bản lĩnh chính trị vững vàng nhằm góp phần phản ánh trung thực dòng chảy tin tức của xã hội Việt Nam thổi lên khát vọng Việt Nam cùng cường thịnh vượng trong bối cảnh hiện nay báo chí đã đồng hành với những chủ trương đường lối lớn của đảng và nhà nước.

“Có người nói nội dung là vua thì công nghệ ở đâu? Công nghệ vô cùng quan trọng. Vừa phải có nội dung tốt nhưng chúng ta phải sử dụng được các thành tựu về công nghệ, để đảm bảo cho nội dung tốt được truyền tải mạnh trên các phương tiện truyền thông hiện đại. Hiện nay, trong thời đại truyền thông kỹ thuật số, chúng ta phải thay đổi phương thức làm nghề. Nhưng dù là phương thức làm nghề có thay đổi như thế nào thì đạo đức làm nghề, lý tưởng làm nghề và tâm thế làm nghề của chúng ta không thể khác. Chúng ta làm nghề với phương châm khách quan, công tâm, tôn trọng sự thật, bảo vệ công lý và lẽ phải, vì lợi ích của cộng đồng của đất nước và nhân dân. Tính chuyên nghiệp và độ tin cậy, sức thuyết phục chính là lợi thế của báo chí trong thời đại truyền thông kỹ thuật số”, nhà báo Hồ Quang Lợi - Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ.

Với truyền thống vẻ vang được hun đúc qua một thế kỷ, với bản lĩnh chính trị vững vàng, báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, viết tiếp những trang sử hào hùng vì một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình.