Dân Hạ là một xã miền núi thuộc huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình. Nơi đây có địa hình tương đối phức tạp, được phân chia thành 03 vùng rõ rệt. Vùng cao, vùng trung du và vùng hạ lưu Sông Đà. Phía Đông Bắc giáp xã Mông Hóa và xã Trường Sơn - huyện Lương Sơn; phía Tây giáp xã Hợp Thanh và thị trấn Kỳ Sơn; phía Nam giáp xã Độc Lập. Địa bàn có tuyến quốc lộ 6 Hà Nội - Hòa Bình, đường Hòa Lạc - Hòa Bình, đường 4 45 Pheo chẹ, đường 448 Dân Hạ - Độc Lập và đường thủy Sông Đà chạy qua.

Toàn xã có tổng diện tích đất tự nhiên là 3.696,71 ha. Địa giới hành chính xã chia thành 11 xóm, đến tháng 3 năm 2019 sát nhập còn 9 xóm với tổng số 1.367 hộ và 5.756 nhân khẩu. Xã Dân Hạ có 03 dân tộc chính, trong đó dân tộc Mường chiếm 60%; dân tộc Kinh 35%; dân tộc Dao và một số dân tộc khác là 5%.

Ông Nguyễn Hữu Thi, Chủ tịch UBND xã Dân Hạ.

Thu nhập chính của người dân chủ yếu là nông lâm nghiệp, thủy sản, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Hiện nay trên địa bàn xã đang phát triển các ngành nghề mới, như: dịch vụ, làm chổi chít, đóng gạch bờ lốc và may mặc,… đem lại thu nhập đáng kể cho người dân, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động. Thu nhập bình quân đầu người năm 2011 đạt 20 triệu đồng, đến năm 2018 đạt 36,9 triệu đồng/người/năm. Đời sống của người dân được nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần.

Thực hiện Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020, xã Dân Hạ kiện toàn Ban chỉ đạo và bộ máy giúp việc cho Ban chỉ đạo; giữ ổn định công tác tổ chức khi có thay đổi nhân sự trong ban quản lý, ban vận động và ban phát triển xóm. Ban quản lý Chương trình mục tiêu Quốc gia Nông thôn mới năm 2019 có kế hoạch phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong ban quản lý, từ đó có phương án và giải pháp tổ chức thực hiện đảm bảo kế hoạch, đạt kết quả cao.

Về Công tác quy hoạch, năm 2014 UBND huyện có Quyết định số 631/QĐ-UBND ngày 31/5/2014 về việc phê duyệt đồ án quy hoạch xây dựng Nông thôn mới xã Dân Hạ của UBND huyện Kỳ Sơn đã công bố công khai ở trung tâm xã và 11 khu dân cư. Năm 2015, UBND huyện ban hành Quyết định số 3235/QĐ-UBND ngày 31/12/2015 của UBND huyện Kỳ Sơn về việc phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng Nông thôn mới khu trung tâm xã Dân Hạ. Ban quản lý đã xây dựng Quy chế quản lý quy hoạch Nông thôn mới được UBND huyện Phê duyệt tại Quyết định số 1769/QĐ-UBND ngày 30/8/2017 về ban hành quy chế quản lý quy hoạch xây dựng Nông thôn mới của xã Dân Hạ.

Trụ sở UBND xã Dân Hạ.

Về phát triển cơ sở hạ tầng và kinh tế xã hội: Tổng kinh phí thực hiện từ năm 2011 - 2018 là 7 tỷ 246 triệu 748 nghìn đồng. Trong đó, nhân dân hiến 9.900m2 đất, quy thành tiền là 2 tỷ 531 triệu đồng. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp được tưới tiêu 140,8 ha/158 ha, đạt 88,6%. Hệ thống mương, bai thường xuyên được tu sửa và nạo vét theo kế hoạch, đảm bảo phục vụ tưới tiêu cho sản xuất. Hàng năm UBND xã ban hành quyết định kiện toàn Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, xây dựng phương án, kế hoạch phòng chống thiên tai cấp xã theo Luật; đáp ứng công tác phòng chống thiên tai tại chỗ.

Trong những năm qua, được sự quan tâm, lãnh đạo, đầu tư của Tỉnh, Huyện và sự tập trung lãnh đạo, tổ chức thực hiện của các ban, ngành về xây dựng Nông thôn mới đến nay đã đạt được những kết quả tích cực, như vận động nhân dân trồng những loại cây cho năng suất và giá trị kinh tế cao. Các loại cây trồng truyền thống như: dưa chuột, lúa, ngô,… bà con đã chủ động chọn con giống mang tính giá trị kinh tế như chăn nuôi bò, dê, gà, lợn, nuôi ong lấy mật và các mô hình cải tạo vườn tạp, như trồng các loại cây có múi. Đối với mô hình nuôi ong lấy mật, năm 2018 trên địa bàn xã có trên 1.500 đàn ong lấy mật, ước thu khoảng 17 tấn mật/năm, tương đương 850 triệu đồng. Hiện nay xã Dân Hạ có 03 hộ dân tham gia dự án trồng cây sachi với diện tích hơn 2ha, do Công ty cổ phần INCA Việt Nam đứng ra đầu tư và bao tiêu sản phẩm.

Các ngành nghề được người dân chú trọng và ngày càng phát triển các xưởng cơ khí nhỏ, phát triển và duy trì các nghề thủ công như chổi chit đem lại thu nhập ổn định cho bà con lúc nông nhàn. Tính đến năm 2019, xã có 12 xưởng chổi chit, thu hút hơn 400 lao động; 09 cơ sở đóng gạch bờ lốc xi măng và các xưởng làm đồ mộc.

Thực hiện Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án “Đào tạo nghề lao động nông thôn đến 2020”, năm 2017 đào tạo nghề may cho 235 học viên nữ tham gia các lớp nghề; năm 2018 đào tạo nghề may cho 120 học viên và 04 lớp nghề khác. Con em của địa phương đã được các doanh nghiệp đứng trên địa bàn tạo việc làm ổn định với thu nhập bình quân 4-5 triệu đồng/tháng.

Công tác giảm nghèo và an ninh xã hội được đảm bảo; Giáo dục nông thôn được quan tâm; Phát triển y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân; nâng cao chất lượng đời sống văn hóa người dân trên địa bàn xã. Đảm bảo vệ sinh môi trường. Nâng cao chất lượng, phát huy vai trò của Tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trong xây dựng Nông thôn mới. Giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội nông thôn.

Ông Nguyễn Hữu Thi, Chủ tịch UBND xã Dân Hạ cho biết: Sau 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới, xã Dân Hạ đã đạt được những kết quả quan trọng như: Bộ mặt nông thôn ở xóm, làng được đổi mới văn minh hơn, cơ sở hạ tầng thiết yếu được nâng cấp, hệ thống chính trị sơ sở tiếp tục được củng cố; thu nhập và điều kiện sống của nhân dân được cải thiện và nâng cao. Từ khi bắt đầu triển khai xây dựng Nông thôn mới, xã chỉ đạt 3/19 tiêu chí. Qua 10 năm triển khai thực hiện xã đã đạt 19/19 tiêu chí về xây dựng Nông thôn mới, được UBND tỉnh Hòa Bình công nhận xã đạt danh hiệu “Xã đạt chuẩn nông thôn mới” năm 2018 theo Quyết định số 3070/QĐ-UBND ngày 28/12/2018.

Bài và ảnh: Văn Bình