Hội An là một thành phố cổ cực kỳ nổi tiếng về văn hóa, ẩm thực, du lịch, làng nghề… tại Việt Nam, nơi du khách có thể thưởng thức những món ăn địa phương đặc trưng như Cao lầu, xí mà, hến trộn, chè bắp, mì Quảng và nhiều loại bánh đặc trưng, trong đó bánh phu thê Hội An tuy có vẻ ngoài không quá nổi bật nhưng được chế biến rất kỳ công, từ khâu chọn lọc nguyên liệu cho đến khi thành phẩm.

Bánh phu thê là một món bánh cổ truyền, có từ rất lâu ở Hội An và một số vùng miền khác được làm từ bột gạo, nhân bánh được làm từ đậu xanh, đường, dừa và một số gia vị khác. Bánh có vị ngọt, thơm và có độ dẻo, giòn vừa phải đã trở thành một phần không thể thiếu của văn hóa ẩm thực địa phương.

Bánh phu thê còn có tên gọi là bánh su sê, đây là một loại bánh được bán phổ biến ở những gánh hàng rong quen thuộc của Hội An. Bánh được làm từ bột lọc là chính, món bánh hấp dẫn này có màu vàng nhạt có lẫn chút dừa. Chính sự đơn giản này đã mang lại nét đặc trưng riêng biệt của nó, vừa dẻo dẻo của bột gạo lại thêm độ giòn sần sật, cùng chút ngọt dịu của vị đường mật, béo thơm của những sợi dừa mang đến cho thực khách cảm giác thanh mát khi ăn mà không bị ngán, nhất là lúc sang hè.

Các bậc cao niên phố cổ kể rằng, khi phố cổ Hội An ngày xưa là một thương cảng sầm uất “trên bến dưới thuyền” với nhiều tàu buôn nước ngoài đến giao thương thì trước lúc người chồng xuống thương thuyền đi buôn ở phương xa, người vợ làm bánh “su sê” tặng chồng mang theo và thề rằng cho dù xa nhau nhưng lòng nàng vẫn luôn luôn chung thủy, trong trắng, đậm đà như chiếc bánh. Chồng cảm động đặt tên cho bánh là phu thê (vợ chồng).

Nhưng chẳng ngờ đến phương xa, người chồng thấy “ánh trăng tỏ quên ngọn đèn khuya” và không muốn quay về. Người vợ ở nhà biết tin liền làm bánh “phu thê” gửi cho chồng kèm theo hai câu thơ nhắn: “Từ ngày chàng bước xuống ghe / Sóng bao nhiêu đợt, bánh phu thê sầu bấy nhiêu”. Nhận được bánh và lời nhắn của vợ, người chồng hối hận liền tức tốc quay về, sau bao năm lang bạt thương hồ. Đó là chuyện ngày xưa. Còn ngày nay, để làm bánh phu thê, người dân phố cổ Hội An phải chọn loại gạo nếp hương, đem vo sạch, để ráo nước và xay thành bột. Sau đó, lọc lấy tinh bột nếp. Một ký gạo nếp thường chỉ lấy được 4 lạng tinh bột. Bột lọc đó lại đem xay cho thật nhuyễn rồi phơi hoặc sấy khô để qua hơn 10 ngày mới đem ra làm bánh.

Để tạo ra một chiếc bánh phu thê, người ta dàn mỏng bột lên khuôn, đặt nhân dừa, đậu xanh vào một đầu rồi đắp phần bột còn lại lên nhân, sau đó gói lá chuối lại theo hình khối tam giác và mang hấp cách thuỷ. Ngoài ra, trong các dịp cưới, hỏi, bánh phu thê được gói trong lá dừa hình hộp trông khá đẹp mắt được dùng để làm lễ vật đựng tráp trong ngày ăn hỏi.

Bánh phu thê khá giản dị, không màu sắc sặc sỡ, không cầu kỳ trong kiểu dáng nhưng khi bóc bánh đặt trên lá màu xanh thì người thưởng thức sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi toàn thân bánh có màu vàng óng ánh như mật ong với những sợi dừa trắng muốt nằm trong ruột bánh trong suốt lẫn với nhân đậu xanh và dừa, ăn nhiều mà không ngán bởi cái hương vị rất riêng, đằm thắm, đậm đà, thân thiện như người dân Hội An.

Du khách đến Hội An, ngoài thưởng thức các món như hến xào, bánh tráng đập, cao lầu…còn có dịp thưởng thức bánh phu thê và mua về làm quà cho người thân. Tuy nhiên, bánh này không để được lâu. Khi mua, chú ý phải lựa mua bánh có chất lượng, mới làm và cần nên mua nơi sản xuất và bán bánh có uy tín với giá khoảng 10.000 đồng/ cái.

Nếu được làm hoàn toàn bằng các nguyên liệu tự nhiên, một chiếc bánh phu thê có thể để được khoảng 2 - 3 ngày ở bên ngoài với thời tiết ổn định, không quá nóng. Tuy nhiên, khi được bảo quản trong tủ lạnh thì thời hạn của bánh có thể kéo dài từ 4 - 5 ngày. Trước khi ăn, bạn nên đem bánh đi hấp nóng để bánh được dẻo và ngon hơn.

Bánh phu thê chính là loại bánh thường thấy trong các đám cưới, hỏi với ý nghĩa nhắn nhủ các đôi vợ chồng sống chung thủy bên nhau, đây là một đặc sản mà đến Hội An các bạn sẽ dễ dàng bắt gặp trên nhiều con phố, một món ăn chơi dân dã nhưng cũng không thể thiếu trong mâm cỗ, mâm lễ mỗi dịp lễ Tết, cưới hỏi của người dân Quảng Nam.