Xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ, cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh khoảng 60km, là một trong hai xã có nghề làm muối lâu đời. Nhờ vào điều kiện thiên nhiên, diện tích đất rộng lớn, xã tập trung sản xuất, xuất khẩu muối, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân cũng như phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, muối Lý Nhơn được xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, cung cấp lượng muối lớn trở thành một trong những nơi sản xuất quan trọng của ngành diêm nghiệp hiện nay.

Nghề làm muối Lý Nhơn hình thành và lưu truyền từ lâu đời, theo thời gian việc sản xuất muối truyền thống chuyển đổi sang phương thức làm muối trên ruộng trải bạt. Nhờ đó, việc sản xuất dần dần cải thiện, chất lượng tăng, năng suất tăng. Diện tích đất làm muối tại Cần Giờ là 1200ha. Theo thống kê năm 2019, làng nghề muối Lý Nhơn có 487 hộ làm nghề, tạo việc làm cho 1.470 người. Diện tích sản xuất trong niên vụ 2019 là 986ha. Bao gồm: Diện tích sản xuất muối bạt 964ha; Diện tích sản xuất muối đất 22ha; sản lượng muối niên vụ 2019 là 66.784 tấn (sản lượng muối bạt: 65.552 tấn; Sản lượng muối đất: 1.232 tấn).

Từ tháng 12 đến tháng 5 dương lịch là khoảng thời gian thích hợp nhất để thu hoạch muối. Mỗi năm, nếu thời tiết thuận lợi, sản lượng muối sản xuất được 80 – 90 nghìn tấn. Đầu năm 2022, do ảnh hưởng từ thời tiết, năng suất giảm một nửa, nhưng bù lại giá muối tăng gấp đôi so với năm ngoái, dao động 2.100 – 2.200 đồng/1kg.

Nhận thấy tiềm năng mà làng nghề mang lại, thành phố Hồ Chí Minh tập trung định hướng phát triển làng nghề muối Lý Sơn theo chương trình OCOP. Dựa trên tinh thần đó, xã Lý Nhơn thành lập hợp tác xã (HTX), đưa công nghệ vào việc sản xuất muối để phát triển sản phẩm ổn định, lâu dài. Điều này mở ra thị trường tiêu thụ muối lớn, nâng cao giá trị và vai trò nghề muối, các hộ dân dần kết nối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến muối trong và ngoài nước.

Điển hình là HTX Tiến Thành, hợp tác xã duy nhất chuyên về lĩnh vực diêm nghiệp huyện Cần Giờ. HTX này sản xuất, chế biến, tiêu thụ các sản phẩm làm từ muối, chế biến Artemia, tổ chức tất cả dịch vụ vận chuyển, cung cấp vật tư, thiết bị về ngành muối. Đến nay, HTX có tổng diện tích sản xuất là 50ha, sản lượng 3.500 tấn/năm, thu mua của thành viên trên 15.000 tấn, cung ứng cho nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ như Masan, Cholimex, Coopmart, Công ty Viễn Đông...

Chất lượng muối sản xuất tại Lý Nhơn ngày càng nâng cao nên địa phương đã có chủ trương hướng tới mục tiêu xây dựng điểm tham quan du lịch Cần Giờ. Hình ảnh người dân sử dụng dụng cụ thô sơ đắp nền đất cứng, tạo nhiều dòng chảy dẫn nước biển vào bên trong, phơi nước biển nhiều ngày liền thì mới ra thành phẩm là hạt muối khô. Sau đó, họ phải phơi lưng dưới cái nắng oi bức, gánh từng tảng muối lên bờ. Chỉ khi tận mắt chứng kiến, mọi người mới cảm nhận được sự vất vả để làm ra những hạt muối trắng kết tinh từ biển cả.

Làng muối Lý Nhơn không chỉ đơn giản là làng muối truyền thống tạo công ăn việc làm cho người dân nơi đây mà trong tương lai sẽ mở ra nhiều tiềm năng phát triển kinh tế khác. Nếu có dịp ghé qua Cần Giờ, làng muối Lý Nhơn – với những cánh đồng muối trắng tinh trải dài bất tận sẽ là điểm đến đáng giá để ghé thăm.

Bài và ảnh Linh Chi