Mô hình không chỉ giải quyết bài toán kinh tế cho người nông dân mà còn tạo bước đột phá trong chiến lược sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp - Ảnh: chinhphu.vn/HD

Tối ưu hóa đầu vào, hạ giá thành sản xuất

Mô hình được triển khai với sự tham gia của hơn 100 hộ nông dân, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật tiên tiến dưới sự đồng hành về vật tư và kỹ thuật của Phân bón Cà Mau. Tại ruộng của các hộ tham gia, những thay đổi trong tập quán canh tác thể hiện rõ rệt ngay từ khâu gieo sạ.

Cụ thể, lượng giống gieo sạ được cắt giảm xuống mức 100 - 130 kg/ha, giảm từ 20 - 30 kg/ha so với ruộng đối chứng. Cùng sử dụng giống ST25, lượng giống thưa vừa phải giúp cây lúa đẻ nhánh khỏe, ruộng thông thoáng và hạn chế tối đa sâu bệnh hại.

Bên cạnh đó, quy trình bón phân được tính toán khoa học qua 4 giai đoạn sinh trưởng bằng bộ sản phẩm chuyên dụng như N46.Plus Cà Mau, NPK Cà Mau Gold và NPK Cà Mau. Nhờ sử dụng đúng chủng loại, đúng liều lượng và tận dụng công nghệ sản xuất phân bón hạt đồng đều, lượng đạm và lân nguyên chất tiêu thụ giảm đáng kể. Kết quả là tổng chi phí sản xuất giảm hơn 4,2 triệu đồng/ha, kéo giá thành sản xuất lúa xuống chỉ còn 3.485 đồng/kg (so với mức 5.003 đồng/kg của đối chứng).

Thành công từ mô hình tại Đồng Tháp chứng minh rằng năng suất, hiệu quả kinh tế và mục tiêu giảm phát thải hoàn toàn có thể song hành trên cùng một diện tích canh tác - Ảnh: chinhphu.vn/HD

Giảm phát thải khí nhà kính và gia tăng năng suất

Một trong những điểm sáng cốt lõi của mô hình là phương thức quản lý nước tiên tiến. Thay vì duy trì ngập nước liên tục theo tập quán cũ, ruộng mô hình áp dụng nguyên tắc "ướt - khô xen kẽ" với các đợt rút nước chủ động trong vụ. Cách làm này không chỉ tiết kiệm tài nguyên nước, kích thích bộ rễ ăn sâu mà còn làm giảm thiểu lượng khí nhà kính phát thải ra môi trường gần 1 tấn CO₂e/ha/vụ. Suất phát thải trên mỗi kg lúa cũng giảm một nửa, từ 0,6kg xuống còn 0,3kg CO₂e.

Các kết quả này cũng được ông Lê Văn Chấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp trình bày trong báo cáo chuyên môn về mô hình. Trong đó, điểm đáng chú ý là việc giảm đầu vào không làm giảm năng suất mà ngược lại, các chỉ tiêu năng suất cuối vụ đều cải thiện so với ruộng đối chứng.

Năng suất thu mẫu của ruộng mô hình đạt 6,4 tấn/ha, cao hơn đối chứng 1,1 tấn/ha. Với cùng giá bán lúa tươi 6.900 đồng/kg, tổng thu của mô hình đạt 44,16 triệu đồng/ha. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt hơn 21,85 triệu đồng/ha, cao hơn đối chứng gần 11,8 triệu đồng/ha. Giá thành sản xuất giảm từ 5.003 đồng/kg xuống còn 3.485 đồng/kg.

Thành công từ mô hình tại Đồng Tháp chứng minh rằng năng suất, hiệu quả kinh tế và mục tiêu giảm phát thải hoàn toàn có thể song hành trên cùng một diện tích canh tác. Đây là tiền đề quan trọng, mở ra hướng đi chiến lược bền vững cho chuỗi giá trị ngành hàng lúa gạo tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn mới.