Tết Nguyên đán là một dịp lễ quan trọng đối với người dân Việt Nam. Trong những ngày Tết, các địa phương trên cả nước sẽ có rất nhiều chương trình, hoạt động hướng đến văn hóa dân tộc và lễ hội truyền thống được lưu giữ từ ngàn đời qua.

Một hoạt động không thể thiếu đối với người dân cả nước đó là việc chuẩn bị dọn dẹp trang hoàng nhà cửa và mua sắm, đi chúc Tết đầu năm. Mọi người tin rằng khởi đầu năm mới nhiều may mắn sẽ đem đến nhiều sức khỏe, tài lộc và hạnh phúc.

Ảnh minh họa

Tết cổ truyền ở nước ta thì có một nét riêng- một biểu hiện đặc trưng của nền văn hóa coi trọng chuyện thờ cúng tổ tiên, nền văn hóa gắn liền nhà (gia đình), với làng và nước. Ba thực thể: Nhà, làng, nước trong tổng thể của nền văn hóa Việt Nam làm nên nét bản sắc của văn hóa dân tộc. Trong đó nhà và làng có nét nổi bật được hiện diện trong ngày Tết cổ truyền. Ngày Tết là ngày sum họp gia đình, với những người vì cuộc mưu sinh phải đi xa quê thì ngày Tết là ngày giục giã trở về. Bất chấp nỗi gian truân của chuyện tàu xe đi lại, những người lao động ở các khu công nghiệp xa xôi phải xoay xở cho được món tiền về quê trong hoàn cảnh kinh tế khủng hoảng là cả một cam go.Thế nhưng, vượt lên tất cả vẫn là tiếng gọi của làng quê. “Về quê” - hai tiếng ấy giục giã đến nao lòng những người vì cuộc mưu sinh, vì một sự nghiệp phải xa miền quê thương nhớ của mình trong những ngày giáp Tết.

Bất cứ người Việt nào cũng có một vùng quê để thương để nhớ. Thật bất hạnh những cho những số phận bị bỏ rơi, lang thang…, bất hạnh cho những ai đó không có được một “vùng thương nhớ” ấy trong hoài niệm tuổi thơ. Mà đã là hoài niệm, thì cho dù nơi ấy có cơ cực tủi nhục đến đâu, có xơ xác lam lũ thế nào, có để lại những dấu ấn buồn đau đến mấy, thì vẫn có sức gọi dậy những vang bóng một thời đầy ắp những kỷ niệm mông lung, ấm áp.

Những người xa quê, nỗi nhớ càng cồn cào trong dịp Tết. Nhớ quê, đồng nghĩa với nhớ nhà, người thân, họ hàng... Trong nền văn hóa làng, những nỗi niềm ấy hòa quyện vào nhau càng làm phong phú thêm phong vị Tết cổ truyền. Tuy nhiên, ngày nay với quá trình chuyển sang kinh tế thị trường, đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, hương vị Tết cổ truyền cũng đã chịu nhiều tác động.

Do tác động của cuộc sống hiện đại nên Tết bây giờ rất khác Tết xưa. Nếu đặt cái Tết vào trong toàn cảnh của thời đại mà chúng ta đang sống thì càng thấy rằng, dù có muốn níu kéo bằng được cái phong vị Tết xưa cũng chẳng được. Và chúng ta phải biết học cách chung sống với sự thay đổi ấy để thích nghi với nó.

Ngày nay, nhiều người đã chọn ăn Tết theo một cách khác. Có không ít người, nhất là người sống ở đô thị quanh năm ồn ào, xáo động, được mấy ngày Tết thư thả, những gia đình có điều kiện thì thường “ăn Tết” ở những bãi biển có nắng ấm hoặc lên những vùng cao để hưởng sự yên tĩnh của nơi có cái lạnh dễ chịu. Có gia đình chơi sang hơn thì tự thưởng cho gia đình mình một chuyến du lịch ra nước ngoài sau một năm làm việc vất vả… Nhưng với người dân có mức thu nhập thấp thì xoay xở chuẩn bị cho cái Tết là cả một vấn đề lớn. Quanh năm vất vả, có được ba ngày Tết tươm tất vẫn là một lo toan cần thiết cho người chủ gia đình nhằm tạo ra niềm vui lớn cho cả gia đình, nhất là người già và trẻ con, cho dù rất vất vả, thậm chí phải giật gấu vá vai trong khoản thu nhập quá ít ỏi…

Mỗi người có lựa chọn ăn Tết cho gia đình theo một cách khác nhau nhưng Tết cổ truyền vẫn là niềm vui lớn của người dân Việt Nam chứ không chỉ là “hạnh phúc đơn sơ, ước mơ nho nhỏ”!.

Bài, ảnh: Đài Thanh