Việc được tôn vinh tại giải thưởng uy tín bậc nhất của ngành du lịch Việt Nam không chỉ đánh dấu một cột mốc quan trọng với làng nghề, mà còn góp phần khẳng định vị thế của Thanh Hà trên bản đồ du lịch làng nghề trong nước và quốc tế. Ảnh: ST

Ngày 27/9, trong khuôn khổ Lễ trao Giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025, làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) đã được xướng tên ở hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”. Đây là niềm vinh dự lớn, khẳng định nỗ lực không ngừng của chính quyền địa phương và người dân trong việc gìn giữ, phát huy giá trị một làng nghề truyền thống hơn nửa thiên niên kỷ tuổi.

Làng gốm Thanh Hà hình thành từ thế kỷ XVI, gắn liền với những lưu dân khai khẩn vùng đất Quảng Nam. Trải qua hơn 500 năm thăng trầm, làng nghề vẫn duy trì được những tinh hoa trong kỹ thuật làm gốm truyền thống: từ cách xử lý đất, tạo hình bằng bàn xoay, cho tới công đoạn nung bằng lò củi. Mỗi sản phẩm gốm mang trong mình dấu ấn riêng của nghệ nhân, giản dị nhưng bền chắc, gắn liền với đời sống sinh hoạt thường nhật của cư dân nông thôn Việt Nam.

Điều đặc biệt ở Thanh Hà là làng nghề không chạy theo sản xuất công nghiệp hay thương mại hóa quá mức. Người dân vẫn bảo tồn gần như nguyên vẹn không gian làng nghề cổ, từ những ngôi nhà truyền thống, con đường lát gạch, cho đến lò nung gốm hàng trăm năm tuổi. Du khách đến đây có thể tận mắt chứng kiến quy trình chế tác thủ công, tự tay nhào nặn đất sét và tạo ra sản phẩm gốm cho riêng mình. Chính những trải nghiệm này đã biến Thanh Hà thành điểm đến khác biệt, vừa gợi nhắc ký ức xưa, vừa tạo nên sự hấp dẫn mới mẻ.

Trong nhiều năm qua, làng gốm cổ nằm bên dòng sông Thu Bồn này đã trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn khi ghé thăm miền Trung, nhờ vào sự giao thoa giữa văn hóa, lịch sử và những trải nghiệm du lịch cộng đồng đặc sắc. Ảnh: ST

Sự công nhận của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch từ năm 2019, khi nghề gốm Thanh Hà được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đã trở thành một cú hích quan trọng. Từ đó, địa phương càng chú trọng hơn trong công tác bảo tồn, đồng thời kết hợp với các hoạt động du lịch cộng đồng. Người dân không chỉ là chủ thể sáng tạo mà còn là hướng dẫn viên, là cầu nối để du khách khám phá và cảm nhận trọn vẹn giá trị của làng nghề.

Giải thưởng Du lịch Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hằng năm, nhằm tôn vinh những đơn vị, doanh nghiệp và cá nhân có đóng góp tích cực cho ngành du lịch. Việc trao giải vào đúng Ngày Du lịch Thế giới 27/9 càng làm nổi bật thông điệp mà Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UNWTO) phát động: khuyến khích sự chuyển đổi theo hướng phát triển bền vững, công bằng và có trách nhiệm. Trong bối cảnh đó, Thanh Hà được xướng tên ở hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất” trở thành minh chứng rõ rệt cho mô hình du lịch gắn liền với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Đối với chính quyền và cộng đồng, giải thưởng không chỉ dừng lại ở sự ghi nhận mà còn là động lực để tiếp tục nỗ lực. Mô hình du lịch cộng đồng ở Thanh Hà cho thấy, khi người dân được đặt ở vị trí trung tâm, mọi hoạt động bảo tồn và phát triển đều có thể đạt hiệu quả bền vững. Lợi ích kinh tế từ du lịch giúp nâng cao đời sống người dân, nhưng quan trọng hơn, tinh thần gắn bó với làng nghề, với văn hóa bản địa được củng cố, lan tỏa sang các thế hệ kế tiếp.

Làng gốm Thanh Hà hơn 500 năm tuổi ở phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Ảnh: Sơn Ka

Nhiều chuyên gia du lịch đánh giá Thanh Hà là hình mẫu trong việc phát triển du lịch làng nghề. Ở đây, tính nguyên bản được bảo lưu, nhưng vẫn có sự sáng tạo trong cách tổ chức hoạt động trải nghiệm, trình diễn và kết nối du khách. Điều này không chỉ góp phần gia tăng sức hút cho điểm đến mà còn gợi mở hướng đi cho nhiều làng nghề truyền thống khác ở Việt Nam.

Trong dòng chảy hội nhập, việc giữ gìn một làng nghề hơn 500 năm tuổi như Thanh Hà là minh chứng rõ ràng cho quan điểm phát triển du lịch đi đôi với bảo tồn. Làng gốm không chỉ là nơi sản xuất sản phẩm thủ công, mà còn là bảo tàng sống về lịch sử, văn hóa và lối sống của cư dân nông nghiệp Việt Nam. Mỗi sản phẩm gốm, mỗi câu chuyện từ bàn tay nghệ nhân đều góp phần làm giàu thêm trải nghiệm du lịch, để du khách khi rời đi mang theo không chỉ một món quà, mà còn cả một ký ức văn hóa.

Hình ảnh tại công viên gốm lớn nhất Việt Nam. Ảnh; ST

Giải thưởng Du lịch Việt Nam 2025 vì thế không chỉ là niềm tự hào của riêng Thanh Hà, mà còn là minh chứng cho sự đúng đắn trong chiến lược phát triển du lịch bền vững, gắn với cộng đồng. Đây cũng là lời nhắc nhở rằng, chỉ khi nào cộng đồng thực sự tham gia và được hưởng lợi, thì di sản mới có cơ hội tiếp tục được gìn giữ, truyền lại cho mai sau.

Làng gốm Thanh Hà hôm nay, với danh hiệu “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”, tiếp tục mở ra những cơ hội mới. Đó là cơ hội để quảng bá mạnh mẽ hơn thương hiệu du lịch làng nghề Việt Nam; cơ hội để gắn kết văn hóa truyền thống với nhu cầu hiện đại; và quan trọng nhất, là cơ hội để thế hệ trẻ trong làng thêm yêu, thêm tự hào và sẵn sàng tiếp bước cha ông, gìn giữ ngọn lửa nghề gốm cháy mãi qua năm tháng.