Cơ thể dự trữ mỡ ở nhiều nơi để cung cấp năng lượng và giữ ấm. Gan có cấu tạo một phần là mỡ, nhưng nếu lượng mỡ trong gan quá cao, đó có thể là dấu hiệu của bệnh gan nhiễm mỡ.

Có hai loại bệnh gan nhiễm mỡ: bệnh gan do rượu và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Bệnh gan nhiễm mỡ cũng có thể do mang thai.

Bệnh gan nhiễm mỡ gây tổn thương gan, khiến nó không đào thải được chất độc và sản xuất mật cho hệ tiêu hóa, dẫn đến những vấn đề khác cho cơ thể.

Những thực phẩm nên ăn

Chế độ ăn đối với bệnh gan nhiễm mỡ bao gồm nhiều loại thực phẩm. Giảm lượng calo và ăn những thực phẩm tự nhiên giàu chất xơ là một điểm khởi đầu tốt. Ăn thực phẩm chứa carbohydrat phức, chất xơ và protein có thể giúp cơ thể cảm thấy no và cung cấp năng lượng ổn định.

Những thực phẩm làm giảm viêm hoặc giúp cơ thể sửa chữa các tế bào cũng quan trọng không kém.

Ngoài những hướng dẫn chung này, còn có một số thực phẩm cụ thể có thể đặc biệt hữu ích cho người bị bệnh gan nhiễm mỡ, bao gồm:

Tỏi

Tỏi là thành phần không thể thiếu trong nhiều chế độ ăn và có lợi cho người bị bệnh gan nhiễm mỡ. Một nghiên cứu trên tờ Advanced Biomedical Research cho thấy bổ sung bột tỏi giúp giảm cân và giảm mỡ ở những người bị bệnh gan nhiễm mỡ.

Axít béo omega-3

Tổng kết các nghiên cứu mới đây cho thấy axít béo omega-3 cải thiện lượng mỡ trong gan và cholesterol HDL ở những người bị bệnh gan nhiễm mỡ.

Cần nghiên cứu thêm để khẳng định điều này, nhưng ăn thực phẩm giàu axit béo omega-3 có thể giúp giảm mỡ trong gan. Những thực phẩm này bao gồm cá hồi, cá mòi, hạt quả óc chó và hạt lanh.

Cà phê

Báo cáo trên tờ Annals of Hepatology chỉ ra rằng cà phê chứa axít chlorogenic, một hợp chất có đặc tính chống oxy hoá và chống viêm mạnh. Nó cũng giúp làm giảm cholesterol và cao huyết áp.

Ngoài hợp chất có lợi này ra, bản thân cà phê cũng có vẻ giúp bảo vệ cơ thể khỏi bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Một tách cà phê vào buổi sáng có thể là sự bổ sung tốt cho chế độ ăn của người bị gan nhiễm mỡ.

Súp lơ xanh

Ăn đa dạng các loại rau là rất tốt đối với bệnh gan nhiễm mỡ, nhưng súp lơ xanh là loại rau nên đưa vào chế độ ăn.

Một bài báo trên tờ Journal of Nutrition thấy rằng ăn súp lơ xanh dài ngày giúp ngăn chặn tích tụ mỡ trong gan chuột. Vẫn cần tiến hành nghiên cứu thêm trên người, nhưng những bằng chứng ban đầu này có vẻ rất hứa hẹn.

Trà

Sử dụng trà cho mục đích chữa bệnh đã là một tập quán từ hàng ngàn năm nay. Như nghiên cứu gần đây trên tờ World Journal of Gastroenterology gợi ý, trà xanh đặc biệt giúp ích trong việc giảm tỷ lệ mỡ trong cơ thể và mỡ máu. Hàm lượng chất chống oxy hoá cao trong trà xanh cũng rất hữu ích.

Hạt quả óc chó

Trong khi các loại hạt có vỏ cứng là sự bổ sung tuyệt vời cho bất kỳ kế hoạch ăn kiêng nào, thì hạt quả óc chó đặc biệt giàu các omega3. Một báo cáo từ năm 2015 cho thấy rằng ăn hạt quả óc chó cải thiện các xét nghiệm chức năng gan ở những người bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

Quả bơ

Quả bơ không chỉ rất giàu chất béo lành mạnh mà còn chứa các chất chống viêm và chất xơ hoà tan, có thể giúp giảm đường huyết và stress oxy hoá trong cơ thể.

Những thực phẩm cần tránh

Thêm thực phẩm lành mạnh vào chế độ ăn uống là một cách để quản lý bệnh gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, người bị bệnh gan nhiễm mỡ cũng cần tránh hoặc hạn chế một số loại thực phẩm.

Đường và phụ gia đường

Phụ gia đường trong thực phẩm có thể góp phần làm tăng đường huyết và tăng mỡ trong gan. Phụ gia đường thường được tìm thấy trong kẹo, kem và nước ngọt, như soda và nước trái cây.

Đường cũng ẩn trong thực phẩm đóng gói, bánh nướng, và thậm chí cà phê và trà mua sẵn. Tránh các loại đường khác, như fructose và xirô ngô, cũng giúp giữ lượng mỡ trong gan ở mức tối thiểu.

Đồ uống có cồn

Rượu bia là một yếu tố nguy cơ đáng kể đối với người bị bệnh gan nhiễm mỡ. Cồn ảnh hưởng đến gan, góp phần vào bệnh gan nhiễm mỡ và các bệnh gan khác, như xơ gan. Người bị bệnh gan nhiễm mỡ nên giảm hoặc loại bỏ đồ uống có cồn ra khỏi chế độ ăn.

Ngũ cốc tinh chế

Ngũ cốc đã qua chế biến và tinh chế có trong bánh mì trắng, mì ống và gạo trắng. Những loại ngũ cốc được chế biến kỹ này đã bị loại bỏ chất xơ, có thể làm tăng lượng đường trong máu khi chúng được tiêu hóa.

Có thể dễ dàng thay ngũ cốc tinh chế bằng ngũ cốc nguyên hạt, khoai tây hoặc đậu, hoặc bỏ qua hoàn toàn.

Đồ ăn chiên rán hoặc nhiều muối

Ăn quá nhiều thực phẩm chiên rán hoặc mặn có thể làm tăng lượng calo và nguy cơ tăng cân. Thêm gia vị và thảo mộc vào bữa ăn là một cách tốt để tăng hương vị cho món ăn mà không phải cho thêm muối. Thay thức ăn chiên rán bằng cách bỏ lò hoặc hấp.

Thịt

Thịt bò, thịt heo, thịt chế biến sẵn đều có hàm lượng chất béo bão hòa cao mà người mắc bệnh gan nhiễm mỡ nên cố gắng tránh. Thịt nạc, cá, đậu phụ, hoặc tempeh là những thứ thay thế tốt, nhưng cá có dầu tự nhiên có thể là sự lựa chọn tốt nhất.

Thay đổi lối sống

Tập thể dục đều đặn là quan trọng đối với tất cả mọi người, nhưng nó đặc biệt có lợi cho người bị bệnh gan nhiễm mỡ. Giảm số cân thừa và giữ cho cơ thể săn chắc bằng cách tập thể dục sẽ giúp quản lý và giảm các triệu chứng.

Chỉ 30 phút tập thể dục vừa phải 3-5 lần mỗi tuần có thể giúp bạn cảm thấy khỏe mạnh và giảm các triệu chứng.

Nói chung chỉ cần chăm vận động hơn là đã có lợi. Đứng khi chờ xe buýt, kéo giãn mỗi buổi sáng, và đi bộ trên máy đi bộ trong khi xem ti vi là những cách để tăng mức độ hoạt động trong ngày mà không cần phải tốn thời gian cho việc đến đi tập.

Khi nào cần đi gặp bác sĩ

Nếu ăn kiêng và tập thể dục không đủ để kiểm soát các triệu chứng của bệnh gan nhiễm mỡ, thì có thể đã đến lúc phải đến gặp bác sĩ. Bác sĩ có thể tiến hành phân tích tổng thể và kê đơn thuốc, hoặc giới thiệu bạn tới chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch ăn kiêng.

Hiện chưa có loại thuốc nào được phê chuẩn để điều trị bệnh gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, chế độ ăn uống và lựa chọn lối sống có thể cải thiện rõ rệt tình trạng bệnh trầm trọng.

Cẩm Tú
Theo Dân trí