Nguồn gốc đất và cơ sở pháp lý

Đồng Bượm hay còn gọi là Lò Bượm là đất sản xuất nông nghiệp thuộc xã Hải Bối, huyện Đông Anh (Hà Nội). Nhưng vì đây là khu đất khó sản xuất bởi địa hình thấp trũng, nhiều ao hồ… nên UBND xã Hải Bối đã xin phép UBND huyện Đông Anh và Tp Hà Nội lập Dự án chuyển khu đất Đồng Bượm thành đất giãn dân để cấp cho các hộ còn thiếu đất hoặc có nhu cầu xây nhà ở. Sau khi xem xét, thẩm định hồ sơ xin phê duyệt Kế hoạch giao đất khu dân cư nông thôn làm nhà ở gia đình giãn dân của UBND huyện Đông Anh cho 70 hộ gia đình thuộc xã Hải Bối tại Tờ trình số 364/TT-UB ngày 4/11/1999 và Công văn số 363/CV-UB ngày 3/11/1999 của Giám đốc Sở địa chính - nhà đất (nay là Sở Tài nguyên và Môi trường), ngày 16/11/1999, ông Lương Ngọc Cừ, Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 186/QĐ-UB “Phê duyệt Kế hoạch của UBND huyện Đông Anh xin sử dụng 9800m2 tại khu Đồng Bượm, xã Hải Bối để giao cho 70 hộ gia đình làm nhà ở giãn dân”. Điểm 3, Điều II của Quyết định này nêu rõ: “Sau khi thực hiện xong khoản 1 và 2 điều này ( tức giải phóng mặt bằng và thu tiền sử dụng đất của các hộ được giao đất) thì làm thủ tục giao đất cho từng hộ gia đình, cấp GCNQSDĐcho từng hộ gia đình, đảm bảo đúng đối tượng, công khai, công bằng, dân chủ và đoàn kết nội bộ nhân dân”.

Ngày 28/8/2000, UBND TP. Hà Nội có Quyết định số 5993/QĐ-UB, do Phó chủ tịch Lê Quý Đôn ký nêu rõ: “Gia hạn thời hiệu Quyết định số 4861/QĐ-UB ngày 16/11/1999 của UBND thành phố về việc phê duyệt kế hoạch của UBND huyện Đông Anh xin sử dụng 9800m2 đất tại khu Đồng Bượm, xã Hải Bối giao cho 70 hộ gia đình thuộc xã Hải Bối làm nhà ở giãn dân. Thời hạn 12 (mười hai) tháng kể từ ngày ký Quyết định này”.

Người dân đã làm đầy đủ các nghĩa vụ

Hầu hết các hộ dân nhận đất giãn dân và những hộ dân được người dân địa phương chuyển nhượng lại đều đã nghiêm túc chấp hành đầy đủ các quy định của UBND thành phố Hà Nội như: kê khai lệ phí trước bạ, kê khai và nộp tiền sử dụng đất, nộp tiền cải tạo diện tích Lò Bượm ( Đồng Bượm). Sau đó, theo hướng dẫn của cán bộ địa chính xã Hải Bối các hộ dân đã làm Đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nộp tiền đo đạc diện tích và vị trí đất của từng hộ, tiền làm đường vào khu giãn dân, tiền đổ đất xây tường cao (0,5m) bao quanh diện tích đất của mỗi hộ. Đặc biệt, tất cả các hộ dân đều đã đóng thuế sử dụng đất cho Chi cục Thuế Đông Anh từ khi nhận đất tới nay.

Tuy nhiên, không hiểu vì lý do gì việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân ở đây vẫn dẫm chân tại chỗ. Trong khi đó, hầu hết các hộ dân đều đã nhận đất, một số hộ dân đã xây dựng nhà cao tầng kiên cố, một số hộ dùng mặt bằng để sản xuất kinh doanh… Việc hàng trăm hộ dân ở khu giãn dân Đồng Bượm, xã Hải Bối đã nhận đất và làm đầy đủ các nghĩa vụ đối với nhà nước mà 16 năm nay vẫn không được cấp “sổ đỏ” đang gây bức xúc, bất bình cao độ trong dư luận ở địa phương.

Nhiều năm nay, trước áp lực của hàng trăm hộ dân ở đây, thay vì cần quan tâm, tích cực giải quyết, tháo gỡ khó khăn cho người dân thì UBND xã Hải Bối lại cố tình lảng tránh, viện ra nhiều lý do không xác đáng. Thậm chí, một số cán bộ chủ chốt của xã còn tắt điện thoại di động hoặc liên tục báo “bận họp” để tránh gặp mặt dân. Gần đây nhất, tháng 8 năm 2016, cán bộ địa chính xã Hải Bối còn thảo sẵn nội dung Đơn yêu cầu các hộ dân ký vào gửi cho Lãnh đạo xã hỏi xem đất của mình có “đủ điều kiện làm sổ đỏ hay không?”. Đây là một việc làm khó hiểu và khôi hài hết mức. Vì xin thưa đất Đồng Bượm là đất giãn dân đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các hộ dân đều đã kê khai và làm đầy đủ các nghĩa vụ cho nhà nước rồi.

Nguyên nhân của mọi nguyên nhân

Hơn 100 hộ dân mua đất Dự án khu đất giãn dân Đồng Bượm đang bất bình và nói thẳng sở dĩ 16 năm nay, người mua đất chưa được cấp sổ đỏ là do trong quá trình triển khai, UBND xã Hải Bối đã tùy tiện, tự ý đưa danh sách từ 70 hộ lên trên 100 hộ. Việc làm này của xã Hải Bối đã làm thay đổi diện tích của từng hộ từ 180m2 xuống còn 160m2, đường vào khu giãn dân cũng bị rút từ 6m xuống còn 4m. Thực trạng đó, đương nhiên đã gây khó khăn cho cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Cần nhấn mạnh rằng, người dân rất tin tưởng vì Dự án sẽ được triển khai công khai, công bằng, minh bạch như chỉ đạo của UBND thành phố. Nhưng, trên thực tế Dự án đã bị UBND xã Hải Bối tự ý đưa thêm nhiều hộ vào, khiến số người mua đất tăng lên gần gấp đôi so với 70 hộ dân ban đầu. Sự xáo trộn này vừa gây khó khăn cho cơ quan phê duyệt vừa đẩy các hộ mua đất vào tình cảnh bị “ mang con bỏ chợ”, vừa đau vừa thiệt thòi mà không biết kêu ai?. Theo nhận định của nhiều hộ mua đất, tham gia Dự án thì đây là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, khiến việc cấp Sổ đỏ cho người dân khu giãn dân Đồng Bượm rơi vào tình cảnh bế tắc kéo dài. Do đó, theo quan điểm của nhiều hộ dân mua đất khu giãn dân Đồng Bượm thì UBND xã Hải Bối là người chịu trách nhiệm chính và đương nhiên phải có trách nhiệm cùng người dân tháo gỡ khó khăn, đưa ra giải pháp để giải quyết thỏa đáng và dứt điểm tình trạng này.

Từ thực tế nêu trên, hàng trăm hộ dân khu giãn dân Đồng Bượm, đề nghị UBND huyện Đông Anh, UBND thành phố phê duyệt Dự án phải vào cuộc, kiểm tra, xem xét để sớm báo cáo với Sở Tài nguyên và Môi trường, Lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội có biện pháp giải quyết cấp GCNQSDĐ cho người dân.

Nhóm PV điều tra