Hiệu quả kinh tế của mô hình này đã lan tỏa mạnh trong cộng đồng.

Gia đình chị Đoàn Thị Mộng Tuyền, thành viên Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Hưng Phú, ở ấp Hưng Phú, đúng lúc chị đang cho đàn chồn hương ăn. Từng nắm chuối chín, vài con cá tạp được chị cẩn thận chia đều cho từng ô chuồng. Chị cười bảo: “Thức ăn cho chồn đơn giản lắm, chủ yếu là chuối chín, cá tạp hoặc thịt gà. Nguyên liệu dễ tìm, chi phí thấp mà chồn lại thích ăn.”

Gia đình chị Tuyền “bén duyên” với nghề nuôi chồn hương hơn mười năm trước. Khi ấy, thấy vài người quen nuôi thử có hiệu quả, chị quyết định mua ba con giống về chăm thử. Ban đầu, do chưa có kinh nghiệm, chị gặp không ít khó khăn: chồn kén ăn, dễ stress khi thay chuồng, thậm chí cắn nhau nếu nuôi chung. Không nản chí, chị vừa làm vừa học hỏi thêm kỹ thuật, tìm hiểu tài liệu và trao đổi với cán bộ thú y địa phương.

Sau một thời gian kiên trì, chị dần nắm vững đặc tính của loài chồn hương: thích nơi yên tĩnh, sạch sẽ, ít ánh sáng và không chịu được tiếng ồn. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, đàn chồn của chị sinh sản đều đặn, con giống khỏe mạnh, ít bệnh. Từ ba con ban đầu, đến nay gia đình chị đã có hơn 50 con, trong đó phần lớn là chồn mẹ – thuận lợi cho việc duy trì, nhân đàn. Trung bình mỗi chồn mẹ sinh sản ba lứa mỗi năm, mỗi lứa 3-5 con.

Nguồn chồn giống khỏe mạnh giúp gia đình chị Tuyền cung cấp cho thị trường hàng chục cặp chồn giống mỗi năm, với giá bán từ 6,5 đến 7 triệu đồng/cặp, mang lại doanh thu 200–300 triệu đồng/năm. “Chồn hương là loài dễ nuôi, chỉ cần hiểu tập tính của chúng, làm chuồng đúng kỹ thuật và vệ sinh sạch sẽ thì sẽ không lo lỗ vốn. Thị trường tiêu thụ hiện nay khá tốt, người mua chủ yếu đặt trước, chứ số lượng giống của tôi không đủ cung cấp,” chị Tuyền chia sẻ.

Do là động vật hoang dã nên việc nuôi chồn hương phải được đăng ký và quản lý chặt chẽ. Gia đình chị Tuyền luôn thực hiện đúng quy định, thông báo khi tăng giảm đàn, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp khi mua bán. Mỗi lần bán con giống, chị đều tận tình hướng dẫn người mua kỹ thuật làm chuồng, cách phối giống và phòng bệnh. “Ai đến mua, tôi đều nói rõ: phải kiên nhẫn và sạch sẽ, chồn mà bẩn là dễ bệnh lắm,” chị cười hiền.

Hiệu quả kinh tế của mô hình này đã lan tỏa mạnh trong cộng đồng. Anh Nguyễn Nhí Anh, một hộ dân trong ấp Hưng Phú, cũng khởi nghiệp từ mô hình của chị Tuyền. “Hồi đầu, tôi chỉ dám nuôi hai con vì kinh phí ít. Sau khi tham gia HTX, được hỗ trợ vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội và hướng dẫn kỹ thuật, tôi mạnh dạn vay 100 triệu đồng để mở rộng đàn,” anh kể.

Đến nay, trang trại nhỏ của anh Nhí Anh đã có hơn 30 con chồn bố mẹ, cho nguồn thu nhập ổn định khoảng 100 triệu đồng/năm. Anh chia sẻ: “So với các vật nuôi khác, chồn hương dễ chăm hơn nhưng phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt. Chuồng phải khô thoáng, mỗi con nuôi riêng để tránh cắn nhau, hằng ngày dọn vệ sinh và thay nước uống. Chồn có tính hoang dã cao nên nếu chăm kỹ thì ít bệnh, lớn nhanh và sinh sản tốt.”

Nhờ mô hình mang lại hiệu quả cao, HTX nông nghiệp Hưng Phú hiện đã thu hút 20 hộ dân tham gia nuôi chồn hương, với tổng đàn từ 250–300 con. HTX không chỉ giúp gắn kết các hộ chăn nuôi mà còn là nơi chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm. Các thành viên thường xuyên trao đổi với nhau về kỹ thuật chăm sóc, cách phòng bệnh, cải tiến chuồng trại và cập nhật quy định pháp lý liên quan đến động vật hoang dã.

Theo ông Nguyễn Chí Khanh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hiệp Hưng, Chủ tịch Hội Nông dân xã, mô hình nuôi chồn hương đang trở thành một hướng đi mới, hiệu quả ở địa phương. “Hiện xã có khoảng 60 hộ nuôi chồn hương, tổng đàn hơn 1.000 con. Nhiều hộ đạt doanh thu vài trăm triệu đồng mỗi năm, không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên khá giả. Mô hình này góp phần đa dạng hóa vật nuôi, tạo sinh kế bền vững cho người dân,” ông Khanh cho biết.

Sự lan tỏa của mô hình nuôi chồn hương ở Hiệp Hưng là minh chứng rõ ràng cho sự năng động và sáng tạo của nông dân miền Tây. Từ những bước đi nhỏ, những hộ nuôi đầu tiên đã hình thành một chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ chặt chẽ, gắn kết người dân với HTX, tạo nên thương hiệu riêng cho vùng quê nông nghiệp này.

Trong tương lai, HTX Hưng Phú đặt mục tiêu mở rộng quy mô, đăng ký thương hiệu “Chồn hương Hiệp Hưng”, đồng thời hướng tới xây dựng mô hình chăn nuôi tuần hoàn, tận dụng chất thải làm phân bón, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Với cách làm bài bản và tinh thần đồng lòng của nông dân, chồn hương Hiệp Hưng đang từng bước trở thành “vật nuôi vàng” mang lại no ấm cho nhiều hộ dân vùng đất Cần Thơ.