Từ một loại cây trồng gắn liền với ký ức tuổi thơ của bao thế hệ, lạc sen đang dần bước ra sân chơi lớn, mang theo khát vọng và bản lĩnh của con người Diễn Châu.

Trăn trở giữ hồn quê qua hạt lạc sen

Ở mảnh đất Diễn Thịnh, huyện Diễn Châu (nay là xã An Châu) là nơi có truyền thống cách mạng và hiếu học, đã có một con người cả đời gắn bó với cây lạc sen, luôn đau đáu với việc gìn giữ và nâng tầm thương hiệu đặc sản quê hương. Đó là ông Phạm Ngọc Thắng - Giám đốc Công ty TNHH Sỹ Thắng. Nhỏ nhắn, khắc khổ, nhưng ở ông toát lên ý chí, nghị lực và một tầm nhìn xa rộng. Ông được nhiều người kính trọng không chỉ bởi tài kinh doanh, mà còn bởi sự hiếu thảo, nhân hậu và tình yêu sâu nặng với cây lạc sen Diễn Châu.

Ông Thắng chia sẻ: “Vùng quê tôi là cái nôi, là vựa lạc không chỉ của huyện mà còn của cả tỉnh. Cây lạc sen đã giúp bao thế hệ vươn lên thoát nghèo, nuôi con cái học hành. Nó không chỉ là cây kinh tế mà còn mang theo tình cảm, ý chí, tính cách của người dân Diễn Châu”.

Thế nhưng, những năm gần đây, diện tích trồng lạc sen có xu hướng thu hẹp, sản lượng và chất lượng chưa ổn định, trong khi giá cả lại chưa tương xứng với giá trị thực. Thương hiệu lạc sen chưa được định hình rõ ràng, thị trường tiêu thụ bấp bênh khiến nhiều nông hộ nản lòng.

Trước thực tế ấy, với tâm huyết của một người con xa quê trở về, ông Thắng luôn trăn trở: làm thế nào để lạc sen có thương hiệu, có chỗ đứng vững chắc, thậm chí vươn ra thị trường quốc tế?

Không chỉ đặt ra câu hỏi, ông Thắng còn bắt tay hành động. Doanh nghiệp Sỹ Thắng đã tiên phong liên kết với các hợp tác xã và hộ nông dân để xây dựng vùng nguyên liệu lạc sen hữu cơ. Ông lựa chọn kỹ những hộ có kinh nghiệm trồng trọt, tuyển chọn giống lạc đầu dòng, rồi nhân rộng ra các xã trong huyện như Diễn Thịnh, Diễn Trung, Diễn An, Diễn Tân, Diễn Phong…

Điều đáng quý là doanh nghiệp luôn ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường từ 7–10%. Chính sách này giúp nông dân yên tâm sản xuất, không lo đầu ra, đồng thời khuyến khích họ nâng cao chất lượng.

Không dừng lại ở sản xuất thô, doanh nghiệp còn đầu tư mạnh mẽ vào chế biến sâu: xây dựng sân phơi, lò sấy tại xã Diễn An với quy mô 10 ha, hệ thống kho bảo quản 200 tấn lạc khô, dây chuyền tách hạt và chế biến các sản phẩm đa dạng. Từ lạc nguyên vỏ sấy làm quà tặng, dầu lạc nguyên chất, lạc nhân sấy, bánh kẹo… cho đến việc tận dụng vỏ và bã lạc để chế biến phân hữu cơ, thức ăn chăn nuôi.

Sự đa dạng hóa sản phẩm đã giúp nâng cao giá trị gia tăng, không để đứt gãy nguồn cung, tạo sức cạnh tranh trên thị trường. Doanh nghiệp còn chú trọng cải tiến bao bì, nhãn mác hiện đại, tiện lợi, sang trọng, đồng thời đẩy mạnh quảng bá để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Hướng tới thương hiệu quốc gia và xuất khẩu

Sản phẩm lạc sen Diễn Châu.

Với triết lý “Chất lượng làm nên thương hiệu, sự thỏa mãn của khách hàng là động lực”, ông Thắng coi thị trường là thước đo của sản xuất. 5 năm qua, sản phẩm lạc sen Diễn Châu được sản xuất đến đâu tiêu thụ hết, giá trị ngày càng tăng, giúp bà con phấn khởi mở rộng sản xuất theo hướng bền vững.

Để vươn xa hơn, doanh nghiệp đã tập trung hoàn thiện hồ sơ đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP, chú trọng xây dựng chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc điện tử, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn thực phẩm. Nhờ đó, đến nay lạc sen Diễn Châu đã trở thành sản phẩm tiềm năng 5 sao cấp tỉnh, đủ điều kiện hướng tới thương hiệu quốc gia.

Song song, doanh nghiệp Sỹ Thắng cũng mở rộng quan hệ thương mại quốc tế. Sản phẩm lạc sen đã có mặt ở các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nhật Bản và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Đây là tín hiệu lạc quan, khẳng định hướng đi đúng đắn và bền vững.

Sự nỗ lực của doanh nghiệp đã được Nhà nước ghi nhận. Vừa qua, Chính phủ hỗ trợ 15 tỷ đồng để mở rộng vùng trồng, xây dựng hệ thống kho tàng, cửa hàng trưng bày và kênh tiêu thụ lạc sen Diễn Châu. Đây là nguồn động lực lớn để hạt lạc sen không chỉ dừng ở đặc sản địa phương mà còn trở thành sản phẩm chủ lực, có sức cạnh tranh cao.

Ông Thắng chia sẻ thêm: “Mục tiêu của chúng tôi là chiếm lĩnh thị trường nội địa, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch. Tôi tin rằng, trong tương lai không xa, hạt lạc sen Diễn Châu sẽ bay cao, bay xa, hiện diện ở nhiều quốc gia, trở thành niềm tự hào của quê hương Nghệ An”. Hành trình có sự đồng hành bền bỉ của những người tâm huyết như ông Phạm Ngọc Thắng – những người luôn tin rằng, giá trị truyền thống nếu biết nâng niu và phát huy sẽ trở thành sức mạnh để vươn ra thế giới./.