Trong một lần vi hành, nhà vua tình cờ gặp và rước bà về cung. Sau nhiều năm sống với nhà vua nhưng không có con, bà xin vua cho trở về làng Trần Phú sống nốt quãng đời còn lại. Bà đã dạy cho dân làng cách làm lưới đánh bắt cá để mưu sinh, do nơi đây là vùng chiêm trũng, thường xuyên ngập lụt nên không trồng được lúa. Từ đó đến nay, đan lưới tồn tại và phát triển tại Trần Phú như một nghề chính, bên cạnh nghề nông.

Theo các cụ cao niên, hầu hết dân làng đều biết đan lưới. Trẻ 5 - 6 tuổi đã có thể thực hiện thao tác đơn giản như “vào ghim”, đan “then mốt, then hai” và từ 10 tuổi trở lên đã có thể thoăn thoắt đan lưới một cách thành thục.

Trước kia, các công đoạn đan lưới ở Trần Phú được thực hiện hoàn toàn thủ công, từ việc xe tơ, gai cho đến thắt phao, kẹp chì. Để đan được mỗi tấm lưới đòi hỏi 4 - 5 người làm, mỗi người chuyên trách một khâu và phải mất nhiều giờ mới xong một tấm. Ngày nay, người dân đã cơ giới hóa các khâu sản xuất để tiết kiệm nhân lực và tăng năng suất.

Nếu như trước kia, lưới Trần Phú chủ yếu phục vụ nhu cầu đánh bắt cá, tôm thì ngày nay, do được làm bằng nilon cho độ chắc, bền cao nên lưới Trần Phú thường được dùng để sản xuất các thiết bị thể thao (lưới cầu môn bóng đá, bóng rổ), sản xuất nông nghiệp (bảo vệ hoa màu, chăn nuôi) hay các công trình xây dựng... Nhờ chịu khó tìm hiểu nhu cầu, thị hiếu của khách hàng, cùng việc cải tiến để có mẫu mã đẹp, chất lượng cao, lưới Trần Phú ngày càng được ưa chuộng.

Hiện nay, làng Trần Phú có gần 100 cơ sở sản xuất lưới, mang lại thu nhập ổn định cho người dân. Không những thế, nghề đan lưới của Trần Phú còn lan tỏa, phát triển sang các làng và khu vực lân cận.

Năm 2012, Làng nghề đan lưới Trần Phú đã được thành phố Hà Nội công nhận là Làng nghề truyền thống.

Bài, ảnh: Khánh Ngọc