Nhóm ngành chế biến gỗ, chế biến lương thực, thực phẩm tại các làng nghề truyền thống đang hoạt động có hiệu quả cao, giải quyết nhiều việc làm cho lao động với thu nhập từ 4 triệu đến 8 triệu đồng/người/tháng; nhóm ngành dệt, nhuộn trong thời gian qua gặp nhiều khó khăn; nhóm ngành cơ khí, hàng thủ công mỹ nghệ, sản xuất tre nứa hoạt động kém hiệu quả, đang có xu hướng mai một.

Đối với các làng nghề tiểu thủ công nghiệp, nhóm ngành gây trồng kinh doanh sinh vật cảnh, chế biến gỗ đang phát triển ổn định, tạo việc làm cho lao động nông thôn với thu nhập từ 5 triệu đến 6 triệu đồng/người/tháng; nhóm ngành ươm tơ, dệt vải cũng tạo được nhiều việc làm, thu hút lao động địa phương với thu nhập ổn định từ 3,5 triệu đến 4,5 triệu đồng/người/tháng. Nhóm thủ công mỹ nghệ với sản phẩm chính là chăn, ga, gối, túi sách, khăn bàn, thêu, chiếu trúc... đây là mặt hàng chủ yếu xuất khẩu, thời gian qua do kinh tế thế giới suy thoái nên sản lượng giảm từ 40% đến 70%, thu nhập của lao động chỉ từ 2 triệu đến 3,5 triệu đồng/người/tháng.

Làng Gốm Quyết Thành thị trấn Quế, huyện Kim Bảng, Hà Nam.

Bên cạnh đó, quá trình phát triển làng nghề, làng nghề truyền thống của tỉnh Hà Nam hiện còn nhiều khó khăn vướng mắc như: tình trạng suy giảm môi trường ở các làng nghề đang ngày càng gia tăng nhưng chưa được quan tâm xử lý đúng mức. Hầu hết sản phẩm làng nghề chưa có thương hiệu, công tác quảng bá, giới thiệu sản phẩm, xúc tiến thương mại chưa được quan tâm đầu tư; sản xuất còn nhỏ lẻ, vốn đầu tư thấp, lao động thủ công còn chiếm tỷ lệ lớn, việc đầu tư đưa khoa học công nghệ vào sản xuất còn hạn chế, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, trình độ tay nghề của lao động trong các làng nghề còn hạn chế...

Theo ông Trương Quốc Huy - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam, để làng nghề phát triển bền vững, trong thời gian tới, tỉnh Hà Nam sẽ củng cố và phát triển làng nghề truyền thống, du nhập các nghề mới có giá trị kinh tế cao, đẩy mạnh tăng trưởng, giá trị sản xuất, nâng thu nhập bình quân lao động của làng nghề phấn đấu đạt 1,5 lần tiêu chí thu nhập xây dựng nông thôn mới

Đồng thời, tổ chức thực hiện tốt Quy hoạch phát triển ngành nghề nông thôn tỉnh Hà Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; tập trung xử lý ô nhiễm môi trường của các làng nghề, đặc biệt là các làng nghề có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao như: dệt Nha Xá, trống Đọi Tam, rũa Đại Phu...

Ngoài ra, hỗ trợ các cơ sở sản xuất làng nghề tiếp cận với công nghệ tiên tiến, xúc tiến đầu tư và bao tiêu sản phẩm; khuyến khích phát triển làng đa nghề, hỗ trợ và tạo điều kiện cho các ngành nghề hướng đến khai thác lợi thế lao động và nguyên liệu tại địa phương; khuyến khích lao động chuyên sâu một nghề và biết nhiều nghề, thích ứng được tác động của cơ chế thị trường, mạnh dạn đầu tư phát triển nghề.

Bài và ảnh Nguyễn Chinh