Đây được xem là bước đi chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn trong quá trình hiện đại hóa cơ cấu kinh tế, tạo nền tảng cho Gia Lai phát triển bền vững trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0.

Đổi mới công nghệ chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh

Theo Kế hoạch, mục tiêu trọng tâm của tỉnh Gia Lai là xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ khả thi, hiệu quả và phù hợp với đặc thù địa phương, lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực then chốt cho tăng trưởng. Lộ trình này hướng đến việc giúp doanh nghiệp Gia Lai tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng suất, tạo ra sản phẩm chất lượng cao, có giá trị gia tăng lớn, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, số và bền vững.

Tỉnh Gia Lai đặt ra hai mốc quan trọng: Đến năm 2030, có ít nhất 30% doanh nghiệp thực hiện đổi mới quy trình hoặc mô hình kinh doanh; 60% doanh nghiệp vừa và nhỏ ứng dụng công nghệ số; thu hút tối thiểu ba tập đoàn công nghệ lớn đầu tư, đặt trụ sở hoặc trung tâm nghiên cứu tại Gia Lai. Đến năm 2035, tỉ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới công nghệ tăng lên 50%; 85% doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số; địa phương làm chủ nhiều công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), chuỗi khối (Blockchain), bán dẫn, năng lượng tái tạo và công nghệ sinh học.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn trao Quyết định phê duyệt kết quả mời quan tâm của nhà đầu tư đăng ký tham gia thực hiện dự án Trung tâm đào tạo và phát triển nguồn nhân lực năng lượng tái tạo cho Tập đoàn GEO (CHLB Đức) và Công ty TNHH O-DOOR Việt Nam.

Theo định hướng của tỉnh, lộ trình đổi mới công nghệ sẽ tập trung vào 5 lĩnh vực kinh tế có lợi thế cạnh tranh và tiềm năng phát triển lâu dài: Công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu, Gia Lai sẽ đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn lớn như FPT, Viettel và các đối tác quốc tế nhằm phát triển các ứng dụng AI, dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, IoT… Ứng dụng các công nghệ này vào y tế, du lịch thông minh, đô thị thông minh, góp phần hiện đại hóa quản lý và nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Công nghệ sinh học và y dược, tỉnh khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng công nghệ gene, enzyme, vi sinh trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ, chế biến dược liệu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Gia Lai có lợi thế lớn về nguồn tài nguyên dược liệu, do đó mục tiêu là hình thành ngành công nghiệp dược - sinh học có quy mô, gắn sản xuất với chế biến sâu, nâng cao giá trị kinh tế.

Nông - lâm - thủy sản ứng dụng công nghệ cao, đổi mới công nghệ trong chế biến cà phê, hồ tiêu, gỗ, trái cây và thủy sản theo hướng tự động hóa, tuần hoàn và thân thiện môi trường. Gia Lai phấn đấu hình thành các chuỗi giá trị nông sản đạt chuẩn quốc tế (EU, Mỹ, Nhật Bản), hướng tới nền nông nghiệp trung hòa carbon, bền vững và có thương hiệu.

Năng lượng tái tạo, lợi thế gió - nắng và phụ phẩm nông nghiệp là nền tảng để Gia Lai phát triển mạnh điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối. Trọng tâm là làm chủ công nghệ lưu trữ năng lượng (BESS), công nghệ điều khiển, giám sát (SCADA, IoT), nhằm tối ưu hiệu suất và giảm phát thải.

Du lịch và đô thị thông minh, tỉnh Gia Lai chú trọng phát triển du lịch văn hóa - sinh thái gắn với chuyển đổi số: số hóa di sản, bảo tàng, ứng dụng thực tế ảo (VR/AR), bản đồ số và thẻ du lịch thông minh. Đây không chỉ là giải pháp quảng bá hiệu quả mà còn nâng cao trải nghiệm của du khách, đưa Gia Lai trở thành điểm đến thông minh trong khu vực Tây Nguyên.

Hướng tới nền kinh tế tri thức và xanh

Lộ trình đổi mới công nghệ của Gia Lai được triển khai qua ba giai đoạn: Giai đoạn 2025-2026, xây dựng và ban hành “Lộ trình đổi mới công nghệ các ngành kinh tế mũi nhọn” cùng các cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, thí điểm chính sách đổi mới sáng tạo. Giai đoạn 2027-2030, triển khai các dự án thí điểm, đánh giá giữa kỳ, điều chỉnh mô hình phù hợp với thực tiễn. Giai đoạn 2031-2035, nhân rộng các mô hình thành công, hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cấp tỉnh, hình thành trung tâm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tại Gia Lai.

Nguồn kinh phí thực hiện được huy động từ ba kênh: Ngân sách Nhà nước (chi sự nghiệp khoa học - công nghệ), nguồn vốn doanh nghiệp giữ vai trò chủ lực và nguồn đầu tư hợp pháp khác như FDI, quỹ đầu tư mạo hiểm, hợp tác công tư.

Tập đoàn GEO, Công ty TNHH O-DOOR Việt Nam và Trường Đại học Quy Nhơn ký kết hợp tác đào tạo nguồn nhân lực cho ngành năng lượng tái tạo.

Kế hoạch nêu rõ vai trò chủ trì của Sở Khoa học và Công nghệ, phối hợp cùng các sở, ngành như Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Y tế và các hiệp hội doanh nghiệp. Từng ngành có nhiệm vụ khảo sát, đề xuất giải pháp công nghệ phù hợp và tham gia thực hiện các dự án đổi mới trong lĩnh vực phụ trách. Đặc biệt, Gia Lai yêu cầu huy động sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để đảm bảo tính “mở” và cập nhật liên tục của lộ trình. Việc đánh giá, điều chỉnh định kỳ sẽ được tiến hành theo chu kỳ hằng năm, giúp đảm bảo hiệu quả và phù hợp với xu thế công nghệ thế giới.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ đến năm 2035 không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong nước mà còn mở đường để Gia Lai hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là công cụ quan trọng để chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”, từ khai thác tài nguyên sang sáng tạo và tri thức. Lộ trình này khi hoàn thiện sẽ góp phần hình thành tỉnh Gia Lai năng động, hiện đại là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực Tây Nguyên, nơi doanh nghiệp, người dân và chính quyền cùng chung tay kiến tạo tương lai phát triển bền vững, xanh và thông minh.