Thăng trầm của làng nghề đúc đồng Đào Viên

Nghề đúc đồng ở làng Đào Viên được gắn với tên tuổi của ông tổ nghề Nguyễn Minh Không (tự Lý Quốc Sư). Làng nghề Đào Viên trước năm 1954 là nơi kinh tế phồn thịnh, giao lưu buôn bán với các khu vực: Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Nam Định... Các nghệ nhân quê Đào Viên như Đỗ Văn Hiếu, Đỗ Văn Tuỳ, Ngô Thị Đam đã đúc tượng Đại Di Đà chùa Ngũ Xã cao 10m, nặng 17 tấn. Cụ Cửu Chính đúc 3 pho tượng lớn ở chùa Hàm Long ngày nay vẫn còn lưu giữ. Đây là giai đoạn cực thịnh của làng nghề đúc đồng Đào Viên với những thế hệ nghệ nhân nức tiếng về tài đúc đồng liền khối.

Sau một thời trầm lắng tưởng chừng sẽ mai một, nghề đúc đồng ở làng Ðào Viên đã được khôi phục và phát triển.

Trải qua các cuộc kháng chiến, làng nghề Đào Viên tạm ngưng hoạt động đến năm 2000 mới bắt đầu khôi phục trở lại. Tuy chưa có nhiều đột phá nhưng người dân làng Đào Viên vẫn không ngừng nỗ lực khôi phục nghề truyền thống, nỗ lực tđưa nơi đây thành một điểm du lịch làng nghề.

Trong chiến lược đầu tư phát triển lĩnh vực công nghiệp, thủ công nghiệp của huyện Thuận Thành, đúc đồng Đào Viên cũng là một trong những làng nghề cần khôi phục giá trị truyền thống. Tuy nhiên, mở hướng khơi dậy sức sống của lịch sử, bản sắc làng nghề Đào Viên từ đâu vẫn là điều trăn trở của chính quyền và người dân địa phương.

Đào Viên nỗ lực giữ nghề và phát triển du lịch

Đồ đồng Ðào Viên thu hút khách hàng đến mua sắm và tham qua du lịch.

Trong hơn 20 năm giữ gìn và phát triển trở lại nghề truyền thống, nghề đúc đồng đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều người dân nơi đây. Thợ đúc đồng Đào Viên vẫn giữ cách làm thủ công, mọi công đoạn chỉ làm bằng tay mà không sử dụng đến máy móc nên năng suất, tuy chưa cao nhưng sản phẩm luôn đẹp, mang bản sắc riêng của làng nghề. Vì vậy, ngày càng nhiều người biết đến sản phẩm của làng nghề.

Tại các cửa hàng đồ đồng mỹ nghệ Đào Viên, không ít du khách đã bày tỏ sự ngạc nhiên trước vẻ tinh xảo của các sản phẩm như chân đèn, mâm đồng, tranh chữ, tượng và nhiều đồ thờ cúng khác. Mọi người hào hứng tham quan làng nghề, được tận mắt thấy hoa văn sinh động chạm khắc trên sản phẩm, cảm nhận rõ hơn sự khéo léo và tâm huyết của người thợ làng nghề Đào Viên. Từ đó nhìn thấy được hình ảnh những người thợ ở đây đã vượt qua khó khăn để tìm lại sức sống cho làng nghề.

Nhiều người con của làng Đào Viên sau khi lập nghiệp ở nơi khác đã tìm về với tâm nguyện là khôi phục lại nghề truyền thống và giữ gìn cho các thế hệ sau. Hiện nay, các di tích như đình chùa Đào Viên, nhà hội đồng nơi thờ tổ nghề đúc đồng, hay giếng làng đều được người dân và chính quyền địa phương chung tay trùng tu, bảo tồn. Nhiều gia đình đã khôi phục lò đúc, tìm đầu ra để tiêu thụ sản phẩm.

Trong thời gian tới, chính quyền địa phương sẽ quan tâm đầu tư phát triển du lịch theo mô hình sinh thái làng nghề kết hợp trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa, xây dựng bảo tàng làng nghề; qua đó góp phần phát triển kinh tế, đồng thời bảo vệ môi trường làng nghề theo hướng và phát triển bền vững./.