Tép (bên phải) chụp ảnh chung với bạn học cùng xóm.

Chủ nhân của ngôi nhà hai tầng khang trang ấy là một cặp vợ chồng trẻ. Anh chồng họ Lê, người vốn dĩ mang nét trầm tư, ít nói của người đàn ông từng trải qua nắng gió phương Nam. Những năm tháng bám trụ tại Bạc Liêu, lăn lộn với những vuông tôm, bè ốc đã đúc kết nên một “gia tài” không chỉ là tiền bạc mà còn là cái khiếu hài hước ngầm rất “độc”. Sự hài hước ấy không phát ra bằng lời, mà kết tinh vào chính bảng danh sách thành viên trong nhà.

Mọi chuyện bắt đầu từ cậu con trai cả. Tên khai sinh là Lê Khải Nguyên nghe rất mực hiền lành, nhưng cái tên được nhiều người gọi hàng ngày ở nhà lại là Tôm. Khi cô con gái thứ hai Lê Mộc Trà ra đời, anh bố không ngần ngại chốt hạ ngay cái tên Tép. Và để hoàn thiện “đĩa gỏi hải sản” cho xóm Đồng thêm phong phú, cậu út Lê Minh Khôi vừa tròn hai tuổi đã được ấn định cái tên không thể lẫn đi đâu được: Ốc.

Người trong xóm thường kháo nhau: “Nhà anh Lê đúng là không quên gốc gác làm nghề biển”. Cứ mỗi chiều, khi nắng nhạt dần trên những rặng cây, tiếng bà mẹ gọi con vang lên: “Tôm ơi, vào nhặt rau! Tép ơi, trông thằng Ốc cho mẹ!”, nghe vừa vui tai, vừa thấy cái vị mặn mòi, phóng khoáng của miền Tây Nam Bộ thấp thoáng giữa lòng làng quê Bắc Bộ.

Anh Tôm – đúng như cái tên của mình – trông rất “cứng cáp”. Dù bố đi làm ăn xa tận nước ngoài, mẹ thì bận túi bụi với xưởng may gia công cho phố thị, nhưng Tôm đã ra dáng một “con tôm đầu đàn”. Tan học về, trong khi đám bạn còn mải đá bóng ngoài đồng, Tôm đã thuần thục với việc nhặt rau, cắm cơm và giặt giũ. Nhìn cái dáng cao gầy, đôi tay thoăn thoắt phơi quần áo, tôi chợt thấy thương và phục cái cách giáo dục của chị mẹ. Chị mẹ cũng ít nói y như chồng, nghiêm khắc nhưng thương con vô bờ. Chị không cần dùng roi vọt, chỉ cần một ánh mắt, “đội quân hải sản” đã đâu vào đấy, tự giác như những quân cờ trên bàn phẳng.

Cô em Tép thì lại mang cái nét thanh mảnh, lanh lợi. Nhiệm vụ của Tép là “quản lý” cậu út Ốc. Ốc – đúng như cái tên bố đặt – cứ lùi lũi, chậm rãi nhưng cực kỳ lém lỉnh. Cậu chàng mới hai tuổi, đôi chân ngắn cũn cỡn chạy lon ton theo chị Tép khắp sân. Thi thoảng, Ốc lại ngồi thụp xuống nhìn một con kiến hay một bông hoa dại, đúng cái vẻ nhàn nhã của một chú ốc nhỏ đang tận hưởng thế giới.

Điều khiến tôi thấy hóm hỉnh nhất là sự tương phản trong ngôi nhà ấy. Một ngôi nhà hiện đại, xây bằng những đồng tiền mồ hôi nước mắt của cả hai vợ chồng người họ Lê, nhưng tâm hồn bên trong lại rất giản đơn và đầy ắp tiếng cười ngầm. Sự hóm hỉnh không nằm ở những câu chuyện cười rôm rả, mà nằm ở cái cách họ đặt tên cho con, cái cách họ lặng lẽ yêu thương và bảo ban nhau.

Đêm về, khi tiếng máy may trong xưởng đã ngưng, ánh đèn từ ngôi nhà hai tầng hắt ra, soi rõ ba bóng nhỏ đang chụm đầu bên bàn học. Tôm hướng dẫn Tép làm toán, còn Ốc có lẽ đã cuộn tròn ngủ ngon trong vòng tay mẹ. Tôi tin rằng, ở một phương trời xa xôi nào đó, anh bố họ Lê khi nhìn qua màn hình điện thoại, thấy “đĩa hải sản” của mình ngoan ngoãn và trưởng thành, chắc chắn sẽ nở một nụ cười mãn nguyện.

Xóm Đồng nhà tôi là thế, đôi khi cái hạnh phúc chẳng cần phải phô trương. Nó nằm ở việc một chú Tôm biết nấu cơm, một cô Tép biết nhường em, và một cậu Ốc nhỏ xíu mang theo giấc mơ về một ngày bố trở về. Một gia đình “hải sản” giữa lòng làng quê, bình dị mà mặn mà đến lạ lùng.