Đào tạo nghề được ví như “chiếc chìa khóa vàng” giúp người dân mở ra cánh cửa thoát nghèo. Khi được trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, người lao động có việc làm ổn định, tự tạo thu nhập và dần vươn lên thoát nghèo bền vững. Ảnh minh họa.

Trao “cần câu cơm” để người dân chủ động vươn lên

Không chỉ dừng ở việc giúp người dân có nghề, công tác đào tạo nghề hiện nay còn được định hướng gắn chặt với lợi thế, điều kiện tự nhiên, đặc thù văn hóa của từng địa phương. Việc đào tạo nghề phù hợp với thế mạnh vùng miền không chỉ tạo việc làm tại chỗ mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách toàn diện.

Nhiều mô hình đào tạo nghề hiện đã mang lại hiệu quả thiết thực. Ở những vùng có thế mạnh về nông nghiệp, các lớp học nghề được tổ chức ngay giữa đồng ruộng, vườn cây. Nông dân được “cầm tay chỉ việc” – từ khâu chọn giống, chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch và tìm đầu ra cho sản phẩm. Nhờ đó, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.

Còn tại các vùng có tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, người dân lại được tham gia các lớp học nghề chế biến ẩm thực, phục vụ du khách, làm hướng dẫn viên hay sáng tạo sản phẩm lưu niệm. Đặc biệt, nhiều địa phương đã mời các nghệ nhân, thợ thủ công lành nghề trực tiếp truyền dạy. Mỗi sản phẩm thủ công không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa, khơi dậy niềm tự hào về bản sắc quê hương.

Phát huy lợi thế địa phương nâng tầm sinh kế bền vững

Theo thống kê, tính đến tháng 6/2025, Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025 đã hỗ trợ 177.767 người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo được đào tạo nghề. Cùng với đó, hơn 10.000 mô hình, dự án giảm nghèo đã được triển khai trên cả nước, trong đó 9.816 mô hình thuộc lĩnh vực nông nghiệp và 771 mô hình phi nông nghiệp, thu hút sự tham gia của hơn 205.000 hộ dân.

Các mô hình này không chỉ giúp người dân có việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất tập trung, gắn với chuỗi giá trị. Riêng các dự án hỗ trợ sản xuất nông nghiệp (chiếm hơn 60%) đã giúp gần 100.000 hộ áp dụng tiến bộ kỹ thuật, đổi mới phương thức canh tác, ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt và chăn nuôi, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Điểm nổi bật của các mô hình này là sự gắn kết giữa đào tạo nghề và thực hành sản xuất, giúp người học không chỉ nắm lý thuyết mà có thể áp dụng ngay tại địa phương. Khi được “học nghề trên ruộng đồng quê hương”, người dân có thêm động lực và niềm tin vào khả năng làm giàu chính đáng từ đôi tay và trí tuệ của mình.

Tạo sức bật mới cho vùng nông thôn

Thực tiễn cho thấy, đào tạo nghề không chỉ là giải pháp giảm nghèo trước mắt mà còn là động lực thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững. Khi người dân có nghề, họ không chỉ thoát nghèo mà còn hình thành tư duy kinh tế mới biết tính toán, biết làm ăn và chủ động hội nhập.

Nhiều hộ gia đình sau khi tham gia các lớp học nghề đã trở thành hạt nhân tiên phong trong phong trào phát triển kinh tế ở địa phương. Có người trở thành chủ cơ sở sản xuất nhỏ, có người sáng tạo sản phẩm OCOP, có người mạnh dạn khởi nghiệp bằng nông sản quê hương.

Chính việc trao cho người dân “cần câu cơm” và kỹ năng tự lập đã góp phần hình thành lớp lao động nông thôn mới năng động, tự tin và dám nghĩ, dám làm. Họ không chỉ biết cách sản xuất, mà còn biết cách quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm thông qua nền tảng số, góp phần thực hiện chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Đào tạo nghề gắn với thế mạnh địa phương vì thế không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Đó là hành trình trao quyền, khơi dậy nội lực của người dân; là nền tảng để xây dựng nông thôn mới bền vững, nơi mỗi người dân đều có thể tự tin vươn lên bằng chính đôi tay của mình.