Sự cần thiết của Đề án

Tỉnh Gia Lai có diện tích tự nhiên là 21.576,53 km2 (đứng thứ hai cả nước sau tỉnh Lâm Đồng). Toàn tỉnh có 135 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 110 xã và 25 phường. Ước đến cuối năm 2025, dân số tỉnh Gia Lai khoảng 3.184.958 người (tăng 31.609 người so với năm 2024). Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên khoảng 1,831 triệu người chiếm tỷ lệ 57,5% tổng dân số, trong đó lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp khoảng trên 271 nghìn người.

Trong thời gian đến, dự báo kinh tế - xã hội tỉnh Gia Lai ngày càng phát triển, với nhiều khu, cụm công nghiệp, dự án đầu tư đi vào hoạt động, thu hút hàng chục nghìn lao động mỗi năm. Do đó, cần thiết phải ban hành Đề án “Đào tạo nghề gắn với cung ứng và giải quyết việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026 - 2030” nhằm xác định cụ thể các mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đào tạo nghề gắn với cung ứng và giải quyết việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Gia Lai trong thời gian tới.

Lao động tỉnh Gia Lai đang làm việc trong các doanh nghiệp khoảng trên 271 nghìn người.

Mục đích xuyên suốt của Đề án là gắn chặt đào tạo nghề với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, lấy doanh nghiệp và người lao động làm trung tâm, qua đó giải quyết căn bản tình trạng “thừa lao động chưa qua đào tạo, thiếu lao động có kỹ năng”, hạn chế thất nghiệp, thiếu việc làm và dòng di cư lao động ra ngoài tỉnh.

Đề án không chỉ là giải pháp an sinh xã hội mà còn là công cụ điều tiết và phát triển thị trường lao động hiện đại, giúp Gia Lai sử dụng hiệu quả “dân số vàng”, nâng cao năng suất lao động, tạo nền tảng bền vững cho tăng trưởng kinh tế - xã hội trong trung và dài hạn.

Đề án xác định rõ mục tiêu chung là bảo đảm mọi người lao động có khả năng lao động và nhu cầu việc làm đều được tiếp cận thông tin, đào tạo kỹ năng và cơ hội việc làm phù hợp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tuyển dụng đủ lao động cả về số lượng và chất lượng.

Các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 mang tính định lượng và khả thi, trong đó nổi bật là: Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 75,2%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt trên 30%; tỷ lệ lao động có trình độ từ trung cấp trở lên đạt khoảng 25%; đáp ứng trên 90% nhu cầu lao động của doanh nghiệp, nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh; tỷ lệ thất nghiệp chung duy trì dưới 3%, thất nghiệp khu vực thành thị dưới 4%. Những mục tiêu này cho thấy Đề án không chỉ hướng đến tăng số lượng lao động được đào tạo mà nhấn mạnh chất lượng đào tạo và khả năng đi vào việc làm thực chất sau đào tạo.

Giá trị nền tảng cho đời sống xã hội và sự phát triển

Đề án được triển khai thông qua hệ thống giải pháp đồng bộ, trong đó tập trung vào bốn trụ cột chính: Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, thu hút và sử dụng lao động chính thức; đồng thời khuyến khích chuyển dịch lao động từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo nghề, thực hiện đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, đào tạo theo vị trí việc làm; tăng cường liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”, chú trọng các ngành nghề mà tỉnh có lợi thế và nhu cầu lớn như công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ - du lịch, logistics, công nghệ thông tin.

Thứ ba, phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động và kết nối cung - cầu, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu lao động đồng bộ, hiện đại; nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm Dịch vụ việc làm, tăng tỷ lệ kết nối việc làm thành công. Thứ tư, hỗ trợ các nhóm lao động yếu thế và lao động chuyển đổi nghề, bao gồm lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số, lao động bị thu hồi đất, ngư dân, diêm dân, quân nhân xuất ngũ…, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

Gia Lai đặt mục tiêu phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 75,2%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt trên 30%.

Đề án mang lại những giá trị nền tảng cho đời sống xã hội và sự phát triển của tỉnh Gia Lai: Trước hết, Đề án góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, yếu tố then chốt để Gia Lai thu hút đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghiệp, dịch vụ và FDI có hàm lượng công nghệ cao. Thứ hai, việc đào tạo gắn với giải quyết việc làm giúp ổn định đời sống người lao động, tăng thu nhập, giảm nghèo bền vững, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó củng cố an sinh xã hội và trật tự lao động. Thứ ba, Đề án tạo điều kiện giữ chân và thu hút lao động trẻ, từng bước hạn chế tình trạng “chảy máu lao động” ra các tỉnh, thành phố lớn; đồng thời hình thành lực lượng lao động tại chỗ có tay nghề, kỷ luật và tác phong công nghiệp.

Quan trọng hơn, Đề án đặt nền móng cho thị trường lao động Gia Lai hiện đại, minh bạch và linh hoạt, nơi đào tạo, sử dụng, quản lý lao động được kết nối chặt chẽ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và sức bật phát triển của tỉnh trong giai đoạn tới. Đề án đào tạo nghề gắn với cung ứng và giải quyết việc làm không chỉ giải quyết bài toán việc làm trước mắt mà còn là chiến lược phát triển con người Gia Lai, tạo động lực lâu dài cho tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững, phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh đến năm 2030 và tầm nhìn xa hơn.