Từ hạt nhân xanh đến cà phê đặc sản

Doanh nghiệp Nhật Bản tham quan, tìm hiểu về quy trình chế biến Fine Robusta của Công ty TNHH Sản xuất và Dịch vụ Tam Ba.

Điều làm nên sức hút của cà phê Gia Lai không chỉ nằm ở diện tích canh tác rộng lớn mà còn ở chất lượng vượt trội từ vùng nguyên liệu. Toàn tỉnh hiện có khoảng 107.400 ha cà phê, trong đó hơn 56.600 ha được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế như Organic, Rainforest Alliance, 4C. Đây là lợi thế quan trọng để phát triển cà phê đặc sản, cà phê hữu cơ và từng bước chinh phục người tiêu dùng khó tính.

Nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đã tiên phong đầu tư chuỗi khép kín, tiêu biểu như Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, Công ty TNHH BaKa, Công ty TNHH MTV Thùy Dung, HTX Nam Yang, HTX Phượng Hoàng, hay Công ty TNHH Sản xuất và Dịch vụ Tam Ba. Trong đó, trang trại Tam Ba với 200 ha cà phê ở xã Biển Hồ đã trở thành điểm đến tham quan, học hỏi quy trình khép kín “từ nông trại đến ly cà phê” cho nhiều đoàn trong và ngoài nước.

Ông Lưu Vinh Quang – Phó Giám đốc Công ty Tam Ba – cho biết: “Với đặc trưng thổ nhưỡng, cà phê Gia Lai khi chế biến theo hướng đặc sản có thể mở ra hàng nghìn hương vị khác nhau: ngọt, béo, chua nhẹ, hương trái cây, mật ong, chocolate, caramel... Nếu vùng trồng đạt chứng nhận hữu cơ, giá trị sản phẩm có thể tăng gấp đôi, thậm chí hơn nữa.”

Không dừng lại ở khâu nguyên liệu, Tam Ba còn có kế hoạch đầu tư gần 700 tỷ đồng xây dựng nhà máy chế biến cà phê hòa tan. Đây là bước đi chiến lược nhằm khẳng định tầm nhìn dài hạn: không chỉ cung cấp hạt nhân xanh mà làm chủ cả chuỗi giá trị từ trồng trọt đến sản phẩm cuối cùng.

Làn sóng khởi nghiệp từ cà phê cũng đang lan tỏa mạnh mẽ. Chị Nguyễn Thị Thảo – chủ cơ sở Cà phê Thảo Hiên (huyện Ia Grai) – sau hơn 20 năm gắn bó với cây cà phê đã quyết định đầu tư nhà xưởng, máy móc chế biến cà phê rang xay, đóng gói sản phẩm mang thương hiệu riêng. “Nếu làm chủ cả chuỗi từ nguyên liệu đến chế biến thì giá trị sẽ tăng lên gấp nhiều lần” – chị Thảo khẳng định.

Triết lý “từ nông trại đến ly cà phê” dần trở thành một chuẩn mực sản xuất mới, vừa đảm bảo chất lượng, vừa tạo nên câu chuyện văn hóa gắn liền với sản phẩm. Người nông dân tự hào về vùng đất, người chế biến trân trọng chất lượng, còn người tiêu dùng thưởng thức được sự tử tế trong từng giọt cà phê.

Cà phê là động lực trong phát triển OCOP Gia Lai

Không chỉ dừng lại ở chuỗi sản xuất khép kín, nhiều sản phẩm cà phê Gia Lai đã tham gia Chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm), góp phần nâng tầm thương hiệu địa phương. Thực tế, nhiều dòng cà phê rang xay, cà phê đặc sản của các hợp tác xã và doanh nghiệp đã đạt chuẩn OCOP 4 sao, 5 sao, trở thành niềm tự hào của Gia Lai trên thị trường trong nước và quốc tế.

Theo ông Đoàn Ngọc Có – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai – mỗi năm địa phương cung ứng khoảng 333.000 tấn cà phê nhân, trong đó 77% phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, mới chỉ 23% sản lượng được chế biến sâu. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để Gia Lai thúc đẩy phát triển ngành hàng cà phê theo hướng nâng cao giá trị gia tăng.

Ông Lê Hữu Anh – Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Lam Anh (huyện Đak Đoa) – cho rằng: “Người tiêu dùng ngày nay không chỉ uống cà phê, mà còn muốn thưởng thức cả câu chuyện phía sau ly cà phê: từ địa lý, khí hậu, quy trình khép kín đến tâm huyết của người sản xuất. Chính sự cộng hưởng này giúp cà phê Gia Lai khẳng định vị thế bằng bản sắc riêng.”

Bên cạnh sản xuất, Gia Lai còn chú trọng quảng bá và kết nối thị trường. Nhiều sự kiện lớn được tổ chức, tiêu biểu là Gia Lai Coffee Festival – nơi không chỉ giới thiệu các mô hình sản xuất cà phê đặc sản, cà phê hữu cơ, mà còn tạo diễn đàn để chia sẻ kinh nghiệm, khởi nghiệp sáng tạo và quảng bá văn hóa cà phê Việt Nam tới bạn bè quốc tế. Qua đó, hình ảnh Gia Lai đang dần được xây dựng như một “thủ phủ cà phê đặc sản mới” của Tây Nguyên.

Chuyên gia Lê Trung Hưng – Giảng viên Q Grader đầu tiên của Việt Nam – nhận định: “Xây dựng thương hiệu cà phê đặc sản không chỉ nằm ở việc nâng cao chất lượng hạt cà phê, mà quan trọng hơn là tạo được sự kết nối cảm xúc với khách hàng. Đó là hành trình từ vườn đến ly cà phê, để người thưởng thức cảm nhận được tâm huyết và tình yêu của người trồng, người chế biến.”

Gia Lai đang đứng trước cơ hội lớn để biến cà phê thành ngành hàng mũi nhọn, mang tầm quốc tế, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và làm giàu từ chính tiềm năng quê hương.

Trong bối cảnh hội nhập, sự phát triển của ngành hàng cà phê Gia Lai không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần định vị thương hiệu địa phương, tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm nghìn hộ nông dân. Việc tham gia chương trình OCOP giúp sản phẩm cà phê Gia Lai có thêm “tấm hộ chiếu” để bước vào thị trường rộng lớn, nâng cao giá trị và tạo lợi thế cạnh tranh.

Từ lợi thế về diện tích, khí hậu và thổ nhưỡng, kết hợp với sự đổi mới tư duy sản xuất, Gia Lai đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái cà phê bền vững, gắn kết giữa người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Hành trình này không chỉ đưa hạt cà phê Gia Lai vươn xa, mà còn khẳng định vị thế của địa phương trên bản đồ cà phê đặc sản toàn cầu./.